ytuljtRl

Gþveyu mhfthu rJµmleg;t ;tu øþbtJe s ’e"e Au

...ytX-vk’h r’Jmbtk yt ykdule ytk"e Nbe vK òg...vhkðþ, ;u vAe W•th «’uNltu ‘‘BþÆtu¥¥ ytJNu, ylu ;u mt:u mvt ;ubs Ctsvt ;hVu Ôgtvf «btKbtk vûttk;htu NY :E sNu.

ytk"{«’uNle vrhÂM:r;lu mns he;u juJe ftukd{umlu vtumtg ;ub l:e. ðgtk vK ‘‘vrhJ;ol¥¥ ;tu¤tE hÌtwk Au. ftukd{um òu sht suxjegu ÇËj fhNu ;tu ;u:e fuL÷ mhfth vK vjxtE Nfu.

ytk"{ «’uNbtk sht vK ‘‘ÇËj¥¥ fhtNu ;tu, fuL÷ mhfth vK vjxtE Nfu.

ht»x[eg mJuoûtK Wvh:e yuf s brnlt ÃËJuo ’uNle yd{d½g xeJe aulÕmu ;ubs ht»x[eg ’irlftuyu yuJt mkfu;tu ytÃgt n;t fu, òu yðgthu jtufmCtle åËkxKeytu gtusJtbtk ytJu ;tu, ftukd{umlu 300:e vK Jæþ cuXftu b¤e Nfu ;ub Au. vhkðþ, vkòc ylu W•thtFkzle rJ"tl mCtytule åËkxKeytultk vrhKtbtu òu;tk nJu ;tu, ;u (ftukd{um btxu) yuf ’eJt-MJ¡ cle hÌtwk Au. (BþkcE bntldhvtrjftle åËkxKeytu ;tu, Ftlt Fhtce mbtl n;e.) ßgthu vkòc ;ubs W•thtFkzbtk ftukd{umlu vhtsg JuXJtu vzâtu Au. yt vhtsglt dXck"lbtk htsfthK Wvh CrJ»gbtk Nt «ðgtDt;tu vze Nfu ;u rJ»tu sht òuEyu.

ftukd{umlu ;u åËkxKeytubtk vAztx b¤e Au. ;tu ceS ;hV ‘‘¾âw¥¥ (¾Jtºttuae) «§u yuxje c"e dzb:j QCe fhe Au fu, ;u:e ftukd{umle rJµmleg;t ykdu vK «§ QCtu :E dgtu Au. vrhKtbu su dkCeh ÂM:r; WvÂM:; :E Au, ;ulu nj fhJt btxu ymtbtLg htsfeg fwlunle sYh vzu ;ub Au.

yt mkgtudtubtk ytvKu yuf vAe yuf ;u he;u vrhÂM:r;Lþk yJjtufl fheyu. vnuje Jt; ;u ’uFtg Au fu, Ctsv mtbu ftukd{um vhtuûtltk vdjtk Che hne Au. (Ctsv ;uKu øþbtJuje ÇËrb vh; bu¤Je hÌttu Au.) vkòc ylu W•thtFkzlt vhtßgtult vzDt W•th «’uNbtk vzât rJlt ln´ s hnu. ðgtk mvt ylu Ctsv cklu ytdtbe brnlu gtuòlthe åËkxKe mk’Cuo jtC’tge ÂM:r;btk ytJe dgt Au. J¤e, ytvKu ;u vK òuGþk fu, vkòc ;ubs W•thtFkzbtk b;tuLþk æþ{JefhK :E dGþk Au, ylu AuJtztlt (ltlt) vûttu yuf;hV BþftE dgt Au. ytJe s vrhÂM:r;Lþk W•th «’uNbtk vK ÃþlhtJ;ol :Jtle ÃËhe N¾â;t Au. ðgtk åËkxKe-GþØ JtM;Jbtk ;tu, mvt ylu Ctsvt Jåau s FujtNu subtk cmvt vK òuztNu.

yuf mkCtJlt ;uJe vK Au fu BþkcE ;ubs vkòc ylu W•thtFkzbtk Ctsvlu b¤uje mV¤;t vAe, jÎþbr;ytult b;tuLþk æþ{JefhK :E òg. vrhKtbu mvtlu 130 :e 140 cuXftu b¤u ;tu vK blu ytùgo ln´ :tg. jÎþbr;lt b;tultk yt æþ{JefhKlu vrhKtbu Ctsvtlu f’ta 70 :e 80 cuXftu s b¤u, ßgthu cmvt 110 :e 120 cuXftu jE òg.

;u su ntug ;u, vhkðþ ftukd{um btxu ;tu ðgtk raºt D½þk s n;tNtslf cle hnuNu. ;uJe s ÂM:r; sl btuhat ylu ht»x[eg jtuf’¤le vK :Jt mkCJ Au. f’ta yt drK;btk :tuztu VuhVth :tg, vhkðþ yufk’hu ;tu W•th «’uNbtk mvt/Ctsvtlu s jtC :Jtltu Au. òufu, yt:e dXck"lltk htsfthKbtk CrJ»gbtk dzb:j ;tu QCe :Nu s vhkðþ ftukd{umlu ;tu duhjtC s :Jtltu Au. vrhKtbu yulzeyu ylu ºteò btuhat îtht vK fuL÷ mhfth Wvh ’ctK J"e sNu.

fuL÷-M;hu htsfeg vrhÂM:r; &

yðgthu ;tu fuL÷le Gþveyu mhfth mbût ftuE Cer; l:e, vhkðþ ;uKu rJµmleg;t øþbtJe s ’e"e Au. ;ule rJµmleg;t yuf’b leae dE Au. ¾Jtºttuae ykdu 17 r’Jm Mþ"e btrn;e ’ctJe htFJt btxu aejt-atÕþ fthKtu ;tu yvtE s hÌttk Au, vhkðþ ;u vtA¤ltu nuðþ vkòc ylu W•thtFkzbtk b¤ujtk }Ktðbf vrhKtbtulu AtJhJt yvtE hÌttk ntug ;ub jtdu Au. yt:e ftukd{umlu ftuE mntg ;tu b¤e Nfu ;ub s l:e. mt:u ;u vK ;uxÕþk s rlrù; Au fu, ytuèturJgtu fJtºttuae rJ»tule btrn;e ’ctJe htFJe ;u yuf ;Æl rlco¤ rlKog n;tu.

cle Nfu fu, ytX-vk’h r’Jmbtk yt ykdule ytk"e Nbe vK òg. ;tu ceS ;hV yt dt¤tbtk rJvûttu ftukd{umlu Bnt; fhJt «gðltu vK fhu. vhkðþ yt vAe W•th«’uNltu ‘‘BþÆtu¥¥ ytJNu ylu ;u mt:u, mvt ;ubs Ctsv ;hVu Ôgtvf-«btKbtk vûttk;htu NY :E sNu. ;uLþk yuf fthK ‘‘rxfextu¥¥ bu¤JJtLþk vK nNu.

yt htsfeg "btjbtk hujJu-csux vK ÇËjtE dGþk Au ylu fuL÷eg yk’tsvºtlt vK ;uJt s ntj Au. (òu fu, yt cklu yk’tsvºttu haltðbf ntuJt A;tk) ytJe s he;u ’uN mbût hnujt yLg bnðJlt «§tu vK yðgthu ;tu, vùt’ ÇËrbftbtk "¬ujtE dgt Au. ;tu ceS ;hV :tuzt s mbgbtk mti ftuELþk ægtl W•th «’uNbtk ¿ttr; ylu "boltk mbefhKtu «ðgu s fuÂL÷; :Nu. ;ubs ’uNltk yt mti:e rJNt¤ htßg Wvh ftçË sbtJJtltk GþØle ÔGËn-halt rJathJe NY :E sNu.

buk vnujtk vK jÏGþk s nðþk, fu BþkcEltk vrhKtbtu ftukd{um btxu ‘‘au;JKe¥¥ Yv Au. ðgtk jÎþbr;ltk ðþÐefhK ylu ¿ttr; yt"trh; yltb;lt BþÆtytu s ftukd{umlu lze dgt. yt l¬h JtM;rJf;t Au, sultu vzDtu, W•thtFkzbtk vzâtu ðgtk mJKtuolt b;tuLþk æþ{JefhK :E dGþk ßgthu vkòclt Nnuhe rJM;thtubtk ;tu, ftukd{umlu b¤ujtu ‘‘"tuce-vAtz¥¥ yt JtM;rJf;tLþk MvÐ-raºtK fhu Au. yt:e W•th«’uNbtk mJKtuolt b;tu Ctsv ;hV sNu ;u ftukd{um mbS s dE nNu. yuf ;hV vkòc, W•thtFkzltu "tuce vAtz ;tu ceS ;hV W•th «’uNbtk ytJ;e åËkxKe Jåau r’Õnele vK åËkxKe ytJu Au. ßgtk vK ftukd{um btEjtu vtA¤ hne sJt mkCJ Au.

åËkxKe-vrhKtbtuLþk rJ¹ju»tK &

åËkxKe vrhKtbtuLþk rJ¹ju»tK fheyu ;tu, sg-vhtsg Jåau btºt 1 fu 3 xft suxjtu s b;tultu ;VtJ; ntug Au. yt:e, rJsu;tytu ylu vhtrs;tu cklu btxu yt yuf ctu"-vtX mbtl cle hnu Au. J¤e, yt åËkxKe vrhKtbtu fik rJsu;t vûtlu ÏþÕjtu btdo ytve ’u;tk l:e yt:e ;ubKu ‘‘yr;Ng;tytu:e¥¥ ’qh s hnuÔþk òuEyu.

vkòcltk åËkxKe vrhKtbtu, "tgto fh;tk vK Jæþ fxtufxltk hÌttk Au. J¤e, ðgtk yftje ’¤ fh;tk vK Ctsvu s ftukd{umlu vhtrs; fhJtbtk bnðJle ÇËrbft CsJe Au. Ftm fhelu, sjk"h, Õþr"gtKt, yB\;mh ylu vXtK ftux suJt Nnuhe rJM;thtubtk ;tu ybrhL’h rmkDu dscle jztE ytve n;e. ;ubs ;uytu CrJ»gbtk vK «akz-GþØ ytve s Nfu ;ub Au.

yt mt:u ;u MJefthÔþk s vzu fu, yB\;mhle cuXf Wvh lJòu; rmææþ «akz cnwb;e:e rJsge :;tk Ctsvlu ytlk’ btKJtLþk yuf Jæþ fthK b¤e N¾âwk Au. ytle yLg Nnuhe-rJM;thtu Wvh vK ymh :gt rJlt l s hnu ;u mns Au.

W•thtFkzle Jt; jEyu ;tu ðgtk ftukd{umu yul.ze. r;Jthelu vhtKu BþÏgbkºte v’u atÕþ htFe ‘‘ÔGËntðbf¥¥ ÇËj fhe n;e. ;tu ceS ;hV çþrØNt¤e ylu vûtlu mkÃËKo;& mbrvo; ;uJt nheN htJ;lu m•tt:e ’qh htFJtlt ftukd{umlt rlKog:e ;tu blu ytkaftslf ytùgo :Gþk nðþk. Ctsvu yt åËkxKebtk fuL÷lt ÃËJobkºte ylu ;Æl MJåA «r;Ct "htJ;t bush slhj (rlÔ\•t) ce.m. Fkzqhelu CtrJ BþÏgbkºte ;hefu hsq fhelu bu’tl bthe ’eæþk. bush slhj ÏËc Wkae «r;cØ;t "htJlthe Ôg¾; Au. nwk ytNt htÏþk Awk fu, ;uJtu s BþÏg bkºte clu.

ftukd{um btxu rJathJtle Dze &

ftukd{um btxu rJathJtle Dze ytJe dE Au. dEftju (mtubJth ;t. 26/2)le htºteyu nwk fhK :tvh ylu ytk"{ «’uNlt mkm’ yYK fwbthltu xeJe Ntp òuE hÌttu n;tu. blu ;ubtk aatoguje fuxjef Jt;tu mtkC¤e yðgk; ytDt; jtøgtu fu, yt Gþdbtk ylu yt mbgbtk vK ftukd{um btuJze bkz¤u «mth btægbtultu yJts ’tce ’uJt yt’uNtu ytÃgt n;t. (òufu, ytk"{lt BþÏgbkºteyu ;u nwfbtule yJdKlt s fhe n;e.) vhkðþ (yuLltzwlt) htbtS htJ mtbu JihÔ\r•t htFJe ylu ;ultk xeJe mtb{tsglu øËkd¤tJJtlt «gðltu fhJtltu y:o Ntu Au ? ;uJe s he;u ‘‘rnL’w¥¥ lt ;kºte yul.htble rJÁØ NY fhtguje xeft-ÍqkcuN vK DKe s fblmec ctc;tu dKe Nftg. yt Wvh:e yub sYh fne Nftg fu, òu ftukd{um vtu;tle rJÁØltk bk;Ôgtulu ’ctJJt m•ttJth-;kºtltu Wvgtud fhJtLþk atÕþ htFNu ;tu, ytk"{«’uNbtk ytdtbe åËkxKebtk ;ultu mVtgtu :E sNu.

ftukd{um ‘‘ntE-fbtLzu¥¥ yt BþÆtytulu n¤Je he;u juJt òuEyu ln´. fthK fu, ðgtk xezeve ylu ak÷tctçþ ÇËrb vtAe bu¤Je hÌtt Au. slmtbtLglu vK mns he;u juJtle sYh l:e. ;tu ceS ;hV BþÏgbkºte ylu ;ubltk fwxwBcesltu îtht òKe;e ytJf fh;tk DKe Jæþ mkvr•t "htJ;t ntuJtlt ytûtuvtulu vK dkCeh;t:e s juJt òuEyu, ;u ykdu ;vtm vK :Je òuEyu ylu ;vtmltk rl»f»to Wvh:e vdjtk vK juJtk òuEyu.

ftukd{umu dtuJtbtk ;tu, ;Æl mbgmh vdjtk je"tk n;tk ylu sbellt mtu’tytu h’ fhtÔgt. (dtuJtlt BþÏgbkºte ylu ;ubltk fwxwBcesltu îtht M:vtguje M:tJh rbÕf;tule (ctk"ftb btxule) fkvleytu ykdule mkÃËKo rJd;tu xeJe aulÕmu ytve s Au.

yt c"e ÷rÐyu òu;tk ytk"{ «’uNle vK vrhÂM:r;lu mns he;u juJe ;u ftukd{um btxu Cgkfh ÇËj mbtl cle hnuNu, ylu ðgtk òu ftuE ‘‘vrhJ;ol¥¥ ytJNu ylu ftukd{um ‘‘ÇËj¥¥ fhNu ;tu ;u:e fuL÷ mhfth vjxtE vK Nfu.