Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Enable Social Reading
No, Thanks

ભારતમાં ઑનલાઇન કરિયાણું વેચવા એમેઝોન ૫૦૦ મિલિયન ડોલર રોકશે

- ઇન્ટરનેટ જાયન્ટ ગ્રોસરી ફૂડ પ્રોડક્ટનું ઑનલાઇન વેચાણ કરશે

- વિદેશ પ્રધાન સુષ્મા સ્વરાજે એમેઝોનની દાદાગીરીને પડકારી હતી : ગાંધીજીની ઇમેજવાળા સ્લીપર વેચવાનું બં

ક્રોસ બાર

ઇ-રીટેલ ક્ષેત્રે અમેરિકાના એમેઝોન અને ચીનની અલીબાબા વચ્ચેની કોલ્ડવોર બહુ જાણીતી છે. એમેઝોન વેચાણમાં અગ્રેસર રહેવા મથે છે એટલે જ એમેઝોને ભારતમાં ઑનલાઇન ફૂડ પ્રોડક્ટ અને ગ્રોસરી વેચવા માટેની મંજૂરી મેળવવા છેલ્લા ૪ મહિનાથી પ્રયાસ કર્યા હતા. બે દિવસ અગાઉ સરકારે એમેઝોનના ૫૦૦ મીલીયન ડોલર પ્રોજેક્ટને લીલી ઝંડી આપીછે. ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પોલિસીએ પ્રોજેક્ટ મંજૂર કર્યા છે. ફોરેન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્રમોશન બોર્ડ સમક્ષ આ પ્રોજેક્ટ પેન્ડિંગ પડયો હતો.
ગત મે માસમાં ફોરેન ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટના પ્રોજેક્ટની મંજૂરી સફળ બનાવતા એમેઝોનને પણ ચાન્સ મળી ગયો હતો. એમેઝોનની એન્ટ્રી ભારતમાં વિવાદ સર્જશે તેના કારણે કરિયાણાની દુકાનો અને ફૂડ પ્રોડક્ટના વેચાણ કરનારાઓને ફટકો પડશે એમેઝોનની નીત નવી ઓફરો ગ્રાહકોને આકર્ષશે. રીટેઇલ માર્કેટ પાસે કોઈ ક્રિએટીવ મેનેજમેન્ટ નથી હોતું જ્યારે એમેઝોન પાસે રોજનું વિચારતો સ્ટાફ છે. માર્કેટમાં નવી સિસ્ટમને આવકાર મળે છે.

અત્યાર સુધી લોકો તૈયાર કપડા અને લક્ઝરી આઇટમો ઑનલાઇન મંગાવતા હતા પરંતુ એમેઝોન હવે હળદર, મરચું, મીઠું, પણ વેચશે એમેઝોન ભારતમાં પ્રવેશ કર્યો છે. એમ, તેના પ્રતિસ્પર્ધી અલીબાબાએ પણ મુંબઈમાં ઓફિસ ખોલી છે. ભારતમાં એમેઝોનને પડકારી શકે એવી કંપનીઓમાં સ્નેપડીલ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. એમેઝોન અને અલીબાબા ઇન્ટરનેટ ટેકનોલોજીનો મહત્તમ ઉપયોગ કરે છે. બંને પાસે હજારોનો સ્ટાફ છે. એમેઝોનની કેનેડા, અમેરિકામાં ઓફિસો છે. ઇન્ટરનેટ સાથે સંકળાયેલી નવી ટેકનોલોજી સાથે તે ચાલે છે. એમેઝોન અને અલીબાબા એ બંનેએ ઇ-કોમર્સ ક્ષેત્રનો અડધો-અડધ વેપાર આંચકી લીધો છે.

ભારતમાં ગ્રોસરી માર્કેટ (કરિયાણા- અનાજ) એ કુલ રીટેલ બજારોના ૪૮ ટકા જેટલું છે. જેની વાર્ષિક અંદાજીત કિંમત ૩૧૦ અબજ ડોલર થાય છે. ઑનલાઇન ગ્રોસરી માર્કેટમાં બીગ બાસ્કેટ અને ગ્રોસરી ચાલે છે. આ ત્રણેય કંપનીઓ એટલે એમેઝોન, બીગ બાસ્કેટ અને ગ્રોસરીએ ઓનલાઇન રીટેલ ફૂડ પ્રોડક્ટ માટે અરજી કરી હતી. હાલમાં સરકારે ફૂડ પ્રોસેસીંગ ક્ષેત્રે ૧૦૦ ટકા એફડીઆઇને મંજૂરી આપી છે. તેના નિયમો હેઠળ મલ્ટી નેશનલ કંપનીઓને ઑનલાઇન પ્લેટફોર્મ મળી શકે એવી સ્થિતિ ઉભી થઈ હતી.

ભારતમાં ફૂડ રીટેલ ક્ષેત્રના દ્વાર ફોરેને ડાયરેક્ટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટે ખુલ્લા મૂક્યા બાદ એમેઝોન પ્રથમ એવી કંપની છે કે જેને ભારતમાં પ્રવેશ મલ્યો છે એમેઝોન આગામી પાંચ વર્ષમાં તે ૫૦૦ મીલીયન ડોલર (અંદાજે ૩૫૦૦ કરોડ રૃપિયા)નું રોકાણ કરશે. એન.ડી.એ સરકાર ઇ-કોમર્સને મહત્ત્વ આપવા માંગે છે. એક તરફ ફૂડ ક્ષેત્રે ૧૦૦ ટકા એફ.ડી.આઇ. આપવી અને ત્યારબાદ એમેઝોનને એન્ટ્રી આપવી તે સરકારની ઇન્વેસ્ટમેન્ટ મેળવવાની સુવ્યવસ્થિત આયોજન છે. એમેઝોનથી ઇન્ટરનેટ સાથે સંકળાયેલા સૌ પરિચિત છે. વિદેશની ખાસ કરીને અમેરિકી કંપનીઓની વેબસાઇટો અન્ય દેશોના નિયમોની ઐસીતૈસી કરીને ચાલે છે. નાના દેશોને તે ગાંઠતા નથી. એમેઝોનના કિસ્સામાં તેની હાથી જેવી ચાલ છે. કંપની સામેની ફરિયાદોને કોઈ ધ્યાનમાં લેતું નથી.

એમેઝોન ઇન્ટરનેટ જાયન્ટ ટોપ-થ્રીમાં આવે છે. ઇ-કોમર્સમાં તે નવી ટેકનોલોજી અપનાવીને ટોપમાં છે. એમેઝોનનો ઘમંડ વિદેશ પ્રધાન સુષ્મા સ્વરાજે ઉતાર્યો હતો તે સમયની કેટલીક હકીકત અહીં આપી છે. એમેઝોનનું અભિમાન ભારતના વિદેશ પ્રધાન સ્વરાજે ઉતારી નાખ્યું હતું. એમેઝોન એમ માનતું હતું કે તે અમેરિકી કંપની છે અને ભારતના વિરોધને તે ગણકારતું હતું. એમેઝોને ભારતના નામાંકિત નેતાઓ અને પવિત્ર ગોડ- ગોડેસનું અપમાન કરતી ચીજો વેચવી શરૃ કરી હતી. સમાન્ય રીતે ભારતની કંપનીઓ અમેરિકી કંપનીઓ આગળ લાચાર જોવા મળતી હતી પરંતુ ભારતના આર્થિક બાબતોના સચિવ શક્તિકાંત દાસે તો એમેઝોનને સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે, "Shape up or shipout" અર્થાત ''સખણો રહે નહીંતર નીકળ અહીંથી !''

અમેરિકાના આ સૌથી મોટા ઇ-ટેલર માટે તો આ વાક્યો માથામાં વાગે એવા હતા. એવી સૂચના પણ અપાઈ હતી કે ભારતીયોના દિલમાં વસતા વંદનીય પાત્ર સમાવતી ચીજો એમેઝોન પર વેચાવી ન જોઈએ. એમેઝોનની કેનેડીયન સાઇટ પર ભારતના રાષ્ટ્રધ્વજ વાળા પગલૂછણિયા વેચાવા મૂકાયા ત્યારે સખત વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. ભારતનો આ વિરોધ ચાલુ હતો ત્યાં તો એમેઝોનની અમેરિકી સાઇટ પર મહાત્મા ગાંધીજીની ઇમેજ વાળા સ્લીપર વેચાવા મૂકાયા હતા. એમેઝોન બિન્દાસ્ત આગળ વધે છે એ જોઈને ભારતનું વિદેશ મંત્રાલય પણ છંછેડાયું હતું તેણે એમેઝોનને લખ્યું કે ભારતની લાગણી સાથે તમે ચેડાં ન કરો તેને માન આપતા શીખો !

ભારતના વિરોધ સામે એમેઝોન દલીલ કર્યા કરતું હતું. એક તબક્કે વિદેશ પ્રધાને સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે, અમારી લાગણીઓને સમજો નહીંતર અમે એમેઝોનના કોઈ અધિકારીને વિઝા નહી આપીએ. ભારતની ધમકીથી ડરી જઈને એમેઝોને પગલૂછણિયું અને સ્લીપર પાછા ખેંચી લીધા હતા કહે છે કે, વિદેશ પ્રધાને એમેઝોન પાસે બીનશરતી માફી પણ મંગાવી હતી.


ઇ-કોમર્સ જાયન્ટ ભારતના વિદેશ પ્રધાનની માફી માંગ એ અહેવાલો સમાચાર માધ્યમોમાં બહુ ના ચમકે તેનું ધ્યાન એમેઝોનની પ્રોડક્ટનું માર્કેટિંગ કરતી કંપનીઓએ ખાસ ધ્યાન રાખ્યું હતું.અમેરિકાના સીએટલમાં એમેઝોને ઉભા કરેલા સ્ટોર્સની વિશ્વભરમાં પ્રશંસા થાય છે. આ સ્ટોર્સમાં કોઈ કેશિયર નથી હોતા, તમે શું ખરીદ્યું અને બાસ્કેટમાં શું લઈને જાવ છો તે કોઈ ચેક કરતું નથી. કેમ કે, દરેક પ્રોડક્ટને ક્રેડીટ કાર્ડ સાથે સ્કેન કરાય છે અને તેના પૈસા એમેઝોનના એકાઉન્ટમાંથી કપાય છે. આખી સિસ્ટમ એમેઝોન એપ્લીકેશન પર કામ કરે છે.અહીં મહત્ત્વનું એ છે કે એમેઝોનની સાથે સાથે ભારતની ગ્રોસરી સાઇટ પણ ડેવલપ થવી જોઈએ. એમેઝોને અત્યાર સુધીમાં બે અબજ ડોલર રોક્યા છે અને તે બીજા ત્રણ અબજ ડોલર રોકશે. એમેઝોન પર ગ્રોસરી ખરીદવાનો રોમાંચ અલગ પ્રકારનો હશે. ઇન્ટરનેટ સાથે સંકળાયેલા સૌ તેને આવકારશે પરંતુ કરિયાણાની દુકાનોવાળાની ખરીદને ફટકો પડશે.

એમેઝોનથી કરિયાણાની દુકાનવાળાઓએ ડરવાની જરૃર નથી
એમેઝોન રીટેઇલ ક્ષેત્રે ખળભળાટ મચાવી મૂકે એવી શક્યતા છે. ફૂડ પ્રોડક્ટ અને કરિયાણું તે વેચશે કરિયાણાની દુકાનવાળાઓએ ગભરાવાની જરૃર નથી. કેમ કે, ભારતમાં ઇન્ટરનેટ પર ચીજો મંગાવનારાઓની સંખ્યા મર્યાદિત છે. કરિયાણું કે ફૂડ પ્રોડક્ટસને ઑનલાઇન મંગાવનારો વર્ગ માંડ બે ટકા હશે દેશની કરિયાણાની દુકાનો પૈકી ૯૦ ટકામાં ખાતા સિસ્ટમ ચાલે છે એટલે કે મહિના બાદ પેમેન્ટ કરવાનું આવી સિસ્ટમ ગામડાથી માંડીને શહેરોમાં ચાલે છે. એમેઝોન આવી સિસ્ટમને હટાવી શકે એમ નથી. અને 'રોકડા'વાળી સિસ્ટમમાં અપનાવશે. ઇન્ટરનેટની ખરીદીમાં ક્યાંય ઉધારી ચાલતી નથી એ સ્થિતિમાં કરિયાણાની દુકાનોએ બહુ ડરવાની જરૃર નથી. ઇન્ટરનેટ પરની ઘણી ઇ-કોમર્સ સાઇટ હાંફી રહી છે. તો ઘણી દેવામાં ડૂબેલી છે. ભારતમાં વેપાર વ્યવસાય ઉંડે સુધી ખૂંપેલો છે. તેને કોઈ ઇન્ટરનેટ જાયન્ટ હલાવી શકે એમ નથી. નવી ટેકનોલોજી કાચબા ગતિએ આગળ વધશે કેમ કે, ભારતમાં ઇન્ટરનેટના વપરાશકારો વધી રહ્યા છે પણ ઇ-કોમર્સ પર ખરીદી કરનારાની સંખ્યા હજુ ઠેરની ઠેર છે.

Keywords business,cross,bar,

Post Comments