Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Enable Social Reading
No, Thanks

ટૂંકાથી મધ્યમ ગાળામાં શેરબજારમાં નિરસ માહોલ છવાયેલો રહેશે

- વૈશ્વિક સ્તરે બજારો નવી ઉંચી સપાટીએ પહોંચ્યા બાદ હવે

તા.11 ફેબ્રુઆરી 2018, રવિવાર

છેલ્લા એક દોઢ વર્ષથી શેરબજારમા ઉદ્ભવેલા તેજીના ઘોડાપુર આખરે શમી ગયા છે. બજેટમાં ઇક્વિટી તેમજ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ પર અમલી બનેલ નવી વેરાની જોગવાઈ તેમજ વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકામાં વ્યાજદરમાં વધારો થવાની ગણતરી તેમજ બોન્ડની યીલ્ડમાં વધારો થતા અમેરિકા સહિત યુરોપિયન દેશો તેમજ ભારત સહિત એશિયાઈ દેશોના શેરબજારમાં બોલેલા કડાકામાં તમામ સ્તરના રોકાણકારોને ભારે નુકસાન થવા પામ્યું છે. ભારતની વાત કરીએ તો આ કડાકામાં સૌથી વધુ નુકસાન સામાન્ય રોકાણકારોને થવા પામ્યું છે અને તેમની લાખની મૂડીના બાર હજાર થઈ જવા પામ્યા છે.

ચોક્કસ અને સચોટ પરિબળોને પગલે શેરબજારમાં તેજી ઉદ્ભવે તે એક આવકાર્ય બાબત છે. આવી તેજી સાથે ક્યારેય પ્રશ્નાર્થ ઊભો થતો નથી. પરંતુ ભારતીય શેરબજારમાં લાગલગાટ છેલ્લા દોઢેક વર્ષથી બજારમાં તેજીનો જ માહોલ રચાયો હતો તે કોઈ પણ જાતના નક્કર પાયા વગરનો માહોલ હતો તેમ કહેવું જરા પણ અસ્થાને નથી. બજારના અભ્યાસી વર્તુળોના જણાવ્યા મુજબ ભારતીય અર્થતંત્રની વૃદ્ધિ ધીમી પડી હોય, ફુગાવાની ચિંતા, બેરોજગારીમાં વધારો, ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે નિરસ માહોલ, નવા મૂડીરોકાણમાં ઢીલાશ સહિતની અન્ય ઢગલાબંધ પ્રતિકૂળતાઓ માથે હોય અને શેરબજાર બેરોકટોક આગળ વધ્યે જ જાય તે મુદ્દા સામે અનેક પ્રશ્નાર્થો ઉદ્ભવેલા છે.

એ ઉલ્લેખનીય રહેશે કે નોટબંધીના પગલા બાદ ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ક્ષેત્રે ઇક્વિટી ફંડોમાં મોટા પાયે નવો મૂડીપ્રવાહ ઠલવાયો હતો. જો કે, આ મુદ્દાને અને બજારની તેજીને ખાસ કોઈ સંબંધ નથી આમ છતાં ય, આ મુદ્દાને બજારની તેજી સાથે સાંકળી લેવાયો પરંતુ, વાસ્તવિકતા તો એ છે કે ભારતીય બજારમા ઉદ્ભવેલી તેજી એ તેજી નહિ બલ્કે 'ઇન્ડેક્સ મેનેજમેન્ટ' હતું. સરકાર દ્વારા એલ.આઇ.સી. સહિતની સ્થાનિક સંસ્થાઓ અને ફંડોને બજારમાંથી ઇન્ડેક્સ બેઇઝડ શેરોમાં ખરીદી કરાવાતા ભારતીય બજારોના ઇન્ડેક્સ સતત ને સતત ઉંચકાતા ગયા, પરંતુ બીજી તરફ સંખ્યાબંધ શેરોના ભાવ અગાઉની તેજીની સરખામણીએ ખાસ્સા નીચા હતા.

છેલ્લા એક માસમાં સેન્સેક્સે ૩૫૦૦૦ અને ૩૬૦૦૦ની બે નવી ઊંચી સપાટી હાંસલ કરી હતી તે વેળાએ સંખ્યાબંધ શેરોના ભાવ અગાઉની સપાટી કરતા નીચા હતા. બીએસઇ ૫૦૦ ઇન્ડેક્સમાં સામેલ શેરોની વાત કરીએ તો આ ઇન્ડેક્સમાં સામેલ અડધો અડધ શેરો તેમની અગાઉની ઉંચી સપાટીથી નીચી સપાટીએ કાર્યરત હતા. માર્કેટ કેપની દ્રષ્ટિએ ભારતની નંબર વન કંપની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની વાત કરીએ તો અગાઉની તેજી દરમિયાન તે રૃા. ૧૦૦૦ની સપાટી ઉપર કાર્યરત હતો પરંતુ, તાજેતરમાં ઉદ્ભવેલ તેજી દરમિયાન તે  રૃા. ૧૦૦૦ની સપાટીની નીચે જ હતો.

આમ, આ બાબત પૂરવાર કરે છે કે, શેરબજારમાં ઉદ્ભવેલ તેજી એ માત્રને માત્ર ઇન્ડેક્સ મેનેજમેન્ટ જ હતું. આ બાબતે વધુ એક દ્રષ્ટાંત જોઈએ તો, બીએસઇનો ડેટા મુજબ વિતેલા ૨૦૧૭ના વર્ષમાં સ્થાનિક સંસ્થાઓ દ્વારા ઇક્વિટીમાં ૮૬૩૭૨ કરોડનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેની સામે વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા વિતેલા વર્ષમાં રૃા. ૫૮૧૦૯ કરોડનું જ રોકાણ હતું. આમ, આ આંકડા પણ એ બાબત પુરવાર કરે છે કે વિતેલા વર્ષમાં સ્થાનિક સંસ્થાઓ મોટા પાયે સક્રિય હતી.

જો કે, નવા વર્ષના પ્રારંભથી એટલે કે ૨૦૧૮ની શરુઆતમાં આ ટ્રેન્ડ બિલકુલ બદલાઈ ગયો હતો. ગત જાન્યુઆરી માસમાં સ્થાનિક સંસ્થાઓ દ્વારા ઇક્વિટી માર્કેટમાં માત્ર રૃા. ૩૯૮ કરોડનું જ રોકાણ કરાયું હતું. તેની સામે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા રૃા. ૧૩૭૮૧ કરોડનું ઇક્વિટીમાં રોકાણ કરાયું હતું. આમ, ગત માસ દરમિયાન સ્થાનિક સંસ્થાઓ દ્વારા ભારતીય શેરબજારમાં મોટા પાયે નફો બુક કરાયો હતો.

આમ, ઇન્ડેક્સમાં થયેલ મોટા પાયાના મેનેજમેન્ટના કારણે વિતેલા ૨૦૧૭ના વર્ષમાં સેન્સેક્સમાં ૨૮ ટકાનો ઉછાળો નોંધાયો હતો. તો બીજી તરફ સ્મોલકેપ ઇન્ડેક્સમાં ૬૦ ટકા અને મિડકેપ ઇન્ડેક્સમાં ૪૮ ટકાનો ઉછાળો નોંધાયો હતો. પરંતુ તાજેતરમાં શેરબજારમાં બોલેલા કડાકામાં શેરોની જાતેજાતમાં ગાબડા નોંધાયા હતા જેમાં સ્મોલકેપ અને મિડકેપ શેરોમાં જોરદાર ગાબડા નોંધાયા હતા. સામાન્ય રોકાણકારોનું મહત્તમ રોકાણ સ્મોલકેપ અને મિડકેપ શેરોમાં જ હતું જેના કારણે તાજેતરમાં શેરબજારમાં બોલેલા કડાકામાં સામાન્ય રોકાણકારોને મોટા પાયે નુકસાન થવા પામ્યું છે.

વૈશ્વિક સ્તરે શેરબજારમાં જોવા મળેલ કરેક્શન સંદર્ભે બજારના જાણકાર વર્તુળોએ સાવચેતીનો અભિગમ અપનાવવા પર ભાર મૂક્યો છે. આ વર્તુળોએ જણાવ્યું હતું કે શેરબજારોએ ઉંચી સપાટીઓ હાંસલ કરી લીધી જ છે. હવે આ સપાટીથી આગળ વધે તેમ જણાતું નથી. બીજી તરફ વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં પણ હવે વધુ સુધારાનો અવકાશ ખૂબ જ ઓછો છે અથવા તો અવકાશ નથી. સુધારાના તબક્કામાં વિશ્વભરના બજારોએ નવી ઊંચી સપાટીની રચના કરી દીધી છે. હવે આ સપાટીથી બજારમાં કરેક્શન જોવા મળે તેવા સંકેતો સાંપડે છે. તાજેતરનો કડાકો એ કરેક્શનની શરુઆત સમાન છે. તાજેતરનો કડાકો એ અચાનક બોલેલો કડાકો નથી વૈશ્વિક ટેકનિકલ ચાર્ટ પર નજર કરીએ તો આગામી બારથી અઢાર માસ સુધી બજારમાં નરમાઈના સંકેત જણાય છે.

આમ, પણ જે સંકેત અથવા તો પરિબળો પાછળ બજારમાં તેજી ઉદ્ભવે છે તેવા તમામ પરિબળોએ તેમની ભૂમિકા ભજવી દીધી છે. વિવિધ વૈશ્વિક પરિબળો પણ હવે સંકેતાત્મક રહ્યા નથી. અમેરિકન બોન્ડની યીલ્ડ અને ત્યાં વ્યાજ વધારાની આગામી સમયમાં સમગ્ર વિશ્વ પર અસર થશે. આમ, હવે વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ખાસ કોઈ સુધારો થવાની આશા જણાતી નથી. આમ, આ સંજોગોમાં સામાન્ય રોકાણકારોએ બજારમાં ટ્રેડિંગ વેળા સાવચેતી રાખવી હિતાવહ પુરવાર થશે તેમ આ વર્તુળોએ ઉમેર્યું હતું.

ટૂંકા ગાળે બોન્ડની યીલ્ડ ઉંચી રહેશે
રિઝર્વ બેંક દ્વારા ધિરાણ નીતિની બેઠકમાં રજૂ કરાયેલા સંકેતોને જોતાં ટૂંકા ગાળા માટે ૧૦ વર્ષીય બોન્ડની યીલ્ડ ૭.૫૫થી ૭.૬૫ ટકા વચ્ચે રહે તેવી સંભાવના બજારના જાણકાર વર્તુળોએ વ્યક્ત કરી હતી. જો કે, કેટલાક ટેકનિકલ પરિબળોને આધિન સમયગાળામાં તે વધીને ૭.૮૦ ટકા સુધી પહોંચી શકે છે.

વિદેશી રોકાણકારોના ઊચાળા
અન્ય ઊભરતા બજારોની તુલનાએ ભારતીય માર્કેટમાં જોખમનું પ્રમાણ વધુ

વૈશ્વિક બજારોમાં નીકળેલી ગભરાટભરી વેચવાલીના કારણે વિદેશી રોકાણકારોનું માનસ ખરડાઇ જવા પામ્યું છે. ગત શુક્રવારે ગભરાટભરી વેચવાલીના કારણે વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા ફયુચર્સ તેમજ કેશ સેગમેન્ટમાં રૃા. ૪૦૦૦ કરોડથી પણ વધુની વેચવાલી હાથ ધરી હતી.

બજારના જાણકાર વર્તુળોના જણાવ્યા મુજબ વૈશ્વિક બજારની વેચવાલીના કારણે ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઈન્વેસ્ટર્સ ભારતીય શેરોનું આકર્ષણ ઘટયું છે. અમેરિકા અને યુરો ઝોનમાં બોન્ડ યીલ્ડ વધવાથી વિકસિત બજારોમાં વેચવાલી થઇ શકતી અને તેને લીધે ભારતીય બજાર પણ તૂટયું હતું. છેલ્લા કેટલાક દિવસમાં મહદ્ અંશે ઈમર્જિંગ માર્કેટ્સ પર આધારિત ઈટીએફે પણ વેચવાલી કરી છે.

ફેબુ્રઆરીના પ્રારંભે ખાસ કરીને ફુગાવાના ઊંચા સ્તર, ક્રૂડ ઓઇલની મોટા પાયે આયાત અને નોંધપાત્ર વિદેશી મૂડીપ્રવાહને કારણે ભારતીય બજાર અન્ય ઊભરાતા બજારોની તુલનામાં જોખમી જણાય છે. જેના કારણે વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતથી દૂર થવાનું મુનાસીબ માન્યું છે.

વૈશ્વિક સ્તરે કડાકા પાછળનું મુખ્ય કારણ અમેરિકા

વિતેલા સપ્તાહમાં જો કોઇ મહત્વની ઘટના હોય તો તે વૈશ્વિક શેરબજારોમાં બોલેલા કડાકાની છે. અમેરિકાના પ્રતિકૂળ અહેવાલો પાછળ વિતેલા સપ્તાહમાં વૈશ્વિક શેરબજારોમાં નીકળેલી ગભરાટભરી વેચવાલીના કારણે વૈશ્વિક શેરો સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ પછીની તળિયાની સપાટીએ ઊતરી આવ્યા છે.

વૈશ્વિક બજારોમાં બોલેલા કડાકા પાછળના મુખ્ય કારણની ચર્ચા કરીએ તો, આ કડાકા પાછળ અમેરિકાની ગતિવિધી કારણભૂત છે. જેમાં મુખ્યત્વે ત્યાં બજેટ ડીલ પૂર્ણ થતાની સાથે જ યુએસ ૧૦ વર્ષીય ટ્રેઝરી બોન્ડની યીલ્ડ વધીને ચાર વર્ષની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગઇ છે. તો બીજી તરફ અમેરિકા ફરી એકવાર શટડાઉનની સ્થિતિ સર્જાવા પામી હોવાના અહેવાલો છે.

અમેરિકન બોન્ડની યીલ્ડ વધતા હવે ત્યાં ફુગાવો પણ વધશે. જેના કારણે ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા આગામી સમયમાં વ્યાજદરમાં વધારો કરાશે. વ્યાજદરમાં વધારો થવાના પગલે ઈક્વિટી સહિતના રોકાણ સાધનોમાં વળતરનું પ્રમાણ ઘટશે. જેના કારણે ન્યુયોર્ક શેરબજારમાં ગભરાટભરી વેચવાલીના પોટલા છૂટતા ડાઉજોન્સમાં વિતેલા સપ્તાહમાં ૧૦૦૦ પોઇન્ટથી વધુના બે વખત કડાકા બોલ્યા હતા. આમ ડાઉ જોન્સ ઈન્ડેક્સમાં કડાકો બોલી જતા સમગ્ર વિશ્વના બજારો પર પ્રતિકૂળ અસર થતા વૈશ્વિક શેરો સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૧ની પછીની તળિયાની સપાટીએ ઊતરી આવ્યા છે.

Post Comments