ytmvtm

bntht»x[btk rJvûttule rl»¢g;t:e ftukd{um-yulmevelu Vhe:e htsdt’e b¤e dE

Jes¤ele ;kde, rfmtltule ytðbnðgt, CtJJ"thtu ylu Wd{Jt’e nwbjtu Jduhu BþÆtle c¤fx hsqyt; l :E

2009le bntht»x[ rJ"tlmCtle åËkxKelt vrhKtb ònuh :E dgtk ylu ftukd{um-ht»x[Jt’e ftukd{um vtxeo (yulmeve)lu htsdt’e b¤e dE. ftukd{um-yulmeve vAe Jæþ htsfeg jtC :gtu Wdelu WCt :E hnujt hts Xtfhult bntht»x[ lJrlbtoK mult (blmu) vûtlu ylu mti:e btuxtuu bth vzâtu rNJmult-Ctsvle Gþ;elu. ;xM: ylu yÇgtMþ htsfeg vkrz;tult yrC«tg Bþsc ftukd{um-yulmevelu ;uble ftuE Ws¤e fu «òjûte ftbdehelu fthKu ln´ vK rJhtu"vûtle ntztuntz rl»¢g;t ylu rl»V¤;tlu fthKu Vhe:e m•tt b¤e Au.

yt matux BþÆtu FhuFh rNJmult-Ctsv Gþr;le lu;tdeheyu dkCeh;t:e rJathJt suJtu Au. yt JF;le rJ"tlmCtle åËkxKebtk rJhtu"vût vtmu Jes¤e ÃþhJXtle ;kde, rfmtltule ytðbnðgtle WvhtAtvhe Dxltytu htßg mhfth vh fhtuztu YrvgtLþk ’uÔþk, ylts, NtfCtS mrn; SJl sYhe aeòult ytfhtu CtJJ"thtu, BþkcE vhlt FtuVltf ylu jtunegt¤ Wd{Jt’e nwbjtbtk cusJtc’thChe Mþhûtt ÔgJM:t ylu Cth;le ytr:of hts"tle dKt;t bwkcEbtk J";e s;e ò;ò;le mbMgtytu, Jduhu suJt dkCeh, ymhfthf ylu mtbtLg sl;tlu me"t MvNo;t BþÆt ntuJt A;tk ftuK òKu ftuE hnMgbg fthKtumh ;ultu htsfeg jtC l WXtJe N¾ât. ytxÕþk s ln´, ytFt htßgbtk åËkxKe «ath fhJt rNJmult-Ctsvlt ftuE btuxtdòlt fu ht»x[eg M;hlt lu;tytu vK l ytÔgt. mc¤ lu;tdehelt yCtJ:e rNJmult-Ctsvltu «ath vK Veftu ylu rlM;us hÌttu. yæËhtbtk ÃËhwk AuÕjt DKt mbg:e rNJmultlt «BþF ct¤Xtfhule ;rcg; lt’whM; hnu;e ntuJt:e ;u åËkxKe raºtbtk:e jdCd y÷~g hÌtt. vrhKtbu ct¤ Xtfhult çþjk’ swMmtltu ~ËLgtJftN ÃËhJtbtk ;ublt Ãþºt ylu htsfeg Jthm’th WØJ Xtfhu rl»V¤ hÌtt Au.

òu fu rNJmultle sub Ctsvbtk vK ÍtÍec"e mbMgt Wf¤e hne ntuJt:e ;uLþk òuh Dxe dGþk. Ctsv yðgthu ;ult yÂM;ðJle òKu fu jztE jze hÌttu ntug ;uJe dkCeh vrhÂM:r;ltu mtbltu fhe hÌttu. vrhKtbu ;ult lu;tytu bntht»x[ rJ"tlmCtle åËkxKebtk ftuE s b’’ l fhe N¾ât. mt:tumt: M:trlf M;hu dtuvelt: Bþkzu ylu ler;l dzfhe Jåau atj;e ynb jztElu fthKu Ctsvltu åËkxKe «ath rlhtNtslf hÌttu. vrhKtbu vûtlt ceò-ºteò M;hlt lu;tytu ylu vtgtlt vÚ:h suJt ftgofhtultu lir;f swMmtu vK bk’ vze dgtu. ydtWle åËkxKebtk Ctsv vtmu MJ.«btu’ bntsl suJt rlJzujt ylu htsfeg N;hkslt WM;t’ «btu’ bntslLþk rNM;cæ" btdo’Nol b¤ðþk nðþk. òu fu ytsu ht»x[eg ylu M:trlf yub cklu M;hu Ctsvlu «btu’ bntslle sche Ftux mtju Au. ;u MvÐ :E dGþk Au. mhJt¤u 2009le bntht»x[ rJ"tlmCtle åËkxKebtk rNJmult-Ctsvle CdJe Gþr;ltu hkd òKu fu Wze dgtu ntug ;uÔþk raºt WvMGþk Au.

;xM: htsfeg vkrz;tu cnw MËaf he;u fnu Au fu 2009le bntht»x[ rJ"tlmCtle åËkxKebtk htsXtfhult ‘blmu'lt abðftrhf W’gbtk AuJxu ;tu ftuukd{umlt Aqvt ytNeJto’ Au. hts Xtfhu ylu ;ult ymkÏg ftgofhtu-xufu’thtuyu yuf fh;t Jæþ JF; bkwkcElu ctlbtk htÏGþk ylu fhtuztu Yrvgtle ònuh mkvr•tlu Lþfmtl fGþO ntuJt A;tk ftukd{um yulmevele mhfthu ftuE s fzf ftgoJtne fhe lntu;e. ftuukd{um ylu yulmevele mhfthu blmult FCt vh ck’qf htFelu rNJmult-Ctsv mtbu dtu¤ecth fgtuo n;tu.

hts Xtfhuyu ftukd{um-yulmevelt yt fqKt JjKltu ChÃËh, duhjtC jElu rNJmultlt ‘bhtXe bt½Ëm'lt yuf vAe yuf BþÆt nt:btk jE je"t. ftukd{um ylu htsXtfhule yt hb; AuJxu ;tu rNJmultlt ftgofthe «BþF ylu ct¤ Xtfhult htsfeg Jthm’th WØJ Xtfhulu lc¤t ylu rl»¢g cltJJtle Au. rNJmultLþk c¤ nKe juJtle fqxler; Au. ytb rNJmultlu Dhlt frsgtltu duhjtC :gtu. ylu yuxju s ct¤ Xtfhuyu ;ublt mdt Cºteò vh bhtXe b;tu ;tuzJtltu ytûtuv fgtuo.

ytJtu s duhVtg’tu Ctsvlu lu;tdehelt ~tqLgJftNlu fthKu :gtu. ntj yxj rcnthe Jtsvuge ;uble J";e s;e ôbh ylu lt’whM; ;rcg;lu fthKu mkÃËKo rl»¢g :E dgt ntuJt:e Ctsvle mc¤ luð\ðJN¾;, dhebt ylu mkdXlN¾; vK Dxe dgt Au. ytJe rak;tslf vrhÂM:r;btk jtjf]»K yzJtle lu;t ;hefu rl»¢g ylu rl»V¤ rlJzât Au. btunBb’ ÍeKt, jtufmCtbtk Yrvgtle ltuxtultk ckzj, ylu fk’nth rJbtl yvnhK suJe yr; mkJu’lNej Dxltytu ctc;btk Ctsvlt lu;tytu ;’Tl AeAht mtrc; :gt. òKu fu ytFtu vût cu sq:btk JnukatE dgtu ntug ;uÔþk JhÔþk raºt WvMGþk. vrhKtbu bntht»x[ mrn; ytFt ’uNle sl;tbtk lshbtk Ctsvle rfkb; ftuzele :E dE. mhJt¤u Ctsv ;ule ytk;rhf jztEbtk bntht»x[ rJ"tlmCtle åËkxKeLþk bn•J s ÇËje dgtu ntug ;uÔþk jtdu Au. ytb rNJmult-Ctsvlt rJhtu"vût vtmu htßg mhfthlt rJhtu"btk yuf fh;tk J"thu yrKgt¤t ylu lfthtðbf BþÆt ntuJt A;tk cklu ftuE hnMgbg fthKtumh ;ultu Vtg’tu l WXtJe N¾ât. ytb mhJt¤u rJhtu"vûttule rl»V¤;tltu jtC ftukd{um-yulmevelu bégtu ylu m•tt ;ublt nt:btk ytJe vze.

V¾; bntht»x[btk s ln´, nrhgtKtbtk vK Ctsv dtuukÚþ FtE dgtu. nrhgtKtbtk ftukd{umlt BtwÏg«"tl ÇþvuL÷ rmkn nwztlt Ntml mtbu sl;tbtk htu»tu ÎþbhtE hÌttu Au ;ultu ;td bu¤JJtbtk Ctsv rl»V¤ hÌttu. ytxÕþk s ln´, Ctsvu nrhgtKtbtk ;ult sqlt mt:e’th ytub«ftN atixtjt mt:u vK Gþr; ln´ fhelu vtuu;tlt vd vh fwntztu btgtuo. vrhKtb yu ytÔGþk fu ytub«ftN atixtjtlt ytE.yul.yuj.ze. vûtlu rJ"tlmCtle åËkxKebtk Ws¤e mV¤;t b¤e. yuxju fu ytub«ftN atixtjtlt vûtlu 31 cuXf b¤e. mtbtvûtu ftukd{umlu 40 cuXf b¤e. ßgthu Ctsvlu V¾; dK;hele yuxju fu V¾; ath (4) cuXf b¤e. nrhgtKt rJ"tlmCtle fwj mÇg mkÏgt 90 Au. ytb nrhgtKtbtk ftuE vûtlu mhfth haJt btxu sYhe cnwb;e l b¤e. òu fu ÇþvuL÷ rmkn nwztyu mt; yvûttultu xuftu bu¤Je jElu vtu;tLþk ºttsÔþk Jsl’th cltJe ’eæþk. AuJxu ftukd{umlt btuJzebkz¤u ÇËvuL÷rmkn nwztlu Vhe:e nrhgtKtlt BþÏg «"tl cltJe ’e"t. nJu Ctsvu åËkxKe ydtW ytub«ftN atixtjt mt:u òuztK fGþO ntu; ;tu mbd{ vrhÂM:r; cklule ;hVuKbtk ntu;. ytb nrhgtKtbtk vK bntht»x[le sub rJhtu" vûtle rl»¢g;t;lu fthKu ftuukd{um htsdt’e vh cume Nfe Au yuxÕþk atu¬m.

bntht»x[lt BþÆt vh Vhe:e rJatheyu ;tuu htßg rJ"tlmCtle åËkxKelt «athbtk ;:t vrhKtbtu ct’ ftuukd{um btuJzebkz¤u yNtuf aÔntKlu ;l,bl,"l:e mkÃËKo xuftu ytÃgtu. ytb ;tu ftukd{umlt BþÏg«"tl clJtle Mv"tobtk rJjtmhtJ ’uNBþF, lthtgK htKu, MþNej fwbth rNk’u, yulmevebtk yth.yth.vtxej, Adl Çþsc¤ ylu yrs; vJth Ctsvbtk ler;l dzfhe ylu dtuvelt: Bþkzu ;:t rNJmultbtk WØJ Xtfhu, bltunh òuuNe Jduhu n;t. m•ttle yt nheVtEbtk ftukd{um ylu ;ult btle;t yNtuf aÔntKltu Dtuztu c"t:e ytd¤ lef¤e dgtu. nt, Nh’ vJthle blle blbtk hne dE. ytxÕþk s lnk, 2004le mhFtbKeyu yulmevele mkÏgt vK Dxe dE. 2004btk yulmeve vtmu 71 mÇgtu n;t ßgthu 2009btk ;u mkÏgt Dxelu 62 :E de Au. ßgthu ftukd{umle mÇg mkÏgt 69btk:e J"elu 82 :E Au. òufu rNJmultlt V¾; 44 ßgthu Ctsvlt 46 Wbu’Jth Sðgt Au. ytb rNJmultltu ’uFtJ cnw s rlhtNtslf hÌttu Au. mhJt¤u fnuJtltu y:o yu Au fu 2009le bntht»x[ rJ"tlmCtle åËkxKebtk Nh’ vJth ylu WØJ Xtfhu cklu fblmec hÌtt. yuxjt btxu ;uble c"e htsfeg dK;he ô"e J¤e dE Au.

BþkcE bntldhle Jt; fheyu ;tu ftukd{umlu 17, blmulu 6, Ctsvlu 5 (vtka), rNJmultlu ath (4) ylu yulmevelu V¾; ºtK (3) cuXf b¤e. ytb Cth;le ytr:of hts"tlebtk vK ftukd{um ylu blmu ytd¤ hÌtt. rNJmultlu BþkcEbtk htsXtfhult ‘blmu' yu Vxftu btgtuo. nJu htsfeg rlheûtftu yub vK fnu Au fu ytsu ln´ ;tu ftju rNJmultlt dZbtk blmu btuxtk dtcztk vtzNu. rNJmultlt ceò ylu ºteS nhtu¤lt lu;tytu ylu ftgofhtu f’ta hts Xtfhult fuBvbtk òuztE òg ;tu lt ln´. òufu yðgthu rNJmultlt ytJt ceS-ºteS nhtu¤lt lu;tytu c’jt;tk mbg ylu mkòudtu Bþsc htn òuElu rlKog juNu. dbu ;u fntu, ‘blmu'lt c¤wft vrhc¤u rNJmultlu sYh rJath;e fhe BËfe Au. mt:tumt: bntht»x[lt htsfthKbtk vK hts Xtfhu lJtk mbefhK hau ;tu lt ln´.