yb’tJt’,~þ¢Jth

yb’tJt’lt òKe;t W¼tudvr; ylu mtbtrsf Wvhtk; yluftrJ" ûtuºtbtk SJlvgo; ftgoh; hnultht ©e yhrJk’CtR jtjCtRLþk ytsu Jnuje mJthu 5 Jtdu ;ublt rlJtmM:tl Ntnectd Ft;u yJmtl :Gþ nðþ. ;uytu 90 J»tolt n;t. ;ublt yJmtllt mbtath mtkC¤elu ;ublt rlJtmM:tlu Jnuje mJth:e yluf W¼tudvr;ytu, mtbtSf ftgofhtu ylu htsfeg lu;tytu Wvhtk; yluf ltbe yltbe nÂM;ytu ;ublt ykr;b ’Nol fhJt btxu vntukae dR n;e.

rJrJ" ûtuºttult yd{Keytule yksrj

yb’tJt’btk yhrJk’ bejle M:tvlt fhJt Wvhtk; yluf muJtfeg mkM:tytule M:tvlt fhltht yhrJk’CtR jtjCtR AuÕjt vk’h r’Jm:e cebth n;t. ;ublt yJmtllt mbtath ònuh :;t s mbd{ øþsht;lt yd{Ke W¼tud vr;ytu, mtbtrsf mkM:tytult ntuÆu’thtu, htsfeg lu;tytu ;ublt rlJtm M:tlu vntukae dgt n;t. Jnuje mJth:e ;ublt ’unlu ykr;b ’Nol btxu htFJtbtk ytÔgtu n;tu. htsgvtj©e lJj rfNtuh Nbto, BþÏgbkºte lhuL÷ btu’e mrn; rJhtu"vûtlt lu;tytuyu ykr;b ’Nol fhe yksje yveo n;e.

Ntnectdlt ;ublt rlJtm M:tlu mtksu 5 Jtdu MbNtlgtºtt ftZJtbt ytJe n;e. su mtksu 6 Jtdu Je.yum. ntuÂMvxjlt MbNtlø\nbtk vntukae n;e ðgtk yluf bntLþCtJtu, mtbtrsf mkM:tlt ntuÆu’thtu, htsfeg yd{Keytu ntsh n;t. mtksu 6-15 rbrlxu lJfthbkºtlt òv mt:u ;ublt Ãþºt mkJud jtjCtRyu ykr;b mkMfth fhelu ;ublt ’unlu yÂøl’tn ytÃgtu n;tu. ytJ;eftju mJthu 8-30 fjtfu ;ublt rlJtmM:tl Ntjebth ctd, Ntnectd Ft;u cum½þk htFJtbtk ytÔGþk Au.

BþÏgbkºte lhuL÷ btu’eyu vtXJujt Ntuf mk’uNtbtk sKtÔGþk Au fu MJdoM: yhrJk’CtE «r;»X; bntsl vhkvhtlu yLþmhltht ylu btlJ muJtle «Ô\r•tlu ytSJl Jhujt n;t.

©e yhrJk’CtRltu sLb 3 yur«j, 1918btk NuX ©e jtjCtR ’jv;CtRlt fwxwkcbtk :gtu n;tu. BþkcR GþrlJrmoxele ce.yumme.le v’Je bu¤Ôgt ct’ ;uytu fwxwkclt "e yNtuf rbjlt JneJxbtk òuztgt ylu mt; ’tgft Mþ"e ’uNlt ftvz W¼tudlt yuf yd{d½g ;hefu btuFhtlt M:tlu hÌtt n;t. jtjCtR øþ{vle rNh;ts yuJe "e yhrJk’ rbjbtk mtzt ºtK ’tgft Mþ"e auhbul ;hefu hne ylu yhrJk’ rbjlu zuleblt Wðvt’lbtk rJµle yd{eb fkvleytule nhtu¤btk BþfJtbtk ;uytu yuf «uhfc¤ hÌtt n;t.

MJ. yhrJk’CtE ‘øþsht; mbtath¥ mt:u J»ttuo:e yuf ytðbeg vrhJthsl ;hefu mkf¤tgujt hÌtt n;t. jtuf«ftNl rjbexuzbtk 20 J»to:e rzhu¾xh ;hefu ylu ðgth vAe ÃËßg ©e Ntkr;CtElt yJmtl ct’ auhbul ;hefu muJtytu ytve hÌtt n;t.

yhrJk’CtRyu ’uNlt ftvz W¼tudle ylufrJ" muJt fhe Au. xuûtxtRj frbxe, yb’tJt’ rbÕm ytulmo yumturmyuNl, RLzegl ftuxl rbÕm VuzhuNllt auhbul, yxehtle dJleOd ftWLmejlt auhbul hne å˾ât n;t.

xuûtxtRj rmJtg ’uN ylu øþsht;le yLg Juvthe mkM:tytubtk xtualt M:tltu ;ubKu NtuCtÔgt n;t. VuzhuNl ytuV RÂLzgl auBch ytuV ftubmo ylu RLzMx[e, øþsht; auBch ytuV ftubmo yuLz RLzMx[e, øþsht; Mxux Mbtuj Mfuj RLzMx[eÍ VuzhuNl rJduhubtk ;uytu BþÏg Au.

yti¼turdf ûtuºtu buDtJe Ôg¾;ðJ "htJ;t A;tk yuf ’tlJeh ylu mbts muJf ;hefu ;uble «r;»Xt mthtgu øþsht;btk Vujtguje Au. «tKJtl htnch ;hefu yluf mkM:tytule «Ô\r•tytult «uhfc¤ hÌtt Au. yb’tJt’Lþk yk"sl bkz¤, øþsht; fuLmh mtumtgxe, mtchftkXtle d{tb Wðf»tole «Ô\r•tytu ;uytule fboÇËrb hne Au. yt mt:u hb;db;le ylu NiûtrKf «Ô\r•tytubtk vK ;uxjtu s hm je"tu n;tu. ytJt ftgtuo fhJtbtk Qkze muJt CtJlt, «btrKf;t, mtåþ btdo’Nol ytvJtle N¾; ;:t ftgo «ðgu rl»Xt rJduhu ytJ~gf øþKtultu M;tuºt ©e yhrJk’CtRlt Ó’gbtk:e nkbuNt Jnu;tu hÌttu n;tu.

«dr;Nej W¼tudvr; yhrJk’CtR ;ublt me"t, mh¤, rlhtCebtle ylu rlFtjm MJCtJlu fthKu mthtgu Juvthe ytjbbtk òKe;t cle hÌtt n;t. ©e yhrJk’CtRlu ©ebk;tRlu J¤d;t rJjtm JiCJ Ctøgu s MvNeo N¾ât Au. Wkze Juvthe fwlun, ÔgJnth vxw;t ylu btlJ;t mCh SJllu fthKu s NuX ©e fMðþhCtR vAele yb’tJt’le Juvthe ytjbbtk ;ublu ytdÔþk M:tl bu¤ÔGþk nðþk. «;tve ÃËJoòult NtKvK, MËÍ, çþrØ ylu rl»Xtlt rlht¤t Jthmtlu ytæþrlf ©u»XeJgo ;hefu ’evtJlth NuX ©e yhrJk’CtR mkMf]r;lt Wb’t øþKtu mt:u yJtoael;tlt Wvtmf clelu, ÇË;ft¤le CÔg;t mt:u CrJ»gle ÷rÐ òuzelu, ©ebk;tR mt:u m’tathLþk òuztK fhelu ytJlth vuZe btxu yuf lJtu s aejtu ytve hÌtt Au.

rNûtK ûtuºtu vK ;ubLþk gtud’tl ltuk"vtºt hÌtwk Au. ylufrJ" NiûtrKf mkM:tlt ;uytu «uhKtMºttu; hÌtt Au ylu NiûtrKf mdJztu WCe fhJtbtk vtu;tlt ykd; ’tl ytvJt Wvhtk; cnth:e mtht yuJt ’tltu bu¤Je ytÃgtk n;tk. yb’tJt’le Ïgt;ltb mkM:t RÂLzgl RLMxexGþx ytuV bulusbuLxlt ctuzo ytuV dJlom, øþsht; jtu mtumtgxe ylu yb’tJt’ yußGþfuNl mtumtgxelt dJleOd ftWLmejbtk muJtytu ytve n;e. MJ. yhrJk’CtRyu fw’h;e ytV;tubtk htn;lt ftbtu fh;e auhexucj x[Mx øþsht; mk¾x rlJthK mrbr;btk J»ttuo Mþ"e «BþFv’ mkCtéGþk nðþk.

yb’tJt’ Nnuhlt rJftmlt «§tubtk hm jRlu ;uytu ;ule ylufrJ" «Ô\r•tytubtk «uhfc¤ cle hÌtt n;t. yuf W¼tudvr; ;hefu mtbtrsf sJtc’theytu «ðgu ;uytu nkbuNt mòd hÌtt Au yuxÕþk s ln´ vhkðþ ;ubtk vtu;tLþk ytr:of ylu JneJxe gtud’tl ytv;t hÌtt n;t. øþsht; auBch ytuV ftubmo yuLz RLzMx[eÍ îtht ;ublu øþsht; rcÍlumbul yuJtuzo- 1998-99:e mLbtrl; fhtgt n;t.MJ. yhrJk’CtRyu vtu;tlt ltltCtR rlhkslCtRlt Ãþºt mkJudlu ’•tf je"t n;t.