rJath rJnth

jtj bÂMs’le Dxltlt MËra;t:tuo

vtrfM;tlbtk AuÕjt fuxjtf mbg:e cle hnuje Dxltytuyu mbd{ rJµLþk ægtl FukåGþk. RMjtbtct’ vtmu ytJuje jtj bÂMs’btk òbe vzujt ºttmJt’eytuyu fuxjtf mbg:e Wvtztu je"tu n;tu. yt bÂMs’btk yuf b÷umt atju Au. sgtk mt; nòh rJ¼t:eoytu CKu Au. rJ¼t:eoytu CKu yubtk ftuRlu Jtk"tu l ntug. vK yt rJ¼t:eoytulu "trbof ;tjeb yvt;e n;e. "trbof ;tjeb vK mtae "trbof lntu;e. vK fèhJt’le ;tjeb n;e. yubtk brnjtytu ylu ct¤ftu vK n;t. yt jtuftu vtrfM;tlbtk jdCd mbtk;h Ntml ajtJJt btkd;t n;t. ylu ðgtklt btijJe hNe’ dtÍe ylu yÍeÍ dtÍe sçch fèhJt’e n;t. ylu mhfthlu vzfth Vukf;t n;t. vhJuÍ BþNhoVu yublu NhKu ytJJtLþk fÌtwk ðgthu yubKu BþNhoVlu s W:jtJJtle ntfj fhe n;e. r’Jmtu Mþ"e bÂMs’lu Duhtu DtÕgt vAe yk;u vtujem ylu j~fhu fzf ftgoJtne fhe. xujerJÍl Wvh ’hhtus jtj bÂMs’le cnth çËhFt"the brnjtytu Vh;e n;e. vtA¤:e Ïgtj ytÔgtu fu yt cklu btijJeytuyu fèhJt’eytulu çþhFtu vnuhtJelu yultu Ztj ;hefu Wvgtud fh;t n;t. r’Jmtule M:rd;;t vAe yk;u j~fh bÂMs’btk ÎËme dGþk. hNe’ dtÍeyu NhKu :Jtltu RLfth fgtuo yuxju yulu Xth bhtgtu. yÍeÍ dtÍelu SJ;tu vfzJtbtk ytÔgtu. r’Jmtu Mþ"e bÂMs’ ck" hne, ylu Vhe:e FtujJtbtk ytJe ðgthu Vhe:e ;trjctlJt’e rJ¼t:eoytuyu ÎËmJtltu «gí fgtuo ylu Vhe:e y:ztbK :R.

’hBgtl fèhJt’eytuyu BþNhoVlt rJbtl Wvh htufux nqbjtu vK fgtuo. vK yu cae dgt. AuÕjt cu Jhmbtk BþNhoV Wvh yt atu:tu fu vtkabtu nwbjtu n;tu. AuÕjt DKt mbg:e BþNhoV vtu;u s WCe fhuje ÇË;tJ¤btk ntubtR hÌtt Au. ft~beh «§u Cth;lu ’ctJJt fnuJt;t ytÍt’ ft~behbtk:e ;tjeb vtbujt fèhvk:eytulu sch’M;e:e ytvKe mhn’btk ÎËmtzt;t n;t. yk;u cu Jhm vnujt 9-11lt htus ;tjectltuyu yburhftlt JÕzo x[uz muLxh Wvh rC»tK nqbjtu fgtuo yubtk btuxe ÏþJthe :R. yu vAe yburhft vK yt BþÆu rak;e; cLGþk. ÇË;ft¤btk yburhft vtu;u s ºttmJt’lu vtu»tðþk nðþk. vK yVDtrlM;tlbtk ;tjectltuyu su he;u ºttmJt’ NY fgtuo yu:e yburhft ylu ;tjectltu mtb mtbu ytJe dgt. rcl jt’ul vtrfM;tlbtk Awvtgtu Au yu Jt; sdònuh Au. A;tk vtrfM;tl m•ttJth he;u yultu RLfth fhu Au. vK yuxÕþk mthwk :Gþk fu vtrfM;tl mhfth yburhfe ’ctK nuX¤ RMjtbe ºttmJt’ mtbu òde ylu ºttmJt’le ;trjb ytv;t yztytu Wvh nwbjt NY :gt. :tuzt mbg vnujt JÍeheM;tlbtk ytJujt yuf b÷umt Wvh nwbjtu fhelu luÔþk ºttmJt’eytulu bthe ltÏgt. yu vAe mhfth ;hV:e ytJt AwxtAJtgt nwbjtytu atÕþ s Au. ceS ctsw ºttmJt’eytu vK vtujem ylu j~fh vh nwbjt fhu Au. b;jc fu BþNhoVlt vd leau hujtu ytJe dgtu Au. nbKt yubKu ònuhbtk fÌtwk nðþk fu ;tjectltuLþk Ntml atjJt ’uJtNu lrn. b;jc fu yublu Ftºte :R dR Au fu ºttmJt’ F;hltf Au. ºttmJt’eytulu ftuR "bo ntu;tu s l:e. yu jtuftu Nheg;Lþk Ftuxwk y:oDxl fhelu c"u RMjtblt ltbu sch’M;e fhJt btkdu Au. ytvKt ft~behbtk vK yubKu yt s fGþO. nJu vtrfM;tlltu Jthtu Au. yt mbd{ Dxlt¢b yuf he;u ytvKlu Wvfthf Au. ytvKt Jzt«"tlu gtuøg he;u s fÌtwk fu nJu vtrfM;tl vK mbS dGþk nNu fu ºttmJt’ fuxjtu F;hltf Au. "ebu "ebu vtrfM;tl ytk;hrJd{n CKe sR hÌtwk Au. ytvKu vK yt;kfJt’ltu mtbltu fhe hÌtt Aeyu. RMjtbe yt;kfJt’ Wvhtk; ytvKu ðgtk lfmjJt’, WÕVtltu ºttmJt’ ylu rbÍtuhb ;:t ltd c¤JtFtuhtule mbMgt Jhmtu:e atje ytJu Au. A;tk ytvKu f’e btuxe yÂM:h;t yLþCJe l:e. fthK fu Cth; yuf rJNt¤ ’uN Au. yuf bntmtdh suJt ’uNbtk ftuR l’e lt¤tbtk ;tuVtl fu JtJtÍtuzwk ytJu ;tu mbg s;tk ûtbe òg Au. vK vtrfM;tl ltlfztu ’uN Au. btºt ath «tk;tuJt¤w ht»x[ dkCeh vzfthtu Fbe Nfu ln´. yuLþk y:o;kºt vK ytvKt fh;t vtA¤ Au. vrhKtbu vtrfM;tl yt fxtufxeltu mtbltu fhe Nfu yuJe Nfg;t ytuAe Au. ytbtk ytvKlu jtC yu Au fu vtrfM;tlLþk ægtl nJu vtu;tle ytk;rhf mbMgtytu ;hV dGþk Au. b;jc fu nJu ft~beh juJt fh;tk vtrfM;tl mtaJÔþk yu yult yd{;t¢b cle dgtu Au. yt vK blufblu yt Dxlt¢b ytJfthJtu vzu. vztuNele yÂM:h;t yu ytvKe ÂM:h;t cle dR. FhuFh yub l :Ôþk òuEyu.

ÇË;ft¤btk sRyu ;tu 1977-78btk fuL÷btk sl;t mhfth n;e ylu btuhthS ’umtR Jzt«"tl n;t. yu yhmtbtk hrNgtbtk nwbjtu fhelu yVDtrlM;tl S;e jeæþ knðþk. yu vAe hrNgtlt «BþF c{uÍluJ Cth; ytÔgt. yubKu btuhthSCtR ylu rJ’uN «"tl ctsvtR mt:u Ftlde bkºtKt fhe. vtA¤:e c{uÍluJ rJ’tg :gt ðgthu ckluuyu ònuh fGþO fu c{uÍluJ fnuJt ytÔgt n;t fu ;bu vtrfM;tl Wvh nwbjtu fhtu ;tu ybu ;blu b’’ fh~þk. vK yu ytuVh ybu VdtJe ’e"e. fthK yu nðþk fu btuhthS ylu ctsvtR scht BþðmÆe n;t. òu Rkr’ht dtk"e ntu; ;tu ;h; s yt ytuVh MJefthe ju;. btuhthS ylu ctsvtRyu fub l MJefthe ? mtåþk fthK yu nðþk fu hrNgt vtrfM;tlltu fcòu jR ju vAe Ctidturjf he;u mti:e lSf ytvKu ytJeyu. vtrfM;tl vAe hrNgt f’ta ytvKe Wvh nqbjtu fhu. hrNgt ylu ytvKe Jåau vtrfM;tl yuf cVh Mxux Au. mkhûtKle ÷rÐyu ytvKe ylu hrNgtYve bntm•tt Jåau yu cVh Mxux ntug yu sYhe nðþk. vtA¤:e yVDtrlM;tl juJt s;tk hrNgtlt vtu;tlt s vk’h xwfzt :R dgt. b;jc fu nJuje juJt s;tk øþsht; FtuGþk. yðgthu vtrfM;tlle ÂM:r; òu;t yt ÇË;ft¤ gt’ ytJe òg Au. ytvKu ðgtklt Dxlt¢b:e nhFtRyu vK yuÔþk l RåAeyu fu vtrfM;tl ðËxe òg. vtrfM;tllt xwfzt :tg yu ytvKt vtu;tlt rn;btk l:e. ytvKu yðgthu vK BþðmÆedehe ’NtoJJtle sYh Au.

BþNhoV athuctsw:e C´mtgt Au. yuf ctsw yubKu ðgtklt Jzt LgtgBËr;o ati"helu ch;hV fgto ðgth:e yuble mtbu sçch ytk’tujl atjðþk nðþk. BþNhoVlt btKmtuyu yuf xe.Je. auljle yturVm Wvh nwbjtu fgtuo ylu ;tuzVtuz fhe yu vAe vrhÂM:r; Mþ"hJtlu c’ju ytuh cdze. Xuh Xuh Jfejtuyu ’uFtJtu fgto. jtuftuLþk yt jz;lu sçch mb:ol béGþk. nJu yk;u BþNhoVle veAunX :R Au. Mþ«eb ftuxole 13 mÇgtule cukau BþNhoVLþk yt vdÕþk h’ct;j XuhÔGþk Au.

ytlt cu vrhKtbtu ntuR Nfu. lir;f he;u BþNhoVltu vhtsg :gtu vK ÔgJnthbtk yu W:je vzJtle Nfg;t Dxe dR. fuxjtf rlheûtftu yt Jt; mt:u mkb; :;tk l:e, vK yu.su. yfch suJt vºtfth ytb btlu Au.

jtj bÂMs’btk:e ºttmJt’eltu mVtgtu fgto vAe BþNhoVlu ºtK ctswyu:e yK"tgtuo xuftu bégtu Au. yburhfe «BþF çþNu yublu yrClk’l vtXÔgt Au. ;tu vhJuÍlt fxh rJhtu"e culÍeh Çþètuyu vK jkzlbtk:e yt ftgoJtnelu ytJfthe Au. ºteS ctsw vtrfM;tlle «ò ylu yFcthtuyu vK yt vdjtklu xuftu ònuh fgtuo Au. nJu òuJtLþk yu Au fu BþNhoV mÃxuBchle åËkxKe Mþ"ebtk j~fhe dKJuN ftZe ltFNu yu Jal vt¤u Au fu ln´ ? yu su :tg ;u vK BþNhoVlu Ïgtj ytJe dgtu Au fu yt;kfJt’Yve ytd mt:u FujJt suÔþk l:e. yublu Fch ntuJe òuEyu fu Cth; ylu vtrfM;tl cklu dhec ’uNtu Au. cklu ’uNtuyu nbKtk fhth fhelu yt;kfJt’ mtbu mkGþf; jz; ytvJtltu rlKog je"tu Au. ylu yt r’Ntbtk cu ºtK cuXftu vK gtuòR dR Au. vK vtrfM;tl sgtk Mþ"e ytbtk r’j:e òuztR ln´ ðgtk Mþ"e yt fhthltu ftuR y:o l:e. BþkcR ctukc "ztftltu BþÏg ythtuve ’tW’ Rc{tneb nS vtrfM;tlbtk s Au. vtrfM;tl Cju yultu RLfth fhu vK yburhftyu yuLþk ltb mhltBþk ònuh fhe ’eæþk Au. ytvKt mtbrgftubtk yult bftlle ;mJehtu vK AvtR dR Au. yule ’efhelt jøl ’wcRbtk "tbæËb:e :gt ðgthu ytFe ’wrlgtbtk yult mbtath vK abfe dgt n;t. BþNhoVu ytJt øþludthtulu vfzJt Wvh ægtl ytvÔþk òuRyu.

yuf mtht mbtath yu Au fu BþÂMjb ht»x[tubtk Jm;t BþÂMjbtubtk vK RMjtbe yt;kfJt’ mtbu htu»t Vtxe lefégtu Au. yuf ytk;hht»x[eg mJuoûtK fnu Au fu yt;kfJt’lu mb:oltu ytkf nJu Dxelu 11 xftyu ytJe dgtu Au. vtrfM;tlle «ò vK jtj bÂMs’ Wvhlt nwbjtlu ytJfthu Au. yu ytle dJtne ytvu Au. 27be btauo jtj bÂMs’le rJ¼t:eoleytuyu cu brnjt ylu cu vtujemlu fu’ fgto n;t. 6êe yur«ju jtj bÂMs’btk RMjtbe Nheg; ftuxo M:tvJtbtk ytJe. yt ftuxuo vtrfM;tllt brnjt «"tl rljtuVhlu yuf RLMx[fxhlu CuxJt c’j V;Jtu òhe fgtuo n;tu. yu vAe jtj bÂMs’lt mb:oftule "hvfz :R. ylu rJ¼t:eoytuyu ath vtujemtuLþk yvnhK fGþO. yt vAe ltxgtðbf Dxltytultu ’tuh NY :gtu. yk;u jtj bÂMs’Lþk v;l :Gþk. ylu ytvKu ðgtk yB\;mhbtk MþJKo bkr’hbtk gujt çÕËMxth ytuvhuNlle gt’ ;tS :R. òufu yu ytuvhuNlbtk nòhtu btKmtu btgto dgt n;t. sule mt:u C´’htJtju vK btgtuo dgtu n;tu. yu s he;u 6êe zemuBch 1992lt htus ygtuægtbtk ctche æJkm vK ytJe s Dxlt n;e. mbd{ WvFkzle «òyu ytJe Dxltytubtk:e ctu"vtX juJtltu hnu Au. yt ctu"vtX yu Au fu WvFkzle rnk’w, BþÂMjb, NeF ylu ÷rJz ;:t ’je; «òytuyu "trbof WLbt’Yve ÍDztbtk vzJtle sYh l:e. yublu Ntkr; ylu ÂM:h;tle sYh Au. ytJe ÂM:h;t nNu ;tu s WvFkz Fht y:obtk mB\æ" :Nu. vtrfM;tlle sub s ckdjt’uNu vK ºttmJt’eytu mt:u fzf nt:u ftb juJtLþk NY fGþO Au. ðgtk WS ºttmJt’eytult mkÏgtck" yzt mtV fhe ’uJtgt Au. yt QS ºttmJt’eytu Gþ.ve ylu fåA bthV;u Cth;btk ÎËmKFtuhe fhu Au. ylu athuctsw yt;kf VujtJu Au. ctukc "ztftytu fhu Au vtrfM;tlbtk vK ’hhtus ctukc "ztft NY :R dgt Au.