Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Enable Social Reading
No, Thanks

૧૩ વર્ષ સુધી શનિનો અભ્યાસ કર્યાં પછી 'કાસિની' યાન નિવૃત્ત થયું

જ્યોતિષને કારણે બદનામ થયેલો ગ્રહ શનિ કોઈને નડતો હોય કે કેમ એ તો રામ જાણે.. પણ વિજ્ઞાાનીઓ માટે શનિનો અભ્યાસ ભારે રસપ્રદ નીવડયો છે. અભ્યાસ રસપ્રદ બનાવવાનું કામ 'કાસિની-હ્યુજેન્સ' નામના યાને કર્યું છે. ૧૩ વર્ષ કરતાં વધુ સમયથી શનિનો અભ્યાસ કરી રહેલું કાસિની ૧૫મી સપ્ટેમ્બરે શનિના વાતાવરણમાં કાયમ માટે વિલિન થઈ જશે. એ દરમિયાન શનિ વિશે અગાઉ ક્યારેય ન મળી હોય એટલી માહિતી કાસિનીએ રજૂ કરી દીધી છે..

શનિ માટે ખાસ રવાના થયેલું કાસિની

મિશનને જેનું નામ મળ્યું છે એ ૧૬મી સદીના ઈટાલિનય ખગોળશાસ્ત્રી જિઓવાન્ની કાસિની (૧૬૨૫-૧૭૧૨) અને નેધરલેન્ડના અવકાશવિદ્ ક્રિશ્ચિયન હ્યુજેન્સ (૧૬૨૯-૧૬૯૫). કાસિનીએ એ જમાનામાં સાવ ટાંચા સાધનો વડે શનિના ઉપગ્રહો શોધ્યા હતા. હ્યુજેન્સે ૧૭મી સદીમાં શનિના વલયોનો અને સૌથી મોટા ઉપગ્રહ ટાઈટનનો અભ્યાસ કર્યો હતો. એ બન્નેની પહેલા મહા વિજ્ઞાાની ગેલેલિયોએ પણ શનિનો મર્યાદિત સંસાધનો સાથે અભ્યાસ કર્યો હતો.

સુર્યથી શરૃ કરીને શનિ છઠ્ઠા ક્રમનો ગ્રહ છે. વલય હોવાથી શનિ બધા ગ્રહોમાં અલગ પડે છે. તેનો વિગતવાર અભ્યાસ કરવા માટે અમેરિકી અવકાશ સંશોધન સંસ્થા નાસાએ કાસિની મિશન તૈયાર કર્યું હતું. ખાસ શનિ માટે જ બનેલું કાસિની શનિનો અભ્યાસ કરનારું ચોથું અવકાશયાન છે. અગાઉના ૩ યાનો શનિ પાસેથી પસાર થયા હતા.

પણ કાસિની શનિની ભ્રમણકક્ષામાં દાખલ થનારું પ્રથમ યાન હતું.

શનિના વિવિધ પાસાંનો અભ્યાસ કરવા માટે કાસિનીમાં ડઝનથી વધુ ઉપકરણો ફીટ થયેલા છે. સવા દાયકાથી વધુ સમયમાં કાસિનીએ શનિના વલયો વિશેની અનેક ગેરમાન્યતાઓ ધ્વસ્ત કરી હતી.

વધુમાં કાસિનીએ શનિના ધુ્રવ પર ઉદભવતા બર્ફિલા તોફાનો, રેડિયેશન, ગેસની માત્રા, શનિની આંતરિક રચના વગેરેનો અભ્યાસ કર્યો હતો. શનિ પર પૃથ્વી કરતા હજાર ગણી વધારે વીજળી ત્રાટકે છે, એ પણ કાસિનીના અભ્યાસમાં જણાઈ આવ્યુ હતું.

Fact File

પૃથ્વી પરથી રવાના ૧૫ ઓક્ટોબર, ૧૯૯૭

શનિ પર પહોંચ્યુ ૧ જુલાઈ, ૨૦૦૪

મિશન પૂર્ણ થશે ૧૫ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૧૭

પૃથ્વીથી શનિ સુધીની કુલ સફર, ૩.૫ અબજ કિલોમીટર

શનિ પર કુલ સફર ૪.૪ અબજ કિમી.

યાનનું વજન ૫,૭૧૨ કિલો

૧૩ વર્ષ ૨ મહિનામાં પૃથ્વી પર કાસિનીએ ૬૩૫ જીબી જેટલો વૈજ્ઞાાનિક ડેટા મોકલ્યો

કાસિની દ્વારા મળેલી માહિતી પરથી ૩૯૪૮ વૈજ્ઞાાનિક સંશોધનપત્રો પ્રગટ થયા છે.

શનિ ફરતે ૨૯૪ ભ્રમણકક્ષા પૂર્ણ કરી, જ્યારે શનિના ઉપગ્રહો પાસેથી ૧૬૨ વખત પસાર થયું

કાસિનીએ મિશન દરમિયાન ૪,૫૩,૦૪૮ ફોટા પાડયા છે, હજુ પાડે જ છે. છેલ્લો ફોટો ૧૫ તારીખે મોકલશે.

મિશનનો કુલ ખર્ચ ૩.૨૭ અબજ ડોલર છે. જેમાંથી ૮૦ ટકા રકમ (૨.૬ અબજ ડોલર) અમેરિકાએ ચૂકવી છે.

યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સી (ઈસા) સહિત ૨૭ દેશો મિશનમાં ભાગીદાર છે.

કાસિનીએ શનિના ૬ ઉપગ્રહો શોધી કાઢ્યા છે.

લોન્ચિંગ વખતે કાસિની મિશન

૪ વર્ષનું જ હતું. પરંતુ બધા ઉપકરણ કામ કરતાં હોવાથી બે વખત તેની મુદત લંબાવાઈ હતી.

કાસિની હ્યુજેન્સ અત્યાર સુધીમાં બનેલું સૌથી મોટા કદનું પરગ્રહ પર મોકલાયેલું મિશન છે.

શનિનો સૌથી પહેલો અભ્યાસ તેની બાજુમાંથી પસાર થયેલા પાયોનિયર-૧૧ યાને કર્યો હતો. પાયોનિયર બરાબર ૩૮ વર્ષ પહેલા ૧૯૭૯ના સપ્ટેમ્બરમાં શનિ પાસે પહોંચ્યુ હતું. અન્ય ગ્રહ પર જઈને તેનો અભ્યાસ કરનારા વિવિધ યાનોમાં કાસિની સૌથી સફળ મિશન છે.

 

Post Comments