JKWfujtgujtu ftugztu

mtu¢urxm vnujtklt d{ef («emtu¢urxf) rVjtumtuVhtu nuht¾jxm ylu vtbeoltRrzmlt rJathtu Jåault ytðgkr;f rJhtu"tCtmtultu ytvKu ydtW rJd;Jth vrhag fhe å˾ât Aeyu. yt cu Jåault rCLl b;tubtk yuflu ytvKu ‘rJathJt’ (ytRrzgtrjÍb) rJhwæ" Ctir;fJt’ (brxrhgtrjÍb)¥ ;hefu ytu¤FtÔgtu n;tu. rVjtumtuVhtubtk yt cu rJCtJltytu rJNule ymkbr; V¾; vrùblt s lrn. vhkðþ jdCd c"t s «’uNtult ;ðJrak;lbtk yuf gt ceò MJYvu òuJt b¤u Au. vrùble rVjtumtuVebtk ;tu NYyt;lt d{ef ;•Jrak;ftu:e btkzelu Auf sbol rVjtumtuVh EbuLGþyj ftLx (1724-1804)lt mbg Mþ"e yt rJJt’ òuNCuh atÕþ hÌttu n;tu ylu ftLxu ;ultu ytFhe rlJuztu fu Wfuj l ytÃgtu ntuJt A;tk rJathJt’ ylu Ctir;fJt’ rJNu ;uKu fhuje ;jMvNeo AKtJxlu vrhKtbu "ebu "ebu yt rJJt’ rVjtumtuVelt ;u vAelt rJftmbtk vt~JoÇËrbftbtk "fujtR dgtu n;tu ylu nsw ðgtk s Au. ytvKt btxu bn•Jle ctc; yu Au fu yt rJJt’ su ‘buxtVerÍfj vÍj¥ y:Jt buxtVerÍfj vphuztu¾m (ytr"Ctir;f ftugztu) ;hefu ytu¤Ftg Au ;ule mt’e mbs bu¤Je juJe sYhe Au fthKfu ;ult:e vrùblt ’hufu’huf rVjtumtuVhtult ÏËc mkfwj rJathtu ;:t rJCtJltytulu vK «btKbtk mh¤;t:e mbS Nftg Au. yt:e, ytvKu yðgth ÃËh;t «emtu¢urxf rVjtumtuVhtult rJathtu:e :tuzwk rJ»tgtk;h fhelu yt rJJt’le aato fhe~þk ylu ðgth vAe «emtu¢urxf rVjtumtuVe vh vtAt Vhe~þk.

Ctir;fJt’ fu rJathJt’ y:Jt yt’NoJt’ Nç’tu:e ytvKu yvrhra; l:e. htuschtuslt SJlbtk mtbtLg he;u vtu;tltk s MJt:eo rn;tulu lshbtk htFelu ;ublu mt"Jt s «gíNej hnu;t btKmlu ytvKu Ctir;fJt’e fneyu Aeyu ßgthu ftuR yuf rJath fu yt’Nolu arh;t:o fhJt dbu ;u crj’tl ytvJt ;igth ntug ;uJt btKmlu yt’NoJt’e (ytRrzgtrjMx) fneyu Aeyu. ytbtk mtbtLg he;u YZeJt’eytu y:Jt vhkvhtd; Zcu SJ;t btKmtulu Ctir;fJt’e ylu ¢tkr;ftheytulu yt’NoJt’e fnuJtle fu btlJtle ytvKlu xuJ Au vhkðþ rVjtumtuVebtk Ctir;fJt’ ylu rJathJt’ cklultu y:o DKtu sw’tu :tg Au. ’huf Ôg¾; mtbultu mti:e vtgtltu «§ Au. yt ’wrlgt ~þk Au, «f]r; ~þk Au ylu bLþ»gltu ;ule mt:ultu mkck" ~þk Au. yjc•t, ytvKtbtklt btuxt Ctdlt yt «§ltu sJtc bu¤JJtlt ftuR «gtmtu fh;t l:e vhkðþ vtu;tle ytmvtmle ’wrlgtltu yÇgtm fhJt btkd;e ’huf Ôg¾;yu ’huf v’t:o fu JMðþLþk Bˤ ~þk ntuR Nfu ;ultu sJtc bu¤JJtu shwhe ntug Au. v’t:olLþk yÂM;ðJ ¾âtk:e mstog Au, ;uytu fub ntjuatju Au ylu su he;u ntjuatju Au ;u s he;u fub ntjuatju Au. yt c"t vtA¤ ftuR atu¬m c¤ fu N¾; hnujtk Au? yt N¾; ytægtÂðbf Au fu gtkrºtf (rbfurlfj)? yt «§tultu sJtc Ctir;fJt’e ylu rJathJt’e rVjtumtuVhtu ;Æl mtbmtbe ÇËrbft:e ytvu Au. Ctir;fJt’eytu fnu Au fu mbd{ c{ñtkzLþk ytr’b fu Bˤ ;•J Ctir;f yuxju fu v’t:olt MJYvLþk Au ylu ;u:e mbd{ M\rÐ Ctir;f Au. vhkðþ rJathJt’eytuLþk fnuÔþk yub Au fu ’huf v’t:olu ytvKe vkauÂL÷gtu vtbu Au ylu ytv½þk bds ;ult rJNuNtu yuf atu¬m rJath Dzu Au ;u:e s yt M\rÐ Au. yuxju fu BˤÇË; JtM;rJf;t FhuFh ftuR Ctir;f v’t:o l:e vhkðþ ;ule Ctir;f;t (brxrhgtrjxe) rJNultu ytvKe EÂL÷gd{tÌt;t (vmuoÃNl)btk:e sLbujtu rJath fu Ïgtj Au. W’tnhK ;hefu, "thtu fu ytvKe mtbu yuf rv•t¤ltu Ãgtjtu vzujtu Au. yt:e Ctir;fJt’e fnuNu fu rv•t¤ yuf rb©"tðþ Au ylu ;uLþk Bˤ MJYv Dl, «Jtne fu JtGþLþk s ntuR Nfu Au ylu ;u:e sd;le JtM;rJf;t Ctir;f Au. ytle mtbu rJathJt’e fnuNu fu yt ÃgtjtLþk yÂM;•J V¾; ytvKe ÷~guÂL÷g (ytkF) ylu MvNuoÂL÷g (ðJat)lu fthKu s Au. ytvKu Ãgtjtlu òuR l Nf;t ntu; y:Jt MvNo l fhe Nf;t ntu; ;tu ;uLþk yÂM;•J ytvKt btxu ntu; s lrn. yuxju fu Ãgtjtu (fu ceS ftuR vK JMðþ) Au ;u yuxjt s fthKmh fu ytvKe ytkFtu yulu swyu Au ylu ytvKe atbze ;ultu MvNo yLþCJu Au ylu ;ule Atv ytvKt bds vh vzu Au ;u:e bds Ãgtjt (y:Jt ceS ftuR vK JMðþ) rJNultu yuf atu¬m Ïgtj Dzu Au. ytb sulu ytvKu Ctir;f JMðþ fneyu Aeyu ;u nfef;btk ;tu yu JMðþ rJNultu ytvKtu EÂL÷gsLg rJath s Au. FhuFh Dl, «Jtne fu JtGþ v’t:o ~þk Au ;ultu mbd{ yt"th ytvKe EÂL÷gd{tÌt;t Au btxu ftuR JMðþ nfef;btk Ctir;f ntu;e s l:e, ;ult rJNultu ytvKtu rJath s ;ulu yÂM;•Jbtk jtJu Au.

yt mtbu Ctir;fJt’eytu yuf lÔþk vrhbtK Wbuhelu yuJe ’jej fhu Au fu yJftN (Mvum)btk rJM;th vtbuje (yu¾MxuLzuz) ’huf JMðþ Ctir;f Au. ytv½þk Nheh vK yJftNbtk rJM;huje yuf JMðþ Au ;u:e Ctir;f JMðþ Au. ytv½þk bds Nhehltu s yuf Ctd Au ylu ;u:e bds vK yuf v’t:o y:Jt Ctir;f Au. (btRLz EÍ buxh) ylu ;u:e mbd{ M\rÐ BˤÇË; he;u Ctir;f Au. vhkðþ rJathJt’eytu bds Ctir;f y:Jt v’t:o (buxh)lt MJYvLþk Au ;ultu MJefth fh;t l:e. ;uytu bdslu yuf ;Æl sw’e y:Jt MJ;kºt ctc; (yuÂLxxe) btlu Au ylu ;u:e M\rÐLþk yÂM;ðJ FhuFh ;tu ytvKtu ;ult rJNultu rJath Au ;uJe btLg;tlu J¤de hnu Au. ytb rJathJt’ ylu Ctir;fJt’ rJNule yt ymkbr;btk:e yuf lJe ymkbr;ltu sLb :gtu Au ylu ;ultu mkck" yu «§ mt:u Au fu bds v’t:o Au fu v’t:o l:e. yt ytFe g, mnm{tÂç’ytu:e atje hnuje aatoltu ytFhe rlJuztu nsw ytÔgtu l:e. yn´ yt rJJt’ rJNu fhJtbtk ytJuje hsqyt; yðgk; «t:rbf fûttle ylu mkrûtÃ; MJYvle Au. vhkðþ ytd¤lt rVjtumtuVhtultk rJathtulu mbsJt ;u vgtoÃ; dKtNu ;uJe ytNt yt jFlthlu Au.