Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Enable Social Reading
No, Thanks

અંતરનેટની કવિતા - અનિલ ચાવડા

કંતાનનો કોથળો અને માના પાલવની હૂંફ શિયાળાને હંફાવવા મથી રહ્યા છે

શિયાળો આવતાની સાથે લોકો રંગબેરંગી સ્વેટરમાં પોતાને ઢાંકીને શિયાળાને જીતવાનો પ્રયત્ન કરે છે. ગરમ વસ્ત્રોનાં બજારો ધમધમવા લાગે છે

લોગ ઈન
ક્યાંક રંગબેરંગી સ્વેટર સામે
ક્યાંક મુલાયમ કોલ્ડ ક્રીમ સામે
શિયાળો જીતે છે
તો ક્યાંક કંતાનના કોથળા વડે
કોઈ દરિદ્ર શિયાળાને હંફાવે છે...
ક્યાંક રૃમ હીટર સામે, ક્યાંક ગેસ ગિઝર સામે,
શિયાળો જીતે છે
તો ક્યાંક માના જીર્ણ પાલવ વડે
કોઈ બાળક શિયાળાને ગભરાવે છે...
ક્યાંક વહાણા સામે
ક્યાંક ડ્રાયફ્રુટ સામે
શિયાળો જીતે છે
તો ક્યાંક ભૂખ્યા પેટની અગ્નિ વડે
રોઈ મજૂર શિયાળાને લથડાવે છે...
ક્યાંક અમીરીની ઠેકડી ઉડાડતો શિયાળો
મંદ લહેરી ઊઠે છે...
તો ક્યાંક ગરીબીની જીત સામે ઓસ સમું રડી પડે છે...
- યોગેન્દુ જોષી


શિયાળો જુદી જુદી વ્યક્તિઓને જુદી જુદી અનુભૂતિ કરાવે છે. આ કવિતા તેની સાબિતી પૂરે છે. શિયાળો આવતાની સાથે ઊનાં ઊનાં તાપણાં ગામમાં પ્રગટી ઊઠે છે. ડોસા ડગરાઓ તેની ફરતે હાથ તાપતા જાય અને વાતો કરતા જાય. અલક-મલકની વાતો થાય.

વહેલી સવારની ગામડાનું દ્રશ્ય અને શહેરનું દ્રશ્ય અલગ હોય છે, શિયાળો ભલે એક જ હોય, પણ ગામ અને શહેરમાં તેના પડઘા અલગ અલગ પડે છે. ઠંડી ભલે એક સરખી કકડાવતી હોય બધાને, પણ તેની સામે લડવાનો જુસ્સો વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ અલગ અલગ હોવાનો.

શિયાળો આવતાની સાથે લોકો રંગબેરંગી સ્વેટરમાં પોતાને ઢાંકીને શિયાળાને જીતવાનો પ્રયત્ન કરે છે. ગરમ વસ્ત્રોનાં બજારો ધમધમવા લાગે છે. પણ ઘણા લોકો એવા છે કે તેમનાં ખિસ્સાં સાવ ટાઢાંબોળ છે, એટલે તે ગરમ વસ્ત્રો નથી ખરીદી શકતા. તેમના ખિસ્સાની ઠંડી એટલી ભયંકર છે કે બહારની ઠંડીની તેમને પરવા નથી હોતી. આવા લોકો કદાચ પેટની અંદર લાગેલી ભૂખ નામની આગથી જ પોતાની ઠંડીને ઉડાડવાના પ્રયત્નો કર્યા કરતા હોય છે.

એમના પેટનો જઠરાગ્નિ એટલો તપતો હોય છે કે બહારની ઠંડીથી જાણે તેઓ બેઅસર થઈ ગયા હોય છે. આજે પણ શહેરની ફૂટપાથ પર અનેક પરિવારો સાડી જેવાં પાતળાં વસ્ત્રો ઓઢીને સૂતા હોય છે. ઘણાને ઓઢવા માટે છાપાં સિવાય કશું હોતું નથી. સેવાભાવી લોકો સૂઈ રહેનાર વ્યક્તિને ખબર ન પડે એ રીતે તેમને ધાબળા ઓઢાડી આવે છે. આવી વ્યક્તિઓને ખરેખર વંદન છે.

અહીં કવિએ શિયાળાને હંફાવતી ગરીબીની વાત સરસ રીતે ગૂંથી લીધી છે. ધનાઢ્ય માણસો આવતાની સાથે જ રંગબેરંગી સ્વેટર, ટોપી, મફલર અને જેની જરૃર જ ન હોય એવાં અનેક વસ્ત્રો પહેરીને શિયાળાને હંફાવવા મથ્યા કરે છે.

માત્ર ઋતુગત ગણિતથી પરિચિત અમુક માણસો જિંદગીના સુખ-દુ:ખના ગણિતથી પરિચિત નથી હોતા કદાચ ! જિંદગીના કારમા ઘાવ ઝીલનાર માણસ સામાન્ય કંતાનથી પણ શિયાળાને હંફાવી શકે છે. કદાચ એની પાસે લડયા સિવાય છૂટકો જ નથી... જ્યારે તમારી સામે લડયા સિવાય કોઈ વિકલ્પ ન હોય ત્યારે તમારામાં આપોઆપ શક્તિ આવી જતી હોય છે. કદાચ આવા લોકો આપોઆપ શક્તિથી ઝૂઝતા હશે !

શિયાળાની કડકડતી રાત્રે માત્ર છાપાં ઓઢીને સૂઈ રહેલા એક બાળકે બીજા બાળકને કહ્યું, ''જેની પાસે છાપું પણ નહીં હોય તેને કેટલી ઠંડી લાગતી હશે નહીં ?'' કાશ મોંઘા મોંઘા ધાબળા ઓઢીને સૂઈ રહેનાર લોકોને પણ આ બાળક જેવી ચિંતા થતી હોત તો કેટલું સારું હતું ! જ્યારે અમુક લોકો પોતાના રૃમમાં હીટરથી શિયાળાને દૂર રાખવા પ્રયત્ન કરતા હોય છે, હૂંફાળી ગરમી ઉત્પન કરીને ઠંડીને ભગાડવા મથતા હોય છે, ત્યારે એ જ સમયે ક્યાંક કોઈ ખૂણે એક માતા પોતાની સાડીના પાલવથી પોતાના બાળકને હૂંફ આપવાનો પ્રયત્ન કરતી હોય છે. ગિઝર શિયાળા સામે જીતે કે ન જીતે, પણ આ હૂંફાળો પાલવ તો જીતવો જ જોઈએ. તેમાં મમતાની હૂંફ છે.

ચિનુ મોદીએ ક્યારેક કાચ સામે, ક્યારેક સાચ સામે, એમ કહ્યું હતું. શિયાળો પણ સતત સ્વેટર સામે, હીટર સામે, ગીઝર સામે પોતાના રંગો બતાવ્યા કરે છે, એ પોતાની ઋતુગત ડયૂટી તે નિભાવે છે. આ ડયુટીની સામે ક્યાંક કંતાનનો કોથળો, ક્યાંક છાપાંના કાગળ તો ક્યાંક જીર્ણ પાલવ શિયાળાને હંફાવવા મથી રહ્યા છે.

યોગોન્દુ જોષીની આ કવિતા શિયાળાની ઋતુમાં ઉદ્ભવતી બે સ્થિતિનો હૃદયંગમ ચિતાર આપે છે. શિયાળા વિશે ઘણા નિબંધો અને કવિતાઓ લખાઈ છે. મીનપિયાસીએ શિયાળા વિશે સુંદર કવિતા લખી છે. તેમની કવિતાથી લેખને લોગઆઉટ...
 

લોગ આઉટ
આહાહાહા શી ટાઢ !
જડબામાં જકડી લે સૌને, જાણે જમની દાઢ,
આહાહાહા શી ટાઢ !
ગોદડિયુંની વચ્ચે ગરતી, કરતી કૈંક અડપલાં,
પચાસ હેઠે પાસો જાતાં, પહેરું ડબ્બલ કપડાં,
ટાઢ કહે કે, હુંય ઠરું છું, બહાર મને કાં કાઢ ?
આહાહાહા શી ટાઢ !
'વહેલા ઊઠવું, કસરત કરવી, તેલ ચોળવું' કહેતાં,
મુરબ્બીઓને મોજ પડે છે, રોજ શિખામણ દેતાં,
મને ગમે છે મોડે સુધી નીંદર કરવી ગાઢ...
આહાહાહા શી ટાઢ !
- કવિ મીનપિયાસી

 


For more update please like on Facebook and follow us on twitter

http://bit.ly/Gujaratsamachar

https://twitter.com/gujratsamachar

 

Post Comments