rJæþ rJltu’ atuvht - ‘btht rv;t©eyu blu yuf Jth fÌtwk nðþk fu ðþk btuae cl ;tu vK djeltu mthtbtk mthtu btuae clsu¥

rJæþ rJltu’ atuvht yuf æþle rVÕbmsof Au. yuble æþl ylu ;hkd fgthuf yublu Cuòduv btKmbtk vK FvtJe ’u Au. ÃËltle rVÕb ELMxexGþxbtk atuvht r’ø’Nolle ;trjb juJt dgt ðgthu yurzbNl frbxelt yuf «tuVumhu ;ublu ÃËAGþk nðþk fu ;bthe sub mhfthe rVÕb ELMxexGþxbtk òuztJt fuÂBc{s GþrlJrmoxebtk ztufxhux fhJtle ;f s;e fhJtle rnkb; ftuK fhe Nfu? sJtcbtk atuvhtyu cnw Ntkr;:e fne ’eæþk nðþk fu yuf dtkztu btKm s ytÔþk fhe Nfu. yu JF;u m’d; }r»tfuN BþFhSyu yublu ÃËAujtu mJtj yt:e vK Jæþ hm«’ Au. }r»t’tyu yublu ÃËAGþk nðþk fu rbMxh atuvht, ~þk ybu ;blu vqAe Nfeyu fu ;bu Nt btxu dtkzt Atu? rJæþ rJltu’ atuvhtltu sJtc yult:e vK Jæþ hm«’ Au. ;ubKu yuJtu sJtc ytÃgtu n;tu fu rVÕbtu cltJJtle blu ct¤vK:e yuf VuLxme Au ylu btht fumbtk yt VuLxme ;btb ;trfof NtKvKlu WÕjkDe òg Au. rVÕbmsol btxu atuvhtltu WLbt’ (vuNl) fE fûttltu Au yultu Ïgtj yublt W¾; sJtc vh:e ytJe òg Au. rVÕb ELzMx[e suJt yrlrù;;t:e Chujt ûtuºt btxu yuf VuLxme vt¤Je ylu yu VuLxme Ãþhe fhJt vtu;tLþk CtrJ ’tJ vh jdtJe ’uÔþk yu btuxwk fjuswk "htJ;t btKmLþk ftb Au ylu rJæþ rJltu’ atuvht vtmu ytÔþk btuxwk fjusw Au. ©eldhbtk sLbujt ylu WAhujt atuvhtyu Eftulturbfmbtk d{ußGþyuNl fGþO nðþk. yubKu rVÕb ELMxexGþxbtk òuztJtltu rlKog ònuh fgtuo ðgthu rbºttuyu Jtgto n;t fu ðË CKJtbtk ytxjtu ntukrNgth Au. ybu ;tu yuÔþk btl;t n;t fu ðË «tuVumh fu mtgkrxMx cleN. fgtuk ctuBcu "¬t Ftlu fu rjgu ò hnt ni? rJæþ rJltu’ atuvht yu cæþ mkCth;t fnu Au fu m’lmecu btht rv;tltu b; c"t:e sw’tu n;tu. ;ubKu blu fÌtwk nðþk fu ðË djelt ltft vhltu btuae cl fu vAe rVÕbmsof - blu yult:e ftuE Vfo l:e vz;tu. jurfl cuxt, dje ft mcmu yåAt btuae cllt.

ÃËltle rVÕb yuLz xurjrJÍl ELMxexGþx ytuV EÂLzgt (yuVxeytEytE)btk atuvhtlu bKe ftij ylu rhÂðJf Dxf suJt r’øds rVÕbmsoftu øþYYvu bégt. Dxfu ;tu yuf Jth atuvhtlu ;uytu ‘nubjux' Ãþhe Jtkae l ju ðgtk Mþ"e fjtmbtk ytJJtle lt vtze ’e"e n;e. yublt «gtmtuLþk mtYk vrhKtb ytÔGþk. rJæþ rJltu’ atuvhtyu ‘fLxeLGþrx' ’NtoJJt btxu cltJuje vtka rbrlxle B\ðGþ ylu Bþ¾; rJNule Ntuxo rVÕb ytsu vK ELMxexGþxbtk yuf yt’No btuzj dKtg Au. vtu;u su GþJ;ele nðgt fhJtltu n;tu yult «ubbtk vz;t yuf Ctzq;e nðgtht vhle yuble rVÕb ‘bzoh yux bkfe rnj'lu ©u»X xwkfe «tgturdf rVÕbltu ht»x[eg yuJtuzo bégtu n;tu. yt rVÕb atuvhtyu vtu;u yuVxeytEytEbtk rJ¼t:eo n;t ðgthu cltJe n;e. ELMxexGþxbtk:e r’ø’Nof clelu lefégt ct’ yubKu ‘yul yuLftWLxh Je: Vumem' ltble ztufGþbuLx[e rVÕb cltJe n;e, sulu mkÏgtck" ytk;hht»x[eg yuJtuzo Wvhtk; ytuMfthbtk vK lturbluNl béGþk nðþk.

ytsu ‘yufjÔg' suJe budtMxth rVÕb W;the Nf;t rJæþ rJltu’ atuvhtyu cturjÔËzbtk vtu;tle fthfe’eoltu ythkC ‘mÍtyu bti;'' ylu ‘FtbtuN' suJe «gtudjûte ytxo rVÕbtu:e fgtuo n;tu. ðgthct’ yuble rVÕb ‘vrhL’t' ytJe, suKu yLzhJÕzo vhle rVÕbtultu ELzMx[ebtk yuf lJtu s x[uLz NY fgtuo. atuvht ‘vrhL’t' rJNu Jt; fh;t fnu Au, ‘bthe rVÕbbtk buk Mbdjhlu ftux ylu bVjh vnuhujtu lntu;tu c;tÔgtu. rnL’e rVÕbtubtk ftuEyu ydtW yuf btrVgt ztullu fw;to- vtgòbt ylu aÃvjbtk òugtu lntu;tu.' vrhL’tbtk Fjltgfle ÇËrbft c’j DKtk c"t yuJtuzo bu¤Ôgt ct’ ltlt vtxufhu fçþÕGþk nðþk fu rJæþ rJltu’ atuvhtyu ftuE BËr;ofth n:tuze ylu AeKe:e BËr;o Dzu yu he;u blu Dzgtu Au.

yuf Jth rVÕble M¢eÃx l¬e :E dgt ct’ atuvht rVÕblt rlbtoKbtk ftuE «fthLþk mbt"tl l:e fh;t. ‘1942 - y jJMxtuhe' btxu yubKu Yrvgt 80 jtFlt Fauo yuf CÔg mux ;igth fgtuo n;tu ylu rVÕble fjtEbufm btxu yubKu yu mux Vwkfe vK ’e"tu n;tu. vrhL’t ylu 1942 ct’ atuvht rnL’e rVÕbtule fbrNogj mrfoxbtk ytJe dgt. yu JF;u yubKu ctuce ’uytuj ylu lunt ltble yuf lJe yrCluºtelu jElu ‘fhec' ltble rVÕb cltJe, su ’Noftu ylu rJJuaftu - cLlubtk:e ftuElu vmk’ l vze. yt rVÕb yublu yuf fhtuzlt ’uJtbtk zqctze dE. atuvhtyu Ïþ’ fçËÕGþk nðþk, ‘fhec cltJ;e JF;u blu cnw bò lntu;e ytJe. nfef;btk yt rVÕbLþk r’ø’Nol mksg jejt CKmtje fhJtltu n;tu. vK yuKu yulu c’ju ‘FtbtuNe' cltJe. nwk vK fheclt rlbtoK JF;u :tuztu ctuh :gtu n;tu.'

atuvht vtu;tle rVÕbbtk btuxt Mxtmolu jElu yublt ENthu ltaJtbtk btl;t l:e. Ór;f htuNllu sgthu ftuE ytu¤Fðþk lntuðþk ylu mksg ’•tle btuxe btfuox JuÕGþ lntu;e ðgthu yubKu cLlulu ‘rbNl ft~beh'btk BþÏg htujbtk je"t n;t. yublt btxu yubltu yrClu;t fu r’ø’Nof vnujt mthtu btlJe ntuJtu sYhe Au. ‘yufjÔg'Lþk ~Ëx´d NY :Gþ yult yuf mÃ;tn vnujt yrb;tC cåal, mksg ’•t ylu miV yje Ftl suJt òKe;t yufxhtu htsM:tllt jtufuNl vh vntukae dgt n;t. yubKu rVÕblt mellt rhnmoj btxu jtufuNl vh ydtW:e vntukae sJtLþk Wra; d½Gþk nðþk. ‘ftuK fuxÕþk Juatg Au yu nwk f’e rJath;tu s l:e. vtu;tlu btuxt Mxth dK;t JkXuj ylu cuJfqV jtuftu btxu bthe vtmu mbg l:e' atuvht fnu Au.

‘BþLltCtE& yubceceyum' ltble rVÕb:e rJæþ rJltu’ atuvhtyu rlbto;tlt htujbtk ytJelu ELzMx[ebtk mtilu atukftJe ’e"t n;t. ‘BþLltCtE' vnujtle rVÕbtubtk atuvht rlbto;t ylu r’ø’Nof cLlu n;t. yt rVÕb:e ;ubKu rlbto;t cle r’ø’Nolle sJtc’the ceòlu mtukve. VqjVjus rlbto;t clJt rJNu atuvht fnu Au fu blu «tuzGþmh clJtLþk dbðþk l:e, htsw rnhtlelu ftuE rlbto;t b¤;tu lntu;tu yuxju buk yult btxult «ub Ft;h rVÕbLþk rlbtoK fGþO. vK nJu nwk htb bt"Jtle btxu rVÕb vK «tuzGþm fhe hÌttu Awk. nJu blu mbòGþk Au fu rlbto;t clelu nwk yuf bn•JLþk ftb fhwk Awk. nwk yuJe rVÕbtuLþk rlbtoK fhwk Awk su cltJJtle cesw ftuE rnkb; l:e fhðþk.

rJltu’ atuvhtyu mksg CKmtje ylu htsfwbth rnhtle suJt r’ø’Noftu cturjÔËzlu ytÃgt Au. CKmtje ylu rnhtle yublt b’’leN r’ø’Noftu n;t. rlbto;t ;hefu ;uytu vtu;tlt r’ø’Noflt ftbbtk f’e ’Fj l:e ’u;t. ~Ëx´d atjðþk ntug ðgthu ÇËjuåþfug mux vh vntukaelu r’ø’Noflt ftbbtk btÚþ l:e bth;t. atuvht vtu;tlt r’ø’Noflu ytxje n’le MJtg;;t ytvJtLþk Nt btxu vmk’ fhu Au? yu rJNu yuble vtu;tle r:ghe Au, ‘nwk sublu r’ø’Nof ;hefu vmk’ fYk Awk yublt btxu blu cnw jtdKe ntug Au. cesw, bthtu vtu;tltu Mxwrzgtu cltJJtle, rzMx[eçGþNl fkvle FtujJtle fu 1000 fhtuzle vÂçjf rjrbxuz fkvle M:tvJtle bthe ftuE bnðJtftkûtt l:e. yuxju nwk bthe rVÕbtu rJNu ftuE «fthle ymjtbr; yLþCJ;tu l:e. nwk ;tu SÔþ ðgtk Mþ"e cm rVÕbtu s cltJJt btøþ Awk'

rJltu’ atuvhtyu dukdMxh:e jElu r:{jh ylu yir;ntrmf btkzelu ftubuze - c"e s «fthle rVÕbtu cltJe Au. ;uytu vtu;tle rVÕb btxu rJ»tg fE he;u vmk’ fhu Au? ‘mti:e vnujtu btv’kz Au bltuhksl. ytsu rmlubtle rxfexltu CtJ 200 Yt. Mþ"e vntukae dgtu Au. yuxju vtu;tlt vrhJthlu jElu rVÕb òuJt slth btKm nòh Yrvgt Faeolu Duh vtAtu Vhu ðgthu yulu yub l :Ôþk òuEyu fu rVÕb buk ¾ât htult-"tult jdt hFt ni. yulu :Ôþk òuEyu fu rVÕb òuElu btht vimt JMËj :E dgt. cesw, rVÕb òugt ct’ «uûtf :tuztu yLþCJ:e mB\Ø vK :Jtu òuEyu. ’tFjt ;hefu ‘jdu hntu BþLltCtE' òuElu jtuftuyu dtk"erdhe rJNu ò½Gþk', atuvht ’jej mt:u mbòJu Au.

rJltu’ atuvht vtmu sub r’ø’Nolle ytdJe ylu yltuFe xuflef Au yub rlbto;t ;hefu vK yubKu cturjÔËzbtk yuf lJtu x[uLz NY fgtuo Au& ;uytu rVÕb btxu ftuE yufxh fu rzhufuxhlu mtEl fhu Au ðgthu yulu yule «tEm åþfJ;t l:e. rVÕblt rlbtoK ’hBgtl yublt yrClu;t ylu r’ø’Noflu ftuE hfb åþfJt;e l:e. atuvht vtu;tle yt r:ghe mbòJ;t fnu Au fu bthe rVÕb òu vimt fbtg ;tu yubtk:e c"tlu vimt b¤u ylu rVÕb Vjtuv òg ;tu ftuElu ltKtk l b¤u. vrhL’tlt sbtlt:e nwk yt s he;u ftb fh;tu ytÔgtu Awk. htsw rnhtleyu ‘BþLltCtE yubceceyum' cltJe ðgthu yuLþk bnul;t½þk vnujt 21 jtF Mþ"e vntukåGþk nðþk... vAe 31 jtF ylu 51 jtF... yk;u yu hfb 1 fhtuz:e Wvh vntukae dE n;e. ‘jdu hntu BþLltCtE' btxu htswlu ath fhtuz YrvgtLþk bnul;t½þk béGþk Au. rlbto;t suxje ytJf fhu yu c"t Jåau JnukaJtltu yultu "bo Au. ;bu f’ta lrn btltu vK buk yufjÔg btxu yrb;tC cåal mt:u ftuE fhth fgtuo l:e. ELfb xufm yturVmhtu vK yt cæþk òKelu øþkaJtztbtk vze òg Au.