Mvufx[tubexh

Jtsvugeltu htuz Ntu! Cth; WgLk mtk rmux?

dtk"eldhlt yuf mbthkCbtk gtklt mtkm’ ylu ltgc Jzt"tl jtjf]K yzJtKelu yuf  Atgtu& ‘‘yt Vej z Au ~k?

y:oNtMtle ytkfztctSlu c’ju yzJtKeyu mtJ Judtu sJtc ytgtu ‘‘bthtu z[tEJh ytsftj dtze ajtJ;e JF;u Ftzt Jdhlt vntut hM;tytu uElu htS :tg Au. dtze J mnujtE ylu zv:e atj;e ntuE yulu z[tErJkdbtk b vzu Au. gu ni Vej z!

* * *

J;obtl kxKe aGnbtk Jtsvuge u Ctsvlt aos rJ ntug, ;tu yuLk l ’uFtguk Jh’tl Au. ‘dtuzl Jtrz[juxhjlt ltbu rm" ‘MJKo aos gtuslt! vK ’uNle dr;lt ltht vtufthlthtytu gthu FhuFh yule rztEl mbsJtle ytJu gthu cdtmt FtJt jtdu Au.vAe htx[rlbtoK btt CttKtu, Jtg’tytu ylu mhfthe VtEjtubtk Jvht;tu N’ s clu Au. u ELzgt NtErlkdlt mvltlu nfef;btk mtfth fhk ntug ;tu Eftulturbm ylu mtgLm yu cu ytkFtubtk ctuje QkD FkFuhJe s vzNu.

htsfthKbtk Cju ‘Vej z yuf ltJe lthtu ntug, yu ‘buht Cth; bntl suJtu mtJ FtuFjtu l:e. DKt mbetftu Cth;le aftaf ytr:of ;uSltu gN atubtmtlu ytvelu QkDe g Au. fub Ku ’uNu vnuje s Jth mtk atubtM uGk ntug! btLMl Wvhtk; vK ‘mbr:kd yufMx[t Au, su Cth;Lk Cg CrJg cltJe htwk Au. ylu fYK;t ;tu yu Au fu DKt Fht bktehtu ylu mhfthe ct mtnuctulu g Fch l:e fu yublt nt:u fuk gftgo :E htwk Au! (f’ta yuxju s yt gtftgo Xv :Gk l:e) btxu Jtkatu yuf muBvj fum Mxze& Jzt"tlle luNlj ntEJu gtusltltu!

btrn;e Ft;tle bmbtuxe nuht;tu JtkaJtle yt’; l ntug ;tu sht ‘rhuN :E J, 24 ytuxtuch 1998lt htus Jzt"tl yxjrcnthe Jtsvugeyu yr;bntJtftkte ‘dtuzl Jtrz[juxhj ltble Cth;le mti:e btuxe vrhgtusltle nuht; fhe. ‘yulyuayuytE gtlu ‘luNlj ntEJu ytu:tuhexe ytuV ELzegtlt yt fvbtk Vtuh-jul ylu rmm-jullt ygtrlf htuzTm ctk"Jtle Jt; n;e. yultu yuf ;ctu n;tu ‘MJKo aos gtlu r’ne, BkcE, ftujftt ylu auLltE yu ath r’Ntytubtk ytJujt ath bntldhtulu uz;tu ‘Vu Jl. yubtk ytNhu 5,846 rfbe.lt htuz cltJJtlt y:Jt M"thJt rJM;thJtlt n;t.

30,300 fhtuzlt Fauo mtfth :lth yt :b ;ctlt ltKtbtk:e 18,846 fhtuz ;tu vux[tuj rzl vhlt mum ylu yLg ChKtbtk:e buJJtlt n;t. 7,862 fhtuz jtulYvu ylu Ftlde tutbtk:e 3,310 fhtuz buJJtlt n;t. yt mt:u mbtk;hu ‘Vu 2 NY :gtu. sulu ‘ltu:omtW:EMxJuMx (yulyumEzcG) fturhztuh fnuJtg Au. subtk yk’tsu 7300 rfbeLk htuz zuJjvbuLx Au. 4000 rfbe W•th ’rtK gtlu eldh:e fLgtfwbthe 3300 rf.be. Jo vrb gtlu rmjah:e ytvKt sht;Lk vtuhck’h yt ;ctu 35,315 fhtuz Yrvgtlt Fao:e htu :Jtltu Au. subtk 21,467 fhtuz mum tht s ytJJtlt Au! ygth M"ebtk 192 ftuLx[tfxm vK yvtE dgt Au. ;u ‘SfG gtlu ‘dtuzl fJtrz[juxhj btxu ylu 108 yulyumEzcG btxu VtJtE fgt Au. fwj 54,000 fhtuzltu yt tusufx ygthu bush slhj ce.me. Fkzqhelt bktev’ leau "b"tufth atje httu Au. ctg"Ju ’wrlgt Chbtk rl\•t j~fhe yr"ftheytu ytgtusl ylu ybjlt yufmvxo ntuElu tEJux fkvleytu vK yublu s ytJe sJtc’the mtuuvu Au. yt vrhgtusltbtk 1,034 rfjtubexhbtk ck’htulu uz;t hM;tytu vK mbtJJtlt Au.

yt Au mhfthe ytkfztfeg btrn;e, ~f jtdu, vK ’uN btxu ~C Au! fuJe he;u? htuz zv:e nhJt VhJtbtk b’’Yv :tg,yu c"t Ku Au vK htuzlu je"u ztujh mt:u Yrvgtu bs; vK cle Nfu - yule fuxjtlu Fch Au? ElVufx, ztujh vK bs; :gtu ntug yubtk hM;tytultu Vttu Au!p

yburhftbtk 1944:e 1956 M"e "b"btx hM;tytu cltJJtbtk ftb atjk nk. 1956btk urmzuLx zTJtEx ze. ytEluntuJhu yult rJM;hK ylu M"thKtlt tusufxm NY fgtO. Jttuo M"e vmeltu leatugt ct’ yburhftbtk ytNhu 70,000 rfbe.lt Vtuh jtEl rmfm jtEl fu yuEx jtEl htuz ;igth Au! sgthu nsw nbKt M"e Cth;btk mti:e btuxtu htuz tusufx m’eytu vnujtlt NuhNtn Mheltu d{tLz x[f htuz n;tu, su ‘Vf; 1925 rf.be. jtctu n;tu yltu ftujftt:e vuNtJh M"e rJM;hujtu n;tu! ylu yburhft s lrn, sboleLk FFz"s y:o;kt M"thJt btxu vK rnxjhu Ntmlle NYyt;btk htuz tusufxm nt: Wvh je"t n;t.

yuJe ;tu fE ’qE Aze Au hM;tytu cltJJtbtk?

htuz tusufxm yuxju ‘ELtMx[fahle ’ghuFt! vtKe, Jese, Ek"K Jduhu ‘ytk;hbtFtfeg MrJ"tytubtk htuzm yuJe mdJz Au, sulu je"u ctfele mdJztu buJJe ytmtl :E g. hM;tytu Vtuhjul fu rmfm jul ntE Ju clu yule Eftultube vh "ehu "ehu fuJe atuxzqf ymh :tg yu mbsJt btxu ‘MJKo aoslt fum Mxze vh vtAt Vheyu.

swytu, mhfthe btrn;e Bsc yt tusufxbtk 28,000 yuLSleymo ylu 5-6 jtF suxjt bSJeytule sYh Au. yuf rfjtubexhu jdCd 40 btKmtu ftbu jtgt ntug ;tu yuf Jtobtk 7.3 fhtuz ‘bulzu gtlu btlJ fjtftult ftblt r’Jmtu :tg. htuzm ;tu Je Cth;Chlt htsgtubtk:e vmth :Jtlt ntug. btxu M:trlf M;hu htusdthele fuxje c"e ;ftu WCe :E! sub bldhbtk rhjtgLm suJe yuft’e Vufxhe ytJu ylu NnuhL y:o;kt ;uSbtk ytJu, yub ’uNbtk XufXuftKu lJe lJe ltufheytu WCe :;e g, subtk bnul;fN bsqh:e jElu btuzlo bulush M"eltlu vimt fbtJtle ;f bu.

yuJe s he;u yt tusufxmbtk 99 jtF burx[f xl rmbuLx ylu 8.6 jtF burx[f xl Mxejle sYh vzNu. yuf yk’ts Bsc ’h Jtuo 25:e 40 jtF xl rmbuLx ylu 2.5:e 3 jtF xl Mxej Jtvhelu yt gtuslt 2007le mtjbtk he :Nu. fwA ytgt mbs buk? rmbuLx- MxejLk Wvt’l yule btkd J"Jtlu je"u J :Nu. yt fkvleytubtk lJe Ch;e-lJtu Fao :Nu. rmbuLx- Mxej mt:u uztgujt ftat btjle btkd vK J"Nu. "thtu fu, rmbuLx cltJJt btxu ‘Mxtul Nh bNel uEyu Au ;tu yule btkd J"u, gtlu yu bNelbtk Jvht;t xfzt Mqle vK btkd J"u! yt c"t ltlt-btuxt hf Wtudtu vK "ehu-"ehu ;uSbtk ytJu... ylu rmbuLx- Mxej fkvleytult Nuhbtk WAttu ytJ;t Nuhch vK ;uSbtk ytJu! yt c"e btkdlu vntukae JJt ‘VtEltLm uEyu, btxu hAle sub MM; vzuk ‘cuLfkd yuLz ELMgtuhLm mufxh vK ytm bhzelu cuXwk :tg. btuxt Ctdle Cth;eg fkvleytu mrn; yluf fkvleytulu htuzm btxu ftuLx[tfx yvtgt Au. yt fkvleytulu mtEl ctuzolt abf;t jtMxf:e jElu hurjkd vuELx M"ele aeule sYh vzJtle! vimtu yufJth ‘hturjkdbtk ytgt vAe Drzgtlt rdgmole sub J;uo. yuf ah Vhu, yuxju cesw Vhu! yt ck VtEltLm nh-Vh fuxjtf btKmtult dsJtbtk g. yu ebk; clJtle mt:u s lJt lJt Fao NY fhu. fth ju, Vleoah ju, hbfzt Fhe’u, zeJeze jugh Fhe’u... btxu yu Wtudtulu vK Vej z Vej z :Jt jtdu... yt abfthlu yxvxt N’tubtk ’wdh ntul bultzo fuELmle ‘ELJuMxbuLx bxejtgh r:ghe vK fnuJtg Au!

vK ‘htuz NtuLk bltuhksl ytxju:e yxfk l:e. mhfth tK he;u htuzle ftbdehe mtukvu Au& htuz ctk"lth fth, x[f, cm yu c"t Jtnltule yJhsJh vh xtujxum ltFe htufzt JMj fhu... fu vAe mhfth xtuj xum JMju ylu ftuLx[tfxhlu 15 Jto M"e uFb rJlt yuf atum hfb b;e hnu... y:Jt mhfth s ftuLx[tfxhlu btfuox vtmu:e fu vtu;tle vtmu:e vimt yvtJe uELx tusux fhu. yjc•t yt xtuj xum DKtlt ltfLk xeafwk aztJu ;uJtu N’ Au. vK 1 rf.be.ltu yuJhus xtuj xum vimtbtk ntug gthu 1 rf.be. htuzltu Fao jtFtu- fhtuztubtk ntug. yule Ju, xtuj xumlt ltbu DvjtctS yuf yjtg’tu rJtg Au, vK xtujltft vh cumJtJttytulu htusdthe ;tu bJtle s! yubtk nsw Cth;btk ytuxtuburxf ftuBGxmo atju ;ub l:e!

Wvhtk;, atuFtaKtf rJNt hM;tytu clu, ;tu vAe ;ult vh x[trVf J"Jtltu. (Ft;he l :;e ntug ;tu FkztjtDtx Jtt BkcE- lt yumum ntEJule Bjtft; jE swytu! subtk Vtuhul VhJt sJtlt mk;tut btxu DKt ‘mtEx meEkd fhu Au!) yt x[trVf J"u yuxju yuf lJtu mkmth JmJt jtdu. htuz Vh;u Ztct, ntuxj, btuxj,huMxtuhtk, ytuxtubtuctEj NtuYb, vtllt djt, huMxtuhtk, vux[tuj vkv- dum Verjkd MxuNl, cth, ntuMvxj, yuBGbuLx vtfom, bxe jufmem, dtuztWl... clJt jtdu ylu yu c"tlu lJt-lJt d{tnftu bJt jtdu! ytt’ele vnuje yz"e m’e M"e btkz 556 rf.be. suxjt s Vtuhjul xtEvlt htuz ’uNbtk cLgt, yule dbdele nJu :tg Au? nJu yu r;Jto 1650 rf.be.le zvu clu Au.

bntbtdtuole bntl;t yn s yxf;e l:e. ytJt btdtuobtk mjtb;e J hnuJtle, btxu yumzLxmlt ytfMbf uFb DxJtlt. Je JtnlLk buELxulLm J mtk :tg. Jtnl WAe WAjelu, Ftzt xufhtle ‘nzoj hum nxtJelu FFze l g! yuLk ytGg J"u. lJe lJe rJ’uNe fth ytJu, ylu yu cntlu rJ’uNe BzehtuftK! ytrlf xufltujtuS:e clujt Jtnltu mzmztx ’tuzu ;tu yubtk Ek"Kle FtMme ca; :tg. Je mhfthe yk’ts uEyu ;tu ’h Jtuo 8,000 fhtuz YrvgtLk vux[tuj- rzj ytuAwk Jvhtg! btxu vux[turjgble ytgt; btxu feb;e rJ’uNe nqkrzgtbK Jvhtk yxfu ylu yultu ceS W•tb xufltujtuSle ytgt; btxu Wvgtud :tg! Je, yt ca;le ymh vux[tuj-rzjlt CtJ vh ylu mhJtu SJlsYhe aeult CtJ vh vzu!

VGyj murJkd:e vK J BgJtl xtEbmurJkd Au. yuf x[f r’ne:e ftujftt 4 r’Jmu vntukau yulu c’ju ’tuZ r’Jmbtk s vntukau, NtfCtS- Vtu suJe ltNJk; (vurhNucj) JMytule JKeltu Fao fvtg. vrhKtbu yu ;tk bu ylu mM;t bu. btxu Fuzq;lu vK Vtg’tu :Jt jtdu. 8 Yrvgtle fuhe Wvhltu Fao fvt;t 3 Yrvgtle bu ;tu J Juatg, ylu ;tu yu Wdtzlthtu rfmtl J zv:e fbtg! rJt:eoytu fu rclum yuwrx ylu xufltuuxm vK mbg catJe Nfu. 2 xft luNlj ntEJu fwj x[trVflt 40 xftltu ctus mkCtu Au. yubtk 50-60 xftltu x[tLmvtuxuoNl xtEb cau, yultu mti:e btuxtu Vtg’tu ;tu NnuhefhK yxftJJtbtk Au. ‘dtbzt Ctkde htt Aultu vtufth fgto fhJt:e dtbzt Ctkd;t yxf;t l:e. Nnuhbtk dtbztltu btKm btt J fbtJt l:e ytJ;tu, vK Nnuhle Sk’deLk jubh btKJt vK ytJu Au.mhm hM;tytu ntug ;tu dtbztbtk fbt;tu btKm Nnuhbtk hnuJt lrn ytJu! yu Jtnlbtk cume rVb uE, Fhe’e fhe vtAtu ytJNu!

mvtofth mtvK suJt rJM;h;t hM;tytu sub mhu yub rJttlle dtze vK atu:t rdghbtk Mvez vfzu Au. dtuzl Jtrz[juxhj btxu s 5,100 rxvh, 1020 x[ufxh, 140 d{uzmo, 100 x[tLx rbfmmo Egtr’ Egtr’ uEyu yuk mhfthe VtEjtu fnu Au. yt c"t EJvbuLxmle ftuEf Cuctsu ‘cuLf cltJe Ctzu ytvJtltu ytErzgt jdtgtu Au. JtEc{uxhe htujhle lJe xuflef ytJe Au. btuzuz jtMxf vulm:e VTjtg ytuJh Jvht;tu mbg ylu Fato;e hfb vK yz"e :E g Au. J mM ylu xftW bxerhgj cltJJt btxu fkvleytu rhmao fhe hne Au. sqlJtKe vr;lu c’ju nJu htuzm tuVuNlj bulusbuLxle b’’:e clJt jtgt Au. sub fu, mhfthu ftuBvrxNlltu Vtg’tu bu yuJe Nh; Bfe Au fu htuz cltJJtbtk rlg; mbgbgto’t ftE g ;tu fwj ftuLx[tx rzjlt ’tuZ xft ’h brnlu az;t g, vK u Jnuk  :tg ;tu suxjt bnelt ftb Jnuk  :tg, yuxjt brnlt ’eX yuf xft ctulm fkvlelu bu! ’tFjt ;hefu fKtoxflt cujdtb:e bnthtx[ M"eltu 77 rf.be.ltu htuz cltJlth ks jtugz fkvle! yt 501.6 fhtuzlt tusuxbtk fkvleyu mhfthlu JthkJth Jau lz;t fucmlu FmuzJt mhfthlu rJlk;e fhe. Mjtu btuNlbtk atj;t mhfthe ftble htn uJtlu c’ju yk;u fkvleyu s ’tuZ fhtuz Yrvgt Faeolu mhfthu fhJtLk ftb ;u fhe ’ek. VxtVx htuz ;igth fhe 6 brnlt Jnujtu ftuLx[tx htu fhelu 50 fhtuz Yrvgtle fbtKe fhe!

;tu mtrnctl f’h’tl, tael Cth;lt gt; ‘rmf Yx suJt ‘dtuz Yx htuslt 11 rf.be.le zvu ;igth :;t g Au, yu u;t nJu ELzgt NtErlkd :Elu De-’q"le l’eytu JnuJztJe Msjtb MVjtb cle sNu?

* * *

yt mJtjltu sJtc nt ’uJtbtk Faftx :tg Au. Jtsvugeltu htuz tusux yVjtl ytErzgt Au. yuf ftkfhu yZf vkFe vtzu yuJtu Au. lsh mtbu ytjt;hel htuz rzMju vK Au. Jtsvugele ;mJehtu kxKe vka Ztkfe Nfu, vK htuzm :tuzt ZkftJtlt Au?

jurfl, bdh, rfL, vhk.... Fgtje jtJle mtuzb:e f’e vux Chtk l:e. mhfthe ftdtu vh ytjeNtl jtd;t htuz tusufxmbtk ufrxfje fvae leau dhcz dtuxtt ’txelu Wvh athLk htujh VuhJtGk Au. rcnth-Gvebtk ;tu fLMx[fNl fkvleytu vtmu:e M:trlf btrVgt ‘tuxufNl ble WDhtJu Au! yt s htuz tusuxbtk atj;t C{tath mtbu yJts WXtJJt s;t mguL ’wcu mgJt’e dtk"eSle sub Nne’ :gtu n;tu! mhfthle gtusltytu xufrlfje vhVufx Au, vK btuxu Ctdu ftuLx[tfx yuJe he;u fhJtbtk ytJu Au fu mhfthlu duhVtg’tu :tg ylu ftuLx[tfxhlu bjtE-’q" ylu yubtk ltFujt buJt... ck s sbJt bu. Cth;Chlt Juvtheytu vimtbtk yJj lkch ntug Au, vK vhVtuboLmbtk Auje vtxjeyu cumu Au. rxe rLxtlt dtj suJtu htuz yuf atubtmtbtk ;tu FejJtt Dkxedtuctt dtj suJtu :E g Au. bxerhgmbtk ‘’u ’tbtu’h ’tbtk vtKe Jte fbf atju Au. c"u fkE Jzt"tl Jtsvuge MvhrJl fhJt l:e s;t. yu ;tu W’Dtxltu fhelu hJtlt :E g Au. vAe ’uNlt y:o;ktlu c’ju vtu;tlt Dhlt y:o;ktlu mB\rlt rNFhu jE sJt btkd;t at Juvtheytu, jctz htsfthKeytu ylu kxtht yr"ftheytuLk tuFz tusux ftd vh jkctJe, ’uNle SJt’tuhe xqkftJ;t hnu Au!

"uxm " rcduMx tujub. ln ;tu 50 Jtobtk lt xumbtk:e s htuz l cle dgt ntu;? Cth;ltu W’g ;tu xfe c fu :E Nfu ;ub Au, vK yult ;usMJe Mhs ytzu m•ttjtuCe JneJx-htsfthKlt fttrzctkd Jt’tytu ytJe g A!

ylu Cth;lt ytM ltdrhftu yt Bbm ztbh htuz suk Duk cltJ;t g Au! rJftmle mhfthe gtusltbtk Wkzt W;hJtltu hm rJftmlt ltbu b; btkd;t lu;tytulu vK l:e, gtk sl;tLk ;tu Ak s ~k?

VtMx VtuhJzo

‘kxKejte htsfthKbtk ;tu mzf b;’tllt ytdjt r’Jmu s cltJJe uEyu. ’q"le sub mzfbtk g rbjtJx ntug Au... mzf uElu jtdu fu yubtk:e :tuzuf ’qh ftuElt ‘ckdjtltu ‘mJ :Nu! mzf cltJJtlt gbtk:e yult vuxbtk:e ckdjtu vu’t :;tu nNu. mzfbtk:e Zdjtu fvae-btxe jE ctftu Dhlt feazlu Ztkfu Au.... yt sbtltbtk su mzfle aes Dhbtk ltFu yu mV fnuJtg Au!'

(rnL’e gkdjuFf nrhNkfh vhmtE)

Top