«mkdvx

.... ;tu RNtl Cth; ytvKt nt:btk:e ftgb btxu mhfe sNu !

;tsu;hbtk aele Jzt «"tl nw rsk;tyu Cth; ytJelu 44 J»to vAe Vhe yuf Jth rnL’e-aele CtE CtEle hufzo Jdtze dgt. vtrfM;tllt cle cuXujt «BþF slhj vhJuÍ BþNhoV Cth; mt:u ’tuM;ele bmbtuxe øþjtckdtu bthu Au vhkðþ yt;kfJt’e vrhc¤tulu rl’tuo»ttuLþk jtune huz;tk yxftJ;tk l:e. nfef;btk RLxurjsLm çGËhtulu b¤uje atukftJlthe ct;be Bþsc yt cklu vtztuNeytu mbd{ RNtl Cth;lu ctfelt ’uN:e rJÏËxwk vtze ’Elu yu rJM;thtu vatJe vtzJtltu fthmtu Dze hÌtt Au.

1971btk ðgthLþk ÃËJo vtrfM;tl rJÏËxwk vze dGþk ðgth:e vtrfM;tllu Cth; vh ’tÍ Au. ftuR vK rnmtcu Cth; mtbu yuJtu s c’jtu juJtle yule lub Au. ael ylu vtrfM;tllt abat suJt ;ðJtu fqarcnthlt ytr’Jtmeytulu Cth; rJYæ" CzftJe hÌtt Au. ytmtb ylu RNtl Cth;le BþÏg «t’urNf mebt:e :tuzu ’qh ytNhu 35 rfjtubexh jtkce ylu ’tuZ rfjtubexh vntu¤e yuf vèe Au. sjvtRøþhe:e NY :;e yt vèele yuf ;hV Çþ;tl Au, ceS ;hV luvt¤ Au ylu ºteS ;hV ctkøjt’uN Au. yt vèe vh fcòu bu¤Je juJtbtk ytJu ;tu mbd{ RNtl Cth; ctfelt ’uN:e rJÏËxwk vze òg. ytb yt vèeLþk ÔGËntðbf bnðJ Au. ael ylu vtrfM;tl yt nfef;:e JtfuV Au. yuf Jth RNtl Cth; rJÏËxwk vze òg ;tu ðgtk ftuR vK he;u mntg vntukatzJtLþk Bþ~fuj cle òg. yuxju s yt rJM;thbtk rJ÷tunle ytd VujJJt ael ylu vtrfM;tl ;hVe vrhc¤tu mr¢g Au. yt rJM;thbtk su ytr’Jtme fcejt hnu Au ;ublu ÔgJÂM:; «ath-«rmrØ îtht Cth; rJÁØ CzftJJtbtk ytJe hÌtt Au. yt rJ’uNe m•ttytult veXc¤lu fthKu s ytr’Jtme fcejt ftb;tÃþh ltblt yuf ‘MJ;kºt xåËfzt ’uN¥le Wd{ btdKe fhe hÌtt Au.

;tsu;hbtk yt;kfJt’eytuyu nÕ’eJtze:e rmrjøþhe s;e yuf W;thw x[ulbtk ctukc BËfujt. yu ctukc rJMVtuxbtk vk’h W;thw btgto dgt ylu vtkºtem:e Jæþ lu Rò :E. NtfCtSle yuf øþKebtk ctukc BËfujt n;t. yu ctukcbtk ythzeyu¾m JvhtGþk nðþk. vtrfM;tle yusLxtuyu Jtgt ctkøjt’uN yt rJM;thbtk vntukatzgt n;t. yt nfef;lu rmrjøþzelt zuÃGþxe RLMvufxh slhj hts fltursgtyu vK mb:ol ytÃGþk.

2006lt Jhmbtk vtujemu vtrfM;tle ylu ctkøjt’uNe yusLxtulu vfze vtzelu ;uble vtmu:e 20 rfjtu yth.ze.yufm, vaem yufu-56 htgVjtu ;:t cu fhtuz Yrvgtle cltJxe Cth;eg ltuxtu vfze vtze n;e. ytJt yusLxtu s ytr’Jtmeytulu Cthu mkÏgtbtk NMºttu, ’tYdtu¤tu ;ubs cltJxe ajKe ltuxtu ÃËhtk vtzu Au. vtujem ylu Mþhûtt ’¤tu btlu Au fu yt rJ’uNe yusLxtule ÎþmKFtuhe htufJtLþk jdCd yN¾â Au. ;tsu;hbtk luvt¤lt 14 nr:gth"the btytuJt’e vK yt rJM;thbtk ÎþmKFtuhe fh;tk vfztgt n;t. Mþhûtt ’¤tulu b¤uje ct;be Bþsc ytJt rJ’uNe yusLxtu ytr’Jtmeytulu durhjt jztRle ;tjeb ytve hÌtt Au.

yºtu yu gt’ hnu fu 1999btk vK ftb;tÃþh jechuNl ytuduoltRÍuNl ltble mkM:tyu yuf x[ulbtk ctuBc rJMVtux gtuSlu 35 rl’tuo»ttule nðgt fhe n;e. yu mbgu fuL÷ mhfthu fuyujytu vh ftg’umh «r;ck" jt¼tu n;tu. cmtu ºttmJt’elu vtujemu nr:gth mrn; Ízve je"t n;t ylu jdCd ceò yuxjt s ºttmJt’e luvt¤, Çþ;tl ylu ctkøjt’uN ;hV ltme dgt n;t. fuyujytult ºttmJt’eytuyu Çþ;tlbtk vtu;tLþk Jzwk b:f cltÔGþk nðþk ylu ceS ctsw ytmtb, ltdÇËrb, rºtÃþht ;:t buDtjgle yt;kfJt’e mkM:tytu mt:ult vtu;tlt mkvftuo ò¤Je htÏgt n;t. yt ;btb «t’urNf ºttmJt’e mkM:tytule yuf mrngthe dukd vtrfM;tllt RNthu cle n;e suLþk luð\ðJ htsuL÷ cYyt ltblt yuf ÏËkFth ºttmJt’elu mtukÃGþk nðþk. yt btKm ytsftj ctkøjt’uNbtk fturbjt rJM;thltk skdjtubtk Aqvtgtu ntuJtLþk fnuJtg Au.

ºtKuf J»to vnujtk Cth;le rJlk;e MJefthelu Çþ;tlle mhfthu vtu;tle "h;e vh Aqvtgujt ;btb Cth; rJhtu"e ºttmJt’e sq:tu mtbu j~fhe vdjtk jRlu yu c"tklu ntkfe ftZgtk n;tk. Cth;eg j~fhu fuyujytult DKt ºttmJt’elu Ízve je"t n;t ylu mNMºt y:ztbKbtk 100:e Jæþ ºttmJt’e btgto dgt n;t. vhkðþ fuL÷ mhfthlt Zejtvtuat JjKlu vdju yt rJM;thbtk Vhe fuyujytuyu btÚþk QkafGþk Au. yuLþk yuf fthK vtrfM;tl ylu ael ;hV:e b¤;e b’’ Au. AuÕjtk ’tuZ cu Jhmbtk yu jtuftuyu 50:e Jæþ nðgtytu fhe Au. athuf JF; ;ubKu RÂLzgl ytuRjle vtRvjtRl Vqkfe bthJtlt «gítu vK fgto. nJu Cth;eg j~fhle AtJKeytu vh veX vtA¤:e nwbjt vK NY :gt Au.

su rJM;thlu ftb;tÃþh ;hefu MJ;kºt ’uN cltJJtle Jt; Au ðgtk yuf mbgu fqarcnth Mxux nðþk. 1948btk yu MxuxLþk Cth;btk rJmsol :guÕþk. yt rJM;thbtk htsdtiz, dtiz, mtk:tj, rbGþhtrh, htsJkNe Jduhu zÍlck" ytr’Jtme fcejt Jmu Au. yuble fwj Jmr; cthuf jtFle ntuJtLþk bltg Au. yuble Vrhgt’ yuJe Au fu ’uN ytÍt’ :gtu ðgth:e ckdt¤eytu ybthwk Ntu»tK fh;t ytÔgt Au. yt "h;e mhfthe Au yub fnelu yblu ybtht J;lbtk:e ftZe BËfgt. ybthe sbel vh ctkøjt’uNe ÎþmKFtuhtulu JmtJe ’uJtgt. ybtht btxu mhfthe ltufhelt ’hJtò vK ck" Au. ceS ctsw htuS htuxeltk ybthtk vhkvhtd; mt"ltu mhfthu ytkafe je"tk Au. ytb ybu fgtkglt hÌtt l:e.

yt ytr’Jtme «òle dhece, cuhtusdthe ylu ;ublt yt¢tuNltu duhjtC ael ylu vtrfM;tlu WXtÔgtu. yt rJM;thbtk yuJtu mDl «ath NY fgtuo fu Cth;:e ;bu ytÍt’ ln´ :tytu ðgtk Mþ"e ;blu ftuR MþFNtkr; gt htuShtuxe ln´ b¤u. yu vAe 1995-96btk ftb;tÃþh jechuNl ytuduoltRÍuNlle M:tvlt :R. yt mkM:tlt ntjlt yægût r;rbh’tm WVuo òuclrmkn vK ytsftj ctkøjt’uNbtk Au. yu ðgtk hnelu yuJe btdKe fhu Au fu vrùb ckdt¤lt A rsÕjt - W•th r’ltsÃþh, fqarcnth, btj’t, sjvtRøþhe ylu ’trsoj´d mrn; ftufhtbeh, ctuRdtkR dtkJ, Zwche, dtuJtjvtzt- yu ath rsÕjtlu vK ybtht MJ;kºt ’uNbtk mtbuj fhelu yblu ftb;tÃþh yjd fhe ytvtu.

Cth;eg j~fh ylu Mþhûtt ’¤tuyu JthkJth yt mbMgt ;hV fuL÷ mhfthLþk ægtl FukåGþk Au vhkðþ ftuR yf¤ fthKmh fuL÷ mhfth yt «§ ;hV ægtl ytv;e l:e. nJu vrhÂM:r; rJMVtuxf cle Au fthK, fuyujytult ÇË;ÃËJo multvr; rn;ul htgu ytr’Jtme fcejtytulu Cth;eg j~fh rJYæ" mNMºt c¤Jtu fhJtle ntfj fhe Au.