Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Enable Social Reading
No, Thanks

સ્પેક્ટ્રોમીટર - જય વસાવડા

રામરાજ્ય અને સ્વરાજ્ય યે અખિયાઁ થક ગઈ પંથ નિહાર...

એક સ્વાતંત્ર્યસેનાની ને પૂર્વ ધારાસભ્ય એવા મૂલ્યનિષ્ઠ બાળસાહિત્યકારની વાર્તા અને અને સત્યકથાથી સમજીએ આપણા હાલ - બેહાલ!

હમણાં જ જેમના જન્મના ૧૧૦ વર્ષ ૨૫ જાન્યુઆરીએ પુરા થયા એ રમણલાલ સોનીની એક વિખ્યાત બાળવાર્તા છે. જરા ટૂંકાવી મઠારીને યાદ કરીએ :

હસ્તિનાપુરનો રાજા દરબાર ભરીને બેઠો હતો, ત્યાં એક ભાટ આવ્યો. તેણે રાજાની પ્રશંસાનું ગીત લલકાર્યું :

ધન્ય રાજા તને, ધન્ય તુજ બંધુને,

રામલક્ષ્મણ તણી જોડ જાણે!

ધન્ય દરબાર આ, ધન્ય દરબારીઓ,

અવધનો રામ-દરબાર જાણે!

બધા ખુશખુશ થઈ ગયા. ભાટે આગળ ચલાવ્યું :

ધન્ય આ વિદ્વાનો, ધન્ય આ વીરો,

ધન્ય પૃથ્વી પટે આવી સૃષ્ટિ!

ધન્ય રાજા, તારા રાજ્યમાં સૌ સુખી,

માગતાં વરસતી મેઘ-વૃષ્ટિ!

બધા વાહ વાહ! વાહ વાહ! કરવા લાગ્યા. ત્યાં ક્યાંકથી એક કાગડો ઊડી આવ્યો અને ભાટની પાઘડી પર ચરકીને બોલ્યો : 'જૂઠા ચોટ્ટા ને માથે છી!' પછી કાગડો કહે, 'હે રાજા, તમે નથી રામ, તમારું રાજ્ય નથી રામ રાજ્ય, અહીં નથી માગ્યા મેહ વરસતા કે અહીં નથી સૌ સુખી!'

ભાટે કહ્યું : 'મહારાજ, આ તો કવિતા છે, કાગડો કવિતામાં શું સમજે?'

કાગડાએ કહ્યું : 'કાગડો કવિતામાં ન સમજે, પણ રામરાજ્યમાં સમજે છે.'

રાજાએ કહ્યું : 'શું સમજે છે?'

કાગડાએ કહ્યું : 'જીભે કહું એ શા કામનું? નજરે જ દેખાડું! આપના દરબારમાંથી ચાર ઉત્તમ પુરુષોને મારી સાથે મોકલો!'

રાજાએ રાજ-પુરોહિત, સેનાપતિ, નગરશેઠ અને રાજસેવક એમ ચાર જણને પસંદ કરી તેમને કાગડાની સાથે જવા કહ્યું. ચારે જણા ઘોડેસવાર થઈ કાગડાની પાછળ ચાલ્યા. કેટલાક દિવસની મજલ પછી તેઓ સરયુ નદીના કિનારે અયોધ્યાનગરી પાસે આવ્યા. ત્યાં એક નિર્જન ટેકરી પર વિશાળ વડનું ઝાડ હતું. કાગડાએ ત્યાં એક સ્થળ દેખાડી કહ્યું : 'હે સજ્જનો, અહીં ખોદો!'

ખોદતાં ખોદતાં જમીનમાં ઘંટ દેખાયો. ચારે જણે જોર કરી ઘંટ ઉપાડયો તો એની નીચે સોનાનો થાળ અને થાળમાં મોટા મોટા બોર બોર જેવડાં મોતી! ગણ્યાં તો પૂરાં અઢાર! કાગડો કહે, 'ઉપાડો થાળ! આપણે એ રાજાની કચેરીમાં રજૂ કરવાનો છે.' ચારે જણાએ અંદરો અંદર ઈશારે વાત કરી લઈ એકેક મોતી ઉપાડી પોતાના પહેરવેશમાં છુપાવી દીધું. પછી થાળ લઈને એ કાગડાની પાછળ ચાલ્યા.

રાજા દરબાર ભરીને બેઠો હતો. ત્યાં આ ચાર જણાએ મોતીવાળો સોનાનો થાળ તેની સામે ધર્યો. થાળ જોઈને રાજાની આંખો ચમકી; થાળ કોનો છે, ક્યાંથી આવ્યો, શા માટે છે એવું કંઈ પણ પૂછયા વગર રાજાએ થાળ જોઈ સીધો હુકમ કર્યો, 'પ્રધાનજી, મોતીનો આ થાળ મારી ખાનગી તિજોરીમાં મૂકી દો!' પ્રધાન થાળ લઈને ચાલ્યો, ત્યાં રાજાનો ભાઈ દરબારમાંથી ઊઠી તેની સામે આવ્યો ને બોલ્યો :

'ચાર મોતી મને દઈ દો! નહીંતર આ તલવાર..'

પ્રધાને તરત ચાર મોતી એને દઈ દીધાં; સાથે સાથે બે મોતી પોતાના ખિસ્સામાં સેરવી દીધાં. એટલામાં રાણીની નજર આ મોતી પર પડી. તેણે હુકમ કર્યો : 'થાળ સમેત મોતી મને આપો!' પ્રધાને બાકીનાં આઠે મોતી સાથેનો થાળ રાણીને દઈ દીધો. પછી એ કચેરીમાં જઈને બેઠો. રાણીને મોતી એવાં ગમી ગયાં કે તેણે તે જ ઘડીએ ઝવેરીને બોલાવી તેનો હાર બનાવી આપવા કહ્યું. ઝવેરીએ કહ્યું :

'હાર માટે પૂરાં અઢાર મોતી જોઈએ.'

રાણીએ તે જ ઘડીએ કચેરીમાં આવી રાજાને કહ્યું : 'જ્યાંથી આ આઠ મોતી આવ્યાં હોય ત્યાંથી બીજાં દસ મંગાવી આપો, મારે એનો હાર બનાવવો છે.'

રાજાએ નવાઈ પામી કહ્યું : 'મોતી આઠ કેમ? થાળમાં ચૌદ મોતી હતાં.'

રાણીએ કહ્યું : 'આઠ જ હતાં!'

ત્યારે રાજાએ પ્રધાનને પૂછયું, 'બીજાં છ મોતી ક્યાં ગયાં?'

પ્રધાને પોતાના માથેથી ગાળિયો ઉતારતાં કહ્યું : 'આપના ભાઈ.. મારી સામે એમણે તલવાર તાણી..' રાજાના ભાઈએ જોયું કે મારા માથે છ મોતીનો આરોપ આવે છે, એટલે એ બોલી ઊઠયો :

'મેં માત્ર ચાર મોતી લીધાં છે! આ રહ્યાં!'

હવે રાજાએ પ્રધાન સામે જોઈ કરડી આંખ કરી કહ્યું : 'ચાર કે છ?'

તરત પ્રધાને પોતાની પાસેથી બે મોતી કાઢી દઈ કહ્યું : 'ચાર અને આ બે!'

રાણી કહે : 'હવે માત્ર ચાર ખૂટે!'

કાગડો કહે : 'એ પણ મળી રહેશે!'

રાજાએ કહ્યું : 'કેમ કરી મળી રહેશે? થાળમાં પહેલેથી જ ચૌદ મોતી હતાં. મેં બરાબર ગણ્યાં હતાં.'

કાગડાએ કહ્યું : 'પણ આપના પહેલાં આપના ચાર ઉત્તમ પુરુષોએ એ ગણ્યાં હતાં - એ અઢાર હતાં!' હવે એ ઉત્તમ પુરુષોને જોયા હોય તો કાપો તો લોહી ન નીકળે! રાજાએ કરડી આંખે એમની સામે જોયું. ચારે જણે બીતાં બીતાં પોતાનાં કપડાંમાં સંતાડેલું એક એક મોતી કાઢીને રાજાને દઈ દીધું.

રાણી કહે : 'વાહ, અઢાર મોતી થઈ ગયાં! મારો હાર સરસ થશે!'

કાગડાએ કહ્યું : 'મહારાજ, જોયું? આ તમારા ઉત્તમ પુરુષો! આ તમારા પ્રધાન! આ તમારા ભાઈ! આ તમારાં રાણી અને આ તમે પોતે!'

રાજાએ કહ્યું : 'આ હું પોતે એટલે? કેમ, હું કેવો છું?'

કાગડાએ કહ્યું : 'એ જાણવા માટે આ મોતીની વાત મારે તમને કહેવી પડશે. તો સાંભળો :

અયોધ્યામાં રાજા રામ રાજ્ય કરતા હતા તે વખતની વાત છે. રામ સીતાનું વાજતે ગાજતે અયોધ્યામાં સ્વાગત કરવામાં આવ્યું છે. એક વાર ગામના નગરશ્રેષ્ઠીની પુત્રવધૂએ કંઈક વ્રત કર્યું. વ્રતના ઉપવાસનાં પારણાં કરતી વખતે તેણે હઠ કરી કે સીતા માતાજી પોતાના હાથે મને જમાડે તો જ હું જમું! વડીલે સીતાજીને વિનંતી કરી કે મારી પુત્રવધૂ આવી ગાંડી હઠ લઈને બેઠી છે, શું કરું?

આ સાંભળતાં જ સીતા માતાજી બોલ્યા : 'દીકરી માની પાસે લાડ નહિ માગે, તો કોની પાસે માગશે? ચાલો, હું આવું છું.' કહી તરત એ ઊભાં થયાં. મહાજનને ઘેર જઈ એમણે શેઠની પુત્રવધૂને ખોળામાં લઈ કોળિયા કરી કરીને એને ખવડાવ્યું. પછી એ પાછાં ફરતાં હતાં ત્યાં નગર શેઠ સોનાના થાળમાં અઢાર મોતી લઈ તેમને અર્પણ કરવા આવ્યા, પણ સીતાજી કહે : 'દીકરીના ઘરનું મારાથી કંઈ જ લેવાય નહિ!'

આમ કહી એ રથમાં બેસી ચાલ્યાં ગયાં. નગરશેઠ હાથમાં થાળ લઈને 'માતાજી! માતાજી!' કરતો એમની પાછળ ગયો, પણ માતાજીના મહેલના બારણાં બંધ હતાં, એટલે મોતીવાળો થાળ ઘર આગળ ચોકમાં મૂકી એ પાછો ફરી ગયો. એ પછી કંઈ કેટલાયે માણસો ત્યાં થઈને પસાર થયા, પણ કોઈ એ થાળને અડક્યું સુદ્ધાં નહિ.

રાત્રે પ્રતિહારી આંગણામાં આંટા મારતો હતો, ત્યાં એને આ થાળ વચમાં નડયો, એટલે એણે એક મોટો ઘંટ લાવી એનાથી થાળને ઢાંકી દીધો. બસ, તે દિવસથી એ મોતીનો થાળ ઘંટની નીચે દટાયેલો જ રહ્યો. ન કોઈએ ઘંટ ઊંચો કરીને જોયું કે નીચે શું છે કે ન કોઈએ એની કશી પૃચ્છા કરી! વર્ષો વીત્યાં, યુગો વીત્યા, પટ્ટણનું દટ્ટણ થઈ ગયું! એ જગાએ આજે એક વિશાળ વડનું ઝાડ ઊભું છે.'

રાજાએ કહ્યું : 'એ ખરું, પણ કાક, તું આ ક્યાંથી જાણે? તું તો માત્ર કાગડો છે!'

કાગડાએ હસીને કહ્યું : 'મહારાજ, આ જ તો સંસારનું રહસ્ય છે. બોલકા માણસે મૂંગા પશુપંખી પાસેથી ઘણું જાણવા શીખવાનું છે. કાક ભુશુંડીનું નામ તો તમે સાંભળ્યું છે ને? હું એ મહાયોગી કાક ભુશુંડીના વંશનો છું. મારા કુળમાં હજારો વર્ષથી રામરાજ્યનાં મોતીની આ વાત સૌ જાણે છે. દુનિયા આગળ વધી છે કે પાછળ લથડી છે તે માપવાનો અમારો આ ગજ છે.

જુઓને, રામના રાજ્યમાં મોતીનો આ થાળ પડયો છે, પણ કોઈ એની સામું જોતું નથી! પ્રતિહારી જેવો સામાન્ય માણસ પણ તેના લોભમાં પડતો નથી અને અહીં તમારા ચાર ઉત્તમ પુરુષો તેમાંથી એક એક મોતી ચોરી લે છે, પ્રધાનજી બે મોતી ચોરે છે, તમારા ભાઈ તલવાર તાણી ચાર મોતી લૂંટે છે, તમારી રાણી આઠ મોતી પડાવે છે ને બીજાં દસની રઢ લે છે અને તમે? તમે પણ મોતી કોનાં છે ને કેમ છે એવું કંઈ પૂછયાગાછયા વિના સીધાં જ એ તમારી ખાનગી તિજોરીમાં જમા કરાવી દો છો!' પછી ભાટની સામે જોઈ તેણે કહ્યું : 'બોલો, કવિ, આ રામરાજ્ય છે? આ રામનો દરબાર છે?'

કોઈ કંઈ જ બોલ્યું નહિ.

રાજાએ જોયું તો મોતી કે થાળ કશું જ ત્યાં નહોતું. એ બોલી ઊઠયો :

'હેં, થાળ ક્યાં ગયો? મોતી ક્યાં ગયાં?'

કાગડો હસી પડયો. કહે : 'રાજા, એ રામરાજ્યનાં મોતી હતાં. લોભનો સ્પર્શ થયો, એટલે એ અદશ્ય થઈ ગયાં! જે પુણ્યનું ધન છે, એ અસતના સ્પર્શે અલોપ થઈ જશે! સમજાય તો સમજજો!'

આટલું કહી કાગડો ઊડી ગયો.
    
કટ ટુ સત્યઘટના. ૧૯૯૦નો દાયકો. અમદાવાદનો એક યુવાન. વકીલાતનું હોંશથી ભણ્યો. સાહિત્યનો શોખીન. સંસ્કારી પરિવારનો આસ્થાવાન ચિરંજીવી અને ઉત્તમ અભ્યાસુ એવો હોશિયાર જીવ. એ વખતે ફૂડ એક્ટમાં એક નવી જોગવાઈ આવેલી. જેમાં પેક થયેલા અથાણાની બરણીમાં અમુક માત્રામાં એકસરખું તેલ તરતું હોવું જોઈએ એવી જોગવાઈ હતી.

આવી ફોરેનની સીધી કોપી જેવા કાયદા ભારતીય પરંપરાગત વાનગીઓમાં ચાલે નહિ. અથાણામાં કેરી કે કુરિયાની ગુણવત્તા ને તુની અસર મુજબ તેલનું માપ વધઘટ થયા કરે. એટલે નેચરલી પ્રતિષ્ઠિત કંપનીઓએ હાઈકોર્ટમાં રિટ કરી. હાઈકોર્ટે ફૂડ એક્ટની સામે સ્ટે આપ્યો.

દરમિયાન દૂર કચ્છના એક શહેરથી નાના અને ગામથી મોટા એવા પ્રમાણમાં સંપન્ન નગરમાં એક પુરવઠા-ફૂડ ઇન્સ્પેકટર જેવા અધિકારી ગ્રોસરી ઉર્ફે કરિયાણું લેવા ગયા. મૂળ માલિક હાજર નહિ ને કામ કરનારાથી સાહેબ વિદાય લેતા હતા ત્યારે પૂછાઈ ગયું કે બિલના પૈસા? મફતનો માલ હજમ કરી જવાને નોકરીસિદ્ધ અધિકાર ધરાવતા સાહેબની કમાન છટકી. મારી પાસેથી પૈસા માંગ્યા? અને પેક અથાણાની બરણી લઇ સીધો પેલા કાયદાની જોગવાઈ હેઠળ દુકાનદારથી શરૃ કરી, સ્ટોકિસ્ટ, વિતરક ને મૂળ ઉત્પાદક કંપની પર કેસ ઠોકીને વોરંટ કાઢયું.

કંપનીનું હેડક્વાર્ટર દક્ષિણ ભારતમાં. એમના વકીલોની ફર્મ અમદાવાદમાં. સાવ સિમ્પલ મામલો હતો. એક્ટ સામે જ હાઈકોર્ટનો સ્ટે હતો એટલે કેસ બનતો જ નહોતો. મોટા સિનીયર વકીલ સાહેબે પેલા જુનિયરને બોલાવીને કહ્યું કે આ રહી સ્ટેની કોપી. કચ્છ જઈ નીચલી કોર્ટમાં જઈ સુનાવણીમાં આ બતાવી આવવાનું છે. હોંશે હોંશે સ્વપ્નશીલ યુવાન ઉપડયો. ત્યારે આજ જેટલા રસ્તા સારા નહિ ને મોબાઈલ વોટ્સએપની સુવિધા ય નહિ.

યુવા વકીલ પહોંચ્યો ત્યારે અદાલતમાં એક મહિલા જજ કેસ ચલાવતા હતા. એક સાઈકલ ચોરે જૂની સાઈકલ એ સમય મુજબ ત્રણસો રૃપિયાની થાય એ ચોરી હતી, એને જજસાહેબા ગાંધીજીના ફોટા નીચે બેસીને મુલ્યોનું મોટું ઉપદેશાત્મક ભાષણ આપતા હતા. વકીલ તો અહોભાવથી ભીના થઇ ગયા કે એક મામુલી ચોરી કરનાર ગરીબને ય કેવો પાઠ ભણાવાઈ રહ્યો છે. એને સાચી સંસ્કૃતિની ઓળખ કાયદા થકી બતાવાઈ રહી છે.

નેક્સ્ટ એમનો કેસ હતો. જોઈ જજમેડમે અંદર બોલાવી પેપર માંગ્યા. યુવા વકીલે તરત હાઈકોર્ટનો સ્ટે ઓર્ડર બતાવ્યો તો તાડૂકીને એ ફાડી નાખ્યો. આરોપીને એટલે કંપનીના માલિકને હાજર કરવા ફરમાન કર્યું. હાઈકોર્ટ સ્ટેની વાત કરી તો કહ્યું : 'ક્યાં છે એ?' એ તો એમણે જ ફાડી નાખેલો! જુનિયર વકીલ તો સ્તબ્ધ. બહાર પીસીઓમાં જઈ એમના બોસને કોલ કર્યો પણ એ હાજર નહોતા. ઓશિયાળા થઇ ફરી મેડમની ચેમ્બરમાં ગયા. અંતે મેડમ કૃપાયમાન થયા. 'માંડવાલી' કરી પતાવવા માટે એમણે જેમાં ઉપલી કોર્ટના આદેશ મુજબ કેસ જ નથી બનતો ત્યાં દક્ષિણ ભારતથી અહીં આવવાની ફ્લાઈટની ટિકિટ, એસી કાર વગેરેનો ખર્ચ ગણાવી એટલી રકમની માંગણી કરી!

ફિક્શન જેવી વાત લાગે એ જ સારું છે કારણ કે આના પુરાવા તો બીજા શું હોય. પણ ફેક્ટ એ કે એ ઉત્સાહી વકીલ ભારત છોડી વર્ષો પહેલા અમેરિકા વસી ગયા. ને ત્યાં હવેલી જેવડા મકાનમાં મોટા શહેરમાં સુખી જીવન વીતાવે છે. ભારતનું અધ્યાત્મ કે સાહિત્ય હજુ યે તેમને આકર્ષે છે. એમાં જ આ વાત કહી એમણે! અને સાથોસાથ અમેરિકામાં એક નીચલી અદાલતના જજે સારી કારકિર્દી બાદ એક કમ્પનીના ફ્રોડમાં કશીક લાંચ લેવાની માંગ છૂપી રીતે કરી એના રેકોર્ડેડ સબૂત બાદ, ભરી અદાલતમાં એફબીઆઈએ એની જાહેરમાં રીતસર હાથકડી પહેરાવીને ધરપકડ કરી, જેથી કડક અનુશાસનનો દાખલો બેસે!
    
તાજેતરમાં એવા સમાચાર આવ્યા કે ભારતના કુબેરપતિઓ પૈકીના સાત હજાર વિદેશવાસી થઇ ગયા છે! પણ પરદેશની કોઈ સાચી સારી બાબતના વખાણ કરો તો ય દેશવિરોધીનું ઘરઘરાઉ પ્રમાણપત્ર છાપી દેવાનો સમય ચાલે છે. કાયદા તો બધે હોય, આપણે ત્યાં જરૃરથી ય વધુ છે. પણ ખરો ખેલ છે : લો એન્ફોર્સમેન્ટ. એનો અમલ. એમાં આપણે ઢીલાપોચા જ નહિ, લફંગાલુચ્ચા પણ છીએ.

કરપ્શન પણ બધે હોય, પણ આપણે ત્યાં ભ્રષ્ટાચાર નાનીનાની રોજીંદી બાબતોમાં ઘર કરી ગયો છે. મંચ ઉપરથી એની ફરિયાદો માટે હાકલ કરનારા અવાજો બોદા લાગે. કારણ કે, એમાં સચ્ચાઈનું બળ હોતું નથી. સીસ્ટમમાં આવી સુધારવું પડેની ડાહીડમરી પ્રેરણાત્મક વાતો એમની ટ્રીક છે, નવી પેઢીને મૂળ સમસ્યામાં પોતાની બેજવાબદારી ભૂલવાડી દેવાની.

આગે સે ચાલી આતી હૈ. પ્રજા ને પ્રજાના પ્રતિનિધિઓ બંને એકબીજાનું પ્રતિબિંબ જ છે. એટલે વડાપ્રધાન દાવોસમાં દુનિયાને આમંત્રિત કરતા હોય કે અહીં ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કરવા આવો, એ જ વખતે ટીવીમાં એમના હોમ સ્ટેટ ગુજરાતમાં એક રિલીઝ પણ નથી થઇ એવી ફિલ્મના મુદ્દે અમુક તોફાની તત્વો અમદાવાદમાં સરાજાહેર નિર્દોષોના બાઈક સળગાવતા હોય એ દ્રશ્યો આવતા હોય ને સરકાર નર્મદાની જેમ ખુદમાં પાણી ઓછું થઇ ગયું હોય એમ કાયદો વ્યવસ્થા બાબતે મૌન સાક્ષી બની રહે. પછી કોણ અહીં ઇન્વેસ્ટ કરવામાં એનર્જી વેસ્ટ કરે? અને ચૂંટણી તો ક્યાંક આવતી જ હોય... એટલે ફરી સમાજવાદનું શરણું પકડી મધ્યમવર્ગને સેન્ડવિચની જેમ દબાવી દેતું બજેટ બનાવવું પડે.

મિડલ ક્લાસની જ નહિ, ઉપલા વર્ગની પણ એ જ હાલત. અબજોનું ટર્નઓવેર ધરાવતી કંપની હોય પણ આવકના ૧૦૦ રૃપિયામાંથી ૩૬ તો સીધા જ કપાઈ જાય એટલે ૬૪ વધે. એમાંથી ફરી ૧૩ રૃપિયા કપાય એટલે ૫૧ વધે. એમાંથી પાછા ૧૭ રૃપિયા કપાય તો ૩૪ વધે. તેમા જોખમ ને મેનેજમેન્ટ પછી ૧૦૦ની આવકના ૩૪ જ જો ઘેર આવવાના હોય (એ કમાણી બેશક કંપની માટે રાખી શકાય, પણ ખુદ માટે ઉપાડો તો ટેક્સ લાગે) તો અંગત મોટીવેશન વિના કોણ શા માટે મહાન બ્રાન્ડ બનવા માટે સપના જુએ?

માણસ પૈસાદાર થાય ને ખર્ચ કરે ત્યાં પણ પરોક્ષ રીતે જમવા જાય કે ખરીદી કરે ત્યાં જીએસટી જેવા ટેક્સ ચુકવે જ છે એટલે આ કોઈ ખરાબ બાબત નથી જાતમહેનતે કમાણી કરવી એ. પણ ભ્રષ્ટાચાર અને ખુદના ખર્ચમાં કાપ ન મુકતા નેતાઓ કે બ્યુરોક્રેટ્સ માટે તો કોઈ કમાતું નથી. રોડ ટેક્સ ગાડીની ખરીદી વખતે ચૂકવો તો ય ઠેર ઠેર હિસાબ વગરના ટોલ ચૂકવવાના અને એ ટોલ ચૂકવો તો ય રોડની ક્વોલિટી કે ટ્રાફિક કે ઢોર તો સુધરે નહીં.

સાડા ત્રણ કરોડ જેટલા જ ટેક્સ ચુકવે એ વાત પાછળ પણ હકીકત એ છે કે આપણે ત્યાં આખા પરિવારમાં ઘણી વાર એક જ કમાનાર હોય. વસ્તીમાં બધા મતદારની એટલે કમાવાની ઉંમરના જ ન હોય. અને કરોડો એગ્રીકલ્ચર સેક્ટરમાં કે મજૂરીકામમાં હોય ત્યાં ટેકસનો સવાલ આવે નહિ. ટેક્સ ચૂકવવાવાળાને ખાસ પ્રોત્સાહન મળતું નથી.

ન ચુકવવાવાળા ઘણા નોટબંધી જેવા સાણસામાંથી છટકીને ય જલસા કરે છે. એટલે પછી ટેક્સ ચોરીની તરકીબો, કે જેન્યુઈન ધંધાને બદલે લોનના ખેલ વગેરે ચાલુ થાય. અંદર જો ઉદ્યોગો ખીલે નહી, અને વાતાવરણ ધામક કે હિસક બનતું લાગે ત્યાં અસ્થિરતા સમજી બહારનું મૂડીરોકાણ ધાર્યું આવે નહિ એટલે રોજગારો ઓછી ટેકનોલોજીને લીધે થઇ હોય એમાં ય ઘટાડો થાય. પછી એ રોષ ખાળવા ને મત મેળવવા ગરીબોને રીઝવવા પડે. એ માટે બજેટ સમાજવાદી બનાવવું પડે. અને એટલે શેરબજાર ગગડી જાય. મંદીનો ફફડાટ ઉભો થાય.

આ વિષચક્ર ઝટ અટકવાનું નથી. અને મુદ્દો એ છે કે ગમે એટલો સરસ આઈડિયા કે યોજના હોય તો એની હાલત બસ રામરાજ્યના મોતી જેવી જ થાય છે. આખી સિસ્ટમના સ્વાર્થને લીધે મૂળ નાગરિક સુધી પહોંચે એ પહેલા જ બધા જ મોતી ગાયબ થઇ જાય છે. કે માંડ થોડા વધે છે. મોટા ભાગના નાગરિકો જ જ્યાં જૂઠાબોલા અને અહંકારી હોય અને મોટી વાતો જાહેરમાં કરી ખાનગીમાં ખોટી બાબતોનું આચરણ કરતા હોય ત્યાં રામરાજ્ય એક બાળવાર્તા જ લાગે ને?

ફાસ્ટ ફોરવર્ડ

પ્રશાસન, અંદાજપત્ર અને રાજકારણ એ હોમિયોપેથિક દવા જેવું હોય છે. ખબર નથી પડતી કે ફાયદો થશે કે નુકસાન. પણ ક્યારેક તો રોગ મટશે એવી આશામાં વર્ષો ખવાતા રહે છે!
 


For more update please like on Facebook and follow us on twitter

http://bit.ly/Gujaratsamachar

https://twitter.com/gujratsamachar

 

 

                                      

Post Comments