Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Enable Social Reading
No, Thanks

ઝડપી દોડતા રથને જરૃર પડે કઈ રીતે રોકવો તેની ટેકનિક અમારા છોકરાઓને જ આવડે...

રથયાત્રાની શરૃઆત થઈ ત્યારથી જ ખલાસકોમના ભાઈઓએ રથ ખેંચવાની જવાબદારી ઉપાડી

હવે ૬ દિવસ પછી ભગવાન જગન્નાથજી નગરચર્યાએ નીકળશે. આ પાવન પર્વમાં સૌ કોઇ જોડાઇને સંતુષ્ટ થાય છે. આમ જોઇએ તો ભગવાનજીના રથને ખેંચીને અમદાવાદમાં ભ્રમણ કરાવવાની જવાબદારી ખલાસી ભાઈઓની છે અને રથયાત્રા શરૃ થઈ ત્યારથી જ ખલાસકોમના ભાઈઓ રથની જવાબદારી ઉપાડતા આવ્યા છે. આજે જાણીએ ખલાસી ભાઈઓના ભાગ્યમાં આ રથ બનાવવાથી માંડીને ખેંચવા સુધીની તમામ જવાબદારીઓ કઈ રીતે આવી?

મંદિરની ગૌશાળાના છાપરા સંચારતા ખલાસીઓ જગન્નાથના ભક્ત થઈ ગયા

આજથી દોઢસો-બસો વર્ષ પહેલા જગન્નાથજીનું મંદિર નદીકિનારે હતું. નદીએ ન્હાવા આવતા ખલાસી ભાઈઓ ધીરેધીરે મંદિર આવતા થયા. તેમનું મૂળ કામ નળિયા સંચારવાનું અને છાપરા સંચારવાનું હતું. તેથી તેઓ મંદિરની ગૌશાળાના છાપરા સંચારવાની અને દિવાલો ધોળી આપવાની સેવા કરતા અને એ રીતે મંદિરના ભક્ત થઈ ગયા. જગન્નાથજીની રથયાત્રાના શરૃઆતના વર્ષોમાં બળદગાડામાં નીકળતી. એ પછી પધ્ધતિસરના રથ બનાવવામાં આવ્યા જે ખલાસીભાઈઓએ જ બનાવ્યા હતા.

દોઢ મહિનામાં રથ બનાવી દીધા હતા

૧૯૫૦ની સાલમાં નરસિંહદાસજીએ એ વખતના રથના વહીવટદાર મંગળદાસ રણછોડદાસ ખલાસને બોલાવીને નવા રથ બનાવવાની વાત કરી. આર્થિક પરિસ્થિતિ સારી ન હોવા છતાં મંગળદાસજીએ રથ બનાવવાની તૈયારી દેખાડી. એ દિવસથી રથની જવાબદારી ખલાસી ભાઈઓના માથે છે. એ વખતે રોજ ભરવા માટે બહાર ન જઈ શકતા વડીલ ખલાસી ભાઈઓએ મંદિરમાં જ રહીને દોઢ મહિનામાં રથ તૈયાર કરી દીધા હતા. આજે પણ રંગકામ, રથનું સમારકામ, પૈડા બનાવવાની તમામ જવાબદારી ખલાસી ભાઈઓ જ કરે છે.

રથ અટકાવવા , ખલાસીઓને એલર્ટ કરવા માટે અમે આગવી ભાષાનો ઉપયોગ કરીએ છીએ

આટલા વર્ષોથી અમે રથ ખેંચીયે છીએ એટલે એ વસ્તુ અમારા લોહીમાં વણાઈ ગઈ છે. ઝડાપી દોડતા રથને જરૃર પડયે એકદમ કઈ રીતે રોકવો તેની ટેકનિક અમારા છોકરાઓને જ આવડે. દોડતા રથને અટકાવવા માટે બંને બાજુ પાંચ છ છોકરા હોય. જેવું અમે અમારી ભાષામાં અને અમારા લહેકામાં દબાવો એમ કહીએ એટલે એ છોકરાઓ તરત રથ રોકી દે.

અત્યારે તો રથને વાળવા સ્ટીયરીંગ આવી ગયા પણ પહેલા જ્યારે સ્ટીયરીંગ નહોતા ત્યારે અમે વિશિષ્ટ હલમ બોલાવીએ. રથ વાળવા માટે એક જોર.. શાબ્બાશ જવાન.. હઈશો.. આવું કહીએ એટલે બધા ભાઈઓ સાથે જોર લગાવે. અત્યારે પાળી આવે, રોડ સાંકડો હોય, બહુ ગિરદી, ગટર ઊંચી હોય હોય એવા સમયે રથ ખેંચનારાને સચેત કરવા માટે અમે ચાર જણ આગળ એટલે જ આગળ ઊભા રહીએ છીએ.  - મફતભાઈ ખલાસ, રથના વહીવટદાર

Keywords rath,yatra,special,story,

Post Comments