Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Enable Social Reading
No, Thanks

મંદીની હવામાં પતંગ રસિયા અટવાયા; ખરીદીમાં ફટકો...

દાન-પુણ્યના દિવસ માટે તૈયારી

છેલ્લા અઠવાડિયાથી પતંગ બજારમાં કાગડા ઉડે છે; વેપારીઓમાં ચિંતા

ઉત્તરાયણ-મકરસંક્રાંતિની આડે એક દિવસ બાકી છે પણ પતંગ રસીયાઓને આ વખતે બહુ રસ હોય એમ લાગતું નથી. ઉત્તરાયણની પૂર્વ સંધ્યાએ થતી ભીડને કતલની રાત નામ અપાયું છે. આ રાત્રિએ સખત ભીડ થવાની સંભાવના છે પણ ઉત્તરાયણ અગાઉની રાત્રિએ ભીડ થાય તેનો કોઈ અર્થ નથી. ઉત્તરાયણના અઠવાડીયે પતંગ બજારમાં કાગડા ઉડતા હતા. ટૂંકમાં ઉત્તરાયણના દિવસે આકાશમાં પતંગ ઓછા ઉડશે અને તેના સ્થાને મંદી ઉડતી દેખાશે.

ભારતવર્ષમાં સામાન્ય રીતે મકર સંક્રાંતિનાં તહેવારને દેશનાં વિવિધ પ્રદેશોમાં અનોખી રીતે ઉજવવામાં આવે છે. મકર સંક્રાંતિ તહેવાર એ દિવસે મનાવવામાં આવે છે જ્યારે સૂર્ય મકર રાશીમાં પ્રવેશ કરે છે. રામ ચરિત માનસમાં આ પ્રકારનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

'માઘ મકર રવિગત જબ હોઈ! તીરથપતિહિં આવ સબ કોઈ!' અર્થાત્ સૂર્યનો મકર રાશીમાં પ્રવેશ થવાથી સઘળા દેવગણો તીર્થરાજ પ્રયાગમાં સંપૂર્ણ માઘ માસ સુધી નિવાસ કરે છે.  આ તહેવાર જાન્યુઆરી મહિનાની ૧૪ તારીખે ખાસ આવતો હોય છે. જ્યારથી સૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે. ત્યારે આ  દિવસથી સૂર્ય ઉત્તરાયણ તરફ ગતિ કરવાની શરૃઆત કરે છે. એટલે તેને ઉત્તરાયણ પણ કહીને મનાવવામાં આવે છે.

મકર સંક્રાંતિ અંગે એક કથા પણ પ્રચલિત છે - આ દિવસે ભગવાન સૂર્ય પોતાનાં પુત્ર શનિને મળવા સ્વયં તેમના ઘરે જાય છે. શનિદેવ મકર રાશીના સ્વામિ છે. અત :  આ દિવસે મકર સંક્રાંતિના નામે ઓળખવામાં આવે છે. મકર સંક્રાંતિના દિવસે જ ગંગા કપિલ મુનિનાં આશ્રમથી પસાર થઈને સાગરને જઈ મળે છે.

મહાભારત સમયે ભીષ્મ પિતામહે પણ પોતાના દેહત્યાગ માટે મકરસંક્રાંતિ એટલે કે સૂર્ય ઉત્તરાયણ થવાની રાહ જોઈ હતી. એવી પણ માન્યતા છે કે આ દિવસે યશોદા મૈયાએ શ્રીકૃષ્ણને મેળવવાને માટે વ્રત કર્યું હતું. આ તહેવારે તલ, ગોળનું ખૂબ મહત્ત્વનું છે. આ દિવસે તલ, ગોળનું દાન કરવામાં આવે છે.

 આ દાનને ખૂબ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે. કહેવામાં આવે છે કે આ દિવસે ખીચડી-ગોળનું દાન કરવાથી કલ્યાણ થાય છે. આ દિવસોએ ઘરોમાં સ્ત્રીઓ તેલ, ગોળથી ઘણી સારી મીઠાઈ બનાવે છે.

ઉત્તર ભારતમાં ખાસ કરીને સંક્રાંતિ તેમજ બિહારમાં ખીચડી કહે છે. જ્યારે તમીલનાડુમાં તેને પોંગલ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રકારે સંક્રાંતિનો તહેવાર અનેકરૃપે મનાવવામાં આવે છે.

હરિયાણા તેમજ પંજાબમાં લોહડી, અસમમાં માગ બિહુના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. આંધ્ર પ્રદેશ, કર્ણાટક તેમજ કેરળમાં સંક્રાંતિનાં નામથી ઓળખાય છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં સંક્રાંતિના દિવસે દાન તેમજ બ્રાહ્મણોને દક્ષિણા તેમજ ભોજન કરાવવાનું ખાસ મહત્ત્વ છે. સંક્રાંતિને દિવસે મહારાષ્ટ્રમાં તલ-ગોળ ધ્યા આણિ, ગોડ-ગોડ બોલા... આ શબ્દોનો સૌથી વધુ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

 આ દિવસે આમ બોલતા-બોલતા લોકો એકબીજાને તલ આપી, એકબીજાની મંગળકામના સાથે શુભેચ્છા આપે છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં તેને ખીચડી પણ કહે છે. દાન-દક્ષિણાનું પર્વ માને છે. પ્રયાગની પાવક ભૂમિ ઉપર માઘ ેમેળાનું આયોજન થાય છે. સમગ્ર ઉત્તર પ્રદેશમાં આ વ્રતને ખીચડીનાં નામે પ્રસિધ્ધિ પામ્યું છે. આ દિવસે લોકો પ્રસાદ રૃપે ખીચડી ખાય છે તેમજ ખીચડીનું વધુમાં વધુ દાન આપવાનું મહત્વ ગણ્યું છે. અલ્હાબાદમાં ગંગા, યમુના અને સરસ્વતિના સંગમમાં લોકો સ્નાન કરી તલ અને ખીચડીનું દાન આપે છે.

બંગાળમાં પણ આ ઉત્સવ સમયે તલનું દાન આપવાનો રિવાજ છે. અહીં ગંગાસાગરમાં દર વર્ષે વિશાળ મેળો ભરાય છે. આ દિવસે ગંગા સાગરમાં સ્નાન-દાન કરવા માટે લાખો શ્રધ્ધાળુઓની ભીડ જામે છે. લોકો અનેક કષ્ટો સહન કરી, ગંગા સાગરમાં લોકોની અપાર ભીડ રહે છે.

મકર સંક્રાંતિનાં અવસરે ગંગા સ્નાન તેમજ ગંગા તીરે દાન આપવાનું અધિક શુભ માનવામાં આવે છે. એ તહેવાર તીર્થરાજ પ્રયાગ તેમજ ગંગા સાગરમાં સ્નાન કરવું ઘણું જ ફાયદાકારક ગણવામાં આવે છે. કહેવાનું તાત્પર્ય એ છે કે, મકરસંક્રાંતિનાં માધ્યમથી ભારતીય સભ્યતા તેમજ સંસ્કૃતિની ઝલક વિવિધરૃપે જોવા મળે છે...!

ચીનના માંજા પર પ્રતિબંધ છે, ચીનની તુકલો પર પ્રતિબંધ છે. રાત્રે લોકો તુકલોનો જે આનંદ લેતા હતા તેના પર પ્રતિબંધ છે. હજારો તુકલો આકાશમાં છવાઈ જતી હતી. જો કે આ તુકલો જોખમી બનતાં તેના પર પ્રતિબંધ મુકાયો હતો. આ તુકલોથી આગ લાગતી હતી. હવે, લોકો બીજાનું વિચારતા થયા છે. પક્ષીઓનું પણ વિચારતા થયા છે. આ સ્થિતિની સાથે મંદી ઉમેરાઈ છે. ઉતરાણનું પર્વ નિરસ બની ગયું છે. ખરીદીના ટ્રેન્ડ પરથી ખબર પડે છે કે ઉતરાણ પર મંદીનું ગ્રહણ લાગેલું છે.

ઉત્તરાયણના દિવસે પતંગના દોરાથી પક્ષીઓની પાંખો કપાશે. જીવદયાના આ કામમાં હજારો લોકો જોડાયા છે. આપણા આનંદ માટે બીજાનો જાન લેવો એ કુદરતી ન્યાય નથી. લોકો સમજતા થયા છે. જો આમ જ ચાલશે તો ઉત્તરાયણ પર્વ નિરસ બની જશે. લોકો આ વર્ષને માત્ર દાનના પર્વને તરીકે જ ઉજવશે.

Post Comments