Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Go Social with Facebook Close

Our Social Reader lets you keep track of your favorite Gujarat Samachar content (text, photos & videos) on your Facebook Timeline, and discover new content with friends.

Gujarat Samachar

Facebook

Enable Social Reading
No, Thanks

સાડા પાંચ કરોડ વર્ષ પહેલાં ગુજરાતમાં પણ એમેઝોન જેવાં વર્ષા-જંગલો હતાં

- દક્ષિણ ગુજરાતમાંથી મળેલા વૃક્ષના અવશેષ પરથી સંશોધકોનો ખુલાસો

- વૃક્ષના અવશેષ અંગેનું સંશોધનપત્ર સાયન્સ જર્નલ 'પેલિઓવર્લ્ડ'માં પ્રગટ થયું : ભારતમાં હવે વેસ્ટર્નઘા

(વિશેષ પ્રતિનિધિ દ્વારા) અમદાવાદ, તા. 16 એપ્રિલ, 2018, સોમવાર

ભારતમાં એમેઝોન જેવા વર્ષા-જંગલો હોય એવી કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે. અત્યારે ભારતમાં થોડા વર્ષા જંગલો છે, પરંતુ એ એમેઝોન જેવા ગાઢ નથી. જે વર્ષા-જંગલો છે એ વેસ્ટર્ન ઘાટ સુધી મર્યાદિત છે. પરંતુ સાડા પાંચ કરોડ વર્ષ પહેલા આ ગાઢ વર્ષા-જંગલો દક્ષિણ ગુજરાત સુધી ફેલાયેલા હતા. આજે દક્ષિણ ગુજરાતમાં જંગલો છે, પરંતુ વર્ષા-જંગલોના પ્રમાણમાં દક્ષિણ ગુજરાતના જંગલ પાંખા ગણાય. જંગલની વૈશ્વિક વ્યાખ્યા પ્રમાણે ગુજરાતના આ જંગલો પાંખા અને સુક્કા ગણાય છે.

ગુજરાતમાંથી મળી આવેલા કાષ્ટ અવશેષ (વૂડન ફોસિલ) અંગેનું સંશોધનપત્ર સાયન્સ જર્નલ 'પેલિઓવર્લ્ડ'ના લેટેસ્ટ અંકમાં પ્રગટ થયું હતું. લખનૌની 'બિરબલ સહાની ઈન્સ્ટીટયૂટ ઓફ પેલિઓસાયન્સ'ના અનુમેહા શુક્લા અને આર.સી.મલ્હોત્રાએ મળીને આ રિસર્ચ પેપર તૈયાર કર્યું હતુ. પેલિઓસાયન્સનો મતલબ પુરાતનકાળનું વિજ્ઞાાન એવો થાય છે. પ્રાચીન અવશેષોનું સંશોધન વિજ્ઞાાનની આ શાખામાં કરવામાં આવે છે.

સંશોધનપત્ર જેના પર તૈયાર કરવામાં આવ્યુ એ લાકડાના અવશેષો સુરત પાસે આવેલી વસ્તાન લિગ્નાઈટની ખાણમાંથી ઉત્ખન્ન દરમિયાન લાકડાના પુરાતન અવશેષો મળી આવ્યા હતા. આ લાકડાનો ટૂકડો ૮ સેન્ટિમિટર લાંબો અને ૫ સેન્ટિમિટર પહોળો છે. પરંતુ સાડા પાંચ કરોડ વર્ષ પહેલાનું હવામાન કેવું છે, એ તેમાં સંગ્રહાયેલું છે. માટે તેનું સંશોધન ઘણુ મહત્ત્વનું સાબિત થઈ રહ્યું છે.  આ પહેલા ૧૯૭૯માં બંગાળમાંથી આ જ પ્રકારનો કાષ્ટાવશેષ મળી આવ્યો હતો.

પૃથ્વી પરથી જે કંઈ પ્રાચીન અવશેષો મળે એ બધા જ અવશેષો જે-તે સમયનું હવામાન સંગ્રહીને બેઠા હોય છે. માટે પ્રયોગશાળામાં તેનું ટેસ્ટીંગ થાય ત્યારે એ જમાનાનું હવામાન કેવું હતુ તેનો ખ્યાલ મળી શકે છે. ગુજરાતની ધરતીમાંથી વિવિધ સ્થળોએથી અગાઉ પણ વિવિધ પ્રકારના અવશેષો મળી આવ્યા છે, જે ગુજરાતનો પુરાતન ઈતિહાસ વધારે રોચક હોવાની સાબિતી આપે છે.

વસ્તાન લિગ્નાઈટ ખાણમાંથી આવા ઘણા અવશેષો અગાઉ પણ મળી આવ્યા છે. માટે પુરાતત્ત્વીય સંશોધકો સતત ત્યાં ઉત્ખન્ન કરતા રહે છે. એ દરમિયાન જ આ લાકડાનો ટુકડો પણ મળી આવ્યો હતો. આજે ગુજરાતની ગણતરી દેશમાં પ્રમાણમાં સુક્કા વિસ્તાર તરીકે થાય છે. મહારાષ્ટ્રથી ઉપરનો આખો પશ્ચિમ ભારતનો ભાગ સુક્કો જ છે. પરંતુ એક સમયે અહીં પણ એમેઝોન જેવા વર્ષા-જંગલો લહેરાતા હતા.

Post Comments