Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Enable Social Reading
No, Thanks

ફ્રેન્કલી સ્પીકિંગ - વિશાલ શાહ

હવેનો યુગ માણસ જેવા કમ્પ્યુટરોનો હશે

સ્માર્ટફોન, પેડ કે લેપટોપ જેવા ડિવાઇઝમાં આપણે ટચસ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, તે એક પ્રકારની સ્પર્શેન્દ્રિય જ છે. અત્યારે ઈન્ફ્રારેડ અને હેપ્ટિક ટેકનોલોજીથી સ્માર્ટફોનમાં ટચસ્ક્રીન અને વાઈબ્રેશન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે

થોડા વર્ષો પહેલાં કોઈએ કહ્યું હોત કે, ભવિષ્યમાં તમારું નાનકડું કમ્પ્યુટર જોઈ શકશે, સાંભળી શકશે, ચાખી શકશે અને સૂંઘી પણ શકશે. તો લોકો તેને સાયન્સ ફિક્શનનો રસિયો માની લેત! જોકે, આ ફિક્શન હવે રિયાલિટી બની રહ્યું છે.

હજુ થોડા સમય પહેલાં ફેસબુકે તેના બે આટફિશિયલ રોબોટ્સ શટ ડાઉન કરવા પડયા હતા. આ શટ ડાઉન કરવાનું કારણ ખૂબ જ રસપ્રદ હતું. વાત એમ હતી કે, એ બંને રોબોટે પોતાની નવા જ પ્રકારની ભાષા વિકસાવી લીધી હતી.

એ ભાષા ફેસબુકના ટેક્નોલોજિસ્ટ પણ સમજી શકતા ન હતા.  ભવિષ્યમાં રોબોટ માણસજાત પર હાવી થવાની કોશિષ કરશે તો માણસો તેમની વિરુદ્ધ યુદ્ધ પણ કરી શકે છે કારણ કે, ટેક્નોલોજિસ્ટોએ મશીનોને માણસ જેવી ઈન્દ્રિયો આપી દીધી હશે. આ પ્રકારના મશીનો સ્પર્શ, દૃષ્ટિ, શ્રવણ શક્તિ, સ્વાદ અને સૂંઘવાની પણ શક્તિ ધરાવતા હશે!

ટચ સ્ક્રીન એટલે કમ્પ્યુટરની સ્પર્શેન્દ્રિય

થોડા સમય પહેલાં ટેક જાયન્ટ આઈબીએમએ દાવો કર્યો હતો કે, ''અમે થોડા વર્ષોમાં માણસ જેવી પાંચેય ઈન્દ્રિયો ધરાવતા કમ્પ્યુટર વિકસાવી લઈશું. એ પછી કમ્પ્યુટર અને માણસ વચ્ચેનો સંવાદ વિશિષ્ટ પ્રકારનો થઈ જશે... આજે માણસ જેવી ઈન્દ્રિયો ધરાવતા ડિવાઈઝ આવી જ ગયા છે ને? સ્માર્ટફોન, પેડ કે લેપટોપ જેવા ડિવાઇઝમાં આપણે ટચસ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, તે એક પ્રકારની સ્પર્શેન્દ્રિય જ છે.

અત્યારે ઈન્ફ્રારેડ અને હેપ્ટિક ટેક્નોલોજીથી સ્માર્ટફોનમાં ટચસ્ક્રીન અને વાઈબ્રેશન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થઈ જ રહ્યો છે. આ બંને ટેક્નોલોજીનો આધાર 'ફિઝિકલ સેન્સેશન' જ છે. સેલ્ફ-પાકગ કાર અને બાયોમેટ્રિક સિક્યોરિટી સેન્સિંગ ટેક્નોલોજીનો જ એક ભાગ છે. આમ છતાં, આજના ગેજેટને હજુ વધારે 'સેન્સિંગ સ્માટ' બનાવવા સંશોધનો ચાલી રહ્યા છે.

ટેક્નોલોજિસ્ટોનું કહેવું છે કે, માણસની સરખામણીમાં મશીન વધુ સારું વિશ્લેષણ કરી શકે છે અને તે મશીનો તર્કસંગત (રેશનલ) પણ છે. એટલે કમ્પ્યુટરોને માણસ જેવી જ ચક્ષુન્દ્રિય, શ્રવણેન્દ્રિય, સ્વાદેન્દ્રિય અને ઘ્રાણેન્દ્રિયથી પણ સજ્જ કરવાના પ્રયાસ થઈ રહ્યા છે. આ સંશોધનોમાં વિજ્ઞાાનીઓને સફળતા પણ મળી રહી છે.

કોગ્નિટિવ ટેકનોલોજીથી કમ્પ્યુટરને દૃષ્ટિ

માણસની આંખ જે સિદ્ધાંતોના આધારે કામ કરે છે તે જ સિદ્ધાંતોના આધારે કમ્પ્યુરને દૃષ્ટિ આપવાની ટેક્નોલોજી વિકસાવાઈ રહી છે. કમ્પ્યુટરો જોઈ શકે એવો પ્રોગ્રામ બનાવવો શક્ય નથી. આ વાતને ધ્યાનમાં રાખીને કમ્પ્યુટરને 'આંખ' આપવા વિજ્ઞાાનીઓ કોગ્નિટિવ ટેક્નોલોજીની દિશામાં વિચારી રહ્યા છે.

કમ્પ્યુટરમાં અગાઉથી જ દરેક વસ્તુના હજારો દૃશ્યો ઉમેરી દેવાશે, જેની પેટર્નની મદદથી કમ્પ્યુટર કહી દેશે કે, તે વેબ પર અપલોડ કરાયેલી સ્કેન્ડ તસવીર છે કે પછી કેમેરા ફોનથી લીધેલા વીડિયો ફૂટેજ!
જેમ કે, બિચ કેવો હોય એવું શીખવવા માટે કમ્પ્યુટરના મગજમાં જુદા જુદા એંગલના બિચના હજારો ફોટોગ્રાફ્સ ઉમેરી દેવાશે. કમ્પ્યુટર આ તમામ દૃશ્યોને પોતાની ભાષામાં પરિવતત કરશે અને તેના રંગ, ડિસ્ટ્રિબ્યુશન, ટેક્સચર્ડ પેટર્ન, એજ ઈન્ફર્મેશન કે મોશન ઈન્ફર્મેશનની મદદથી તે શું છે તે ઓળખી લેશે.

એવી જ રીતે, તે સામેની વસ્તુ સ્ટીલ ફોટોગ્રાફ છે કે, વીડિયો ફૂટેજ છે તે પણ સહેલાઈથી કહી દેશે. એટલું જ નહીં, ફૂટેજ મોબાઈલ ફોનથી લેવાયું છે કે પછી અત્યાધુનિક કેમેરાની મદદથી, તે પણ કમ્પ્યુટર જણાવી શકશે. આ ટેક્નોલોજીથી હેલ્થકેર, રિટેઈલ, એગ્રિકલ્ચર જેવી ઈન્ડસ્ટ્રીઝમાં વિવિધ માહિતી એકત્રિત કરીને કમ્પ્યુટરનો વધુને વધુ સ્માર્ટ ઉપયોગ થઈ શકશે.

ઉદાહરણ તરીકે, એમઆરઆઈ, એક્સ રે અને સી.ટી. સ્કેનથી નિદાન કરતી વખતે કોગ્નિટિવ વિઝયુઅલ કમ્પ્યુટિંગ વધુ સારું કામ આપી શકે. ડાક્ટરો ટયૂમર, બ્લડ ક્લોટ અને અન્ય મુશ્કેલીને ઓળખીને ઝડપથી સારવાર શરૃ કરી શકશે. ચામડીના કેન્સરના દર્દીઓની હજારો તસવીરો લઈને કમ્પ્યુટરને એવી તાલીમ આપી શકાશે કે, તે ચામડી જોઈને જ ડર્મેટોલોજિસ્ટને ઝડપથી નિદાન આપી શકે!

ભવિષ્યના કમ્પ્યુરો સાંભળશે કેવી રીતે?

અત્યારે સ્માર્ટફોનમાં એપ ડાઉનલોડ કરીને તમે તમારું બાળક ઘરે  કેમ રડી રહ્યું છે અને ઘરે તમારો પેટ ડાગ ભસી રહ્યો છે તે જાણી જ શકો છો. બસ એવી જ રીતે, પાંચેક વર્ષમાં જ કમ્પ્યુટરમાં કોગ્નિટિવ ટેક્નોલોજીથી ચોક્કસ પ્રકારનું અલગોરિધમ વિકસાવીને કમ્પ્યુટરને શ્રવણેન્દ્રિય આપી શકાશે. દાખલા તરીકે, નાનકડું બાળક દુ:ખાવો, ભૂખ કે અકળામણ એમ ઘણાં બધા કારણોસર રડતું હોય છે, પરંતુ ડાક્ટરો પણ ક્યારેક તેનું ચોક્કસ કારણ જાણી શકતા નથી.

આ દિશામાં સંશોધનો કરવા આઈબીએમની ટીમે દરેક ઉંમરના બાળકોના સાઉન્ડના ડેટા ભેગા કર્યા છે અને તેના આધારે વિકસિત થનારી ટેક્નોલોજીની પેટન્ટ પણ કરાવી લીધી છે. ટેક્નોલોજિસ્ટો બધા જ ક્ષેત્રોમાં આવા ડેટાના આધારે સાઉન્ડ સેન્સર ટેક્નોલોજી વિકસાવી રહ્યા છે.  

અત્યારે ટ્રાફિકનું સંચાલન કરવા કે શુદ્ધ પાણીનું 'સ્માર્ટદ વિતરણ કરવા માટે સેન્સર ટેક્નોલોજીનો જ ઉપયોગ કરાય છે. બસ આ જ સેન્સરનો ઉપયોગ કરીને અવાજને પણ ઓળખી શકાય છે.

જેમ કે, વાવાઝોડા વખતે ફૂંકાતા પવનની તીવ્રતાનો અવાજ ઓળખીને એવા આંકડા કાઢી શકાય કે, મજબૂતમાં મજબૂત વૃક્ષ અમુક ઝડપથી ફૂંકાતા પવનમાં કેટલો તણાવ અનુભવે છે અને કેટલો તણાવ થાય ત્યારે તે ધરાશયી થઈ જાય છે! આ પ્રકારના ડેટાના આધારે કુદરતી હોનારતો વખતે અગમચેતીના પગલાં લઈ શકાય. આ ટેક્નોલોજીનો યોગ્ય વિકાસ થશે તો ભવિષ્યમાં હજારોના ટોળામાં ફક્ત એક જ વ્યક્તિને મેસેજ આપી શકાશે.

જેમ કે, આતંકવાદી ઘટના વખતે પોલીસ અધિકારીઓ માઈકનો ઉપયોગ કર્યા વિના રસ્તા પરથી જતા અમુક લોકોને મેસેજ આપી શકશે. એ માટે રીસિવિંગ ડિવાઈસની જરૃર જ નહીં પડે. એવી જ રીતે, પેરેન્ટ્સ પણ ક્રિકેટ રમવા ગયેલા તેમના બાળકને મેસેજ આપીને ઘરે બોલાવી શકશે. ભલે, પછી તેની પાસે મોબાઈલ ફોન નહીં હોય!

કમ્પ્યુટર ચટાકેદાર પણ પોષણયુક્ત ભોજન બનાવશે

હવેના થોડા વર્ષોમાં કમ્પ્યુટરમાં સ્વાદેન્દ્રિય આવી જશે. આ ટેક્નોલોજીની મદદથી ભવિષ્યનું કમ્પ્યુટર ટેબલ પર પડેલી વાનગીઓ કેટલી સ્વાદિષ્ટ છે અને કેવા પોષક દ્રવ્યોથી ભરેલી છે તે પણ કહી શકશે. કમ્પ્યુટરને સ્વાદેન્દ્રિય આપવા સંશોધકો વિવિધ વાનગીઓમાં કેમિકલ કમ્પાઉન્ડ એકબીજા સાથે કેવી રીતે ભળે છે,

દરેક સંયોજનમાં કેટલા અણુ હોય છે અને તેમનું રાસાયણિક બંધારણ શું હોય છે, તે કેવી રીતે બદલાય છે વગેરે ડેટા ભેગા કરી રહ્યા છે. પરંતુ દરેક માણસને અલગ અલગ પ્રકારના સ્વાદ પસંદ હોય છે. આ માટે સંશોધકો મનોવૈજ્ઞાાનિક સ્તરે પણ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. જેમ કે, કયા મગજના કયા રસાયણોના કારણે માણસને ચોક્કસ પ્રકારના સ્વાદ પસંદ પડે છે?

આ ટેક્નોલોજીની મદદથી હૃદયરોગ, સ્થૂળતા તેમજ ચોક્કસ વિટામિનોની ખામીથી થતા રોગો નિવારી શકાશે. કારણ કે, આવા મશીનની મદદથી લા ફેટ હલવો અને લા સોડિયમ વેફરો પણ તૈયાર કરી શકાશે. એટલું જ નહીં, આરોગ્ય ખાતું આવા મશીનોની મદદથી વાનગીઓની ચકાસણી પણ કરી શકશે.

ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશોમાં ખાદ્યપદાર્થોમાં ભેળસેળ અટકાવવા માટે પણ આ ટેક્નોલોજી આશીર્વાદરૃપ સાબિત થશે. આ ઉપરાંત વિવિધ દર્દીઓ અને ગર્ભવતીઓ માટે પોષણયુક્ત આહાર નક્કી કરવામાં પણ મદદ મળશે.

ભારતમાં અમુક વિસ્તારોના લોકોને ચોક્કસ પોષકદ્રવ્યો ધરાવતો ખોરાક જ મળે છે. આવી ભૌગોલિક સ્થિતિના કારણે ઉદભવતી તકલીફોનું નિવારણ પણ સારી રીતે થઈ શકશે. કમ્પ્યુટરમાં સ્વાદેન્દ્રિય વિકસશે તો જીભને પસંદ પડે એવો ચટાકેદાર અને પોષણયુક્ત આહાર 'ડિઝાઈન' કરી શકાશે. જેના કારણે કુપોષણ જેવી મુશ્કેલીઓ સામે પણ સરળતાથી લડી શકાશે.

કમ્પ્યુટરો કૂતરાની જેમ સૂંઘી શકશે

આપણે શ્વાસ લઈએ ત્યારે લાખો અણુઓ અંદર લઈને છીએ અને બહાર કાઢીએ છીએ. આમાંના કેટલાક અણુઓ બાયોમાર્કર હોય છે, જે તમારા શરીરની ઘણાં પ્રકારની માહિતી આપી શકે છે. જો કમ્પ્યુટર આ અણુઓમાં રહેલી માહિતીને ઓળખી શકવા સક્ષમ બની જાય તો દરેક વ્યક્તિના આરોગ્યની જાણકારી મળી શકે. આ ટેક્નોલોજી આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિકારી સાબિત થઈ શકે છે.

પરંતુ કમ્પ્યુટર સૂંઘી કેવી રીતે શકશે? ટેક્નોલોજિસ્ટોને આશા છે કે, નાનકડા સ્મેલ સેન્સરની મદદથી કમ્પ્યુટર કે સ્માર્ટફોન સૂંઘી શકશે. આ માટે કમ્પ્યુટરમાં અગાઉથી બધા જ બાયોમાર્કર ફિડ કરેલા હશે અને તેની મદદથી કમ્પ્યુટર વિવિધ ડેટાનું વિશ્લેષણ કરશે. સામાન્ય ભાષામાં કહીએ તો, આવી ટેક્નોલોજી બ્રેથએનાલાઈઝર જે સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે તેવી હશે.

કોઈ માણસે દારૃ પીધો છે કે નહીં તે જાણવા માટે દુનિયાભરમાં બ્રેથએનાલાઈઝરનો ઉપયોગ થાય છે. આ જ ટેક્નોલોજીને વધુ વ્યાપક સ્તરે વિકાસ કરવા સંશોધકો બાયોમાર્કર ડેટા એકત્રિત કરી રહ્યા છે. જેની મદદથી ભવિષ્યના કમ્પ્યુટર લિવર કે કિડની ડિસઓર્ડર, ડાયાબિટીસ અને ટીબી જેવા રોગોનું નિદાન કરી શકશે.

જોકે, આવા સેન્સરની ક્ષમતા અનેક પરિબળો પર આધારિત છે. તેથી અત્યારે લેબમાં સેન્સિંગ સિસ્ટમની મદદથી બાયોમાર્કરથી લઈને મોલેક્યુલને કમ્પ્યુટર સૂંઘીને ઓળખી શકે છે કે નહીં એ જાણવાના પ્રયાસ કરાઈ રહ્યા છે.
    
ફક્ત ૬૦ વર્ષમાં વર્ષમાં થયેલી કમ્પ્યુટિંગ ક્રાંતિ પર નજર કરતા જણાય છે કે, ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે દુનિયાએ ખૂબ ઓછા સમયમાં હનુમાન કૂદકો માર્યો છે. સૌથી પહેલું પ્રોગ્રામેબલ કમ્પ્યુટર ૧૯૪૦માં તૈયાર કરાયું હતું અને એ વખતે કેલ્ક્યુલેટર કમ્પ્યુટર કરતા વધુ સારી રીતે કામ આપતા.

ત્યાર પછી આપણે પર્સનલ કમ્પ્યુટર, ઈન્ટરનેટ, લેપટોપ અને સોશિયલ નેટવકગના યુગમાં પ્રવેશ્યા. હવે આપણે આહિસ્તા આહિસ્તા કોગ્નિટિવ કમ્પ્યુટિંગના યુગમાં પ્રવેશ્યા છીએ. એટલે એવું માનવાની બિલકુલ જરૃર નથી કે, કમ્પ્યુટરમાં માણસ જેવી ઈન્દ્રિયો વિકસાવવાનો વિચાર 'ખયાલી પુલાવ' જેવો છે!
 


For more update please like on Facebook and follow us on twitter

http://bit.ly/Gujaratsamachar

https://twitter.com/gujratsamachar

 

Post Comments