Mvufx[tubexh
Jtsvugeltu ‘htuz Ntu¥! Cth; W’gLþk mtåþk rm¢ux?
dtk"eldhlt yuf mbthkCbtk ðgtklt
mtkm ylu ltgc Jzt«"tl jtjf]»K yzJtKelu yuf «§ ÃËAtgtu&
yt Vej øþz Au ~þk?¥¥
y:oNtMºtle ytkfztctSlu cju yzJtKeyu
mtJ Jud¤tu sJtc ytÃgtu bthtu z[tEJh ytsftj dtze ajtJ;e
JF;u Ftzt Jdhlt vntu¤t hM;tytu òuElu htS :tg Au. dtze Jæþ mnujtE
ylu Ízv:e atj;e ntuE yulu z[tErJkdbtk bò vzu Au. gu ni Vej øþz!¥¥
* * *
J;obtl åËkxKe a¢ÔGËnbtk Jtsvuge òu
Ctsvlt aðþÇþos rJ»½þ ntug, ;tu yuLþk l uFtguÕþk Jhtl
Au. dtuÕzl ¾Jtrz[juxhj¥lt ltbu «rmæ" MþJKo aðþÇþos¥
gtuslt! vK uNle «dr;lt ltht vtufthlthtytu ßgthu FhuFh yule
rzÍtEl mbsJtle ytJu ðgthu cdtmt FtJt jtdu Au.vAe ht»x[rlbtoK btºt
Ct»tKtu, Jtgtytu ylu mhfthe VtEjtubtk Jvht;tu Nç s clu
Au. òu EÂLzgt NtErlkdlt mvltlu nfef;btk mtfth fhÔþk ntug ;tu Eftulturb¾m
ylu mtgLm yu cu ytkFtubtk ctÍuje QkD FkFuhJe s vzNu.
htsfthKbtk Cju Vej øþz¥ yuf
åþltJe lthtu ntug, yu buht Cth; bntl¥ suJtu mtJ FtuFjtu l:e.
DKt mbeûtftu Cth;le aftaf ytr:of ;uSltu gN atubtmtlu ytvelu QkDe
òg Au. fub òKu uNu vnuje s Jth mtÁk atubtMþ òuGþk ntug! btLMËl
Wvhtk; vK mbr:kd yufMx[t¥ Au, su Cth;Lþk CÔg CrJ»g cltJe hÌtwk
Au. ylu fYK;t ;tu yu Au fu DKt Fht bkºteµhtu ylu mhfthe ctçþ mtnuctulu
g Fch l:e fu yublt nt:u fuÔþk Ã˽gftgo :E hÌtwk Au! (fta yuxju
s yt g¿tftgo XÃv :Gþk l:e) btxu Jtkatu yuf muBvj fum Mxze& Jzt«"tlle
luNlj ntEJu gtusltltu!
btrn;e Ft;tle bmbtuxe ònuht;tu JtkaJtle
yt; l ntug ;tu sht rh£uN¥ :E òJ, 24 ytu¾xtuch 1998lt
htus Jzt«"tl yxjrcnthe Jtsvugeyu yr;bntðJtftkûte dtuÕzl
¾Jtrz[juxhj¥ ltble Cth;le mti:e btuxe vrhgtusltle ònuht; fhe. yulyuayuytE¥
gtlu luNlj ntEJuÍ ytu:tuhexe ytuV ELzegt¥lt yt «fÕvbtk Vtuh-jul
ylu rm¾m-jullt yðgtæþrlf htuzTm ctk"Jtle Jt; n;e. yultu yuf
;c¬tu n;tu MþJKo aðþÇþos¥ gtlu rÕne, BþkcE, ftujftèt
ylu auLltE yu ath rNtytubtk ytJujt ath bntldhtulu òuz;tu VuÍ
Jl¥. yubtk ytNhu 5,846 rfbe.lt htuz cltJJtlt y:Jt Mþ"thJt rJM;thJtlt
n;t.
30,300 fhtuzlt Fauo mtfth :lth yt
«:b ;c¬tlt ltKtbtk:e 18,846 fhtuz ;tu vux[tuj rzÍl vhlt mum ylu
yLg ChKtbtk:e bu¤JJtlt n;t. 7,862 fhtuz jtulYvu ylu Ftlde ûtuºtbtk:e
3,310 fhtuz bu¤JJtlt n;t. yt mt:u mbtk;hu VuÍ 2¥ NY :gtu.
sulu ltu:omtW:EMxJuMx¥ (yulyumEzcÕGË) fturhztuh fnuJtg Au.
subtk yktsu 7300 rfbeLþk htuz zuJjvbuLx Au. 4000 rfbe Wth
rûtK gtlu ©eldh:e fLgtfwbthe 3300 rf.be. ÃËJo vrùb gtlu rmjah:e
ytvKt øþsht;Lþk vtuhckh yt ;c¬tu 35,315 fhtuz Yrvgtlt Fao:e
ÃËhtu :Jtltu Au. subtk 21,467 fhtuz mum îtht s ytJJtlt Au! yðgth
Mþ"ebtk 192 ftuLx[tfxm vK yvtE dgt Au. ;u SfGË¥ gtlu
dtuÕzl fJtrz[juxhj¥ btxu ylu 108 yulyumEzcÕGË btxu Vt¤JtE
åËfgt Au. fwj 54,000 fhtuzltu yt «tusufx yðgthu bush slhj ce.me.
Fkzqhelt bkºtev leau "b"tufth atje hÌttu Au. ctg"Ju
wrlgt Chbtk rlÔ\t j~fhe yr"ftheytu ytgtusl ylu
ybjlt yufmvxo ntuElu «tEJux fkvleytu vK yublu s ytJe sJtcthe
mtuuvu Au. yt vrhgtusltbtk 1,034 rfjtubexhbtk ckhtulu òuz;t
hM;tytu vK mbtJJtlt Au.
yt Au mhfthe ytkfztfeg btrn;e, ~þ»f
jtdu, vK uN btxu ~þC Au! fuJe he;u? htuz Ízv:e nhJt VhJtbtk
bYv :tg,yu c"t òKu Au vK htuzlu je"u ztujh
mt:u Yrvgtu bsçË; vK cle Nfu - yule fuxjtlu Fch Au? ElVufx, ztujh
vK bsçË; :gtu ntug yubtk hM;tytultu Vt¤tu Au!p
yburhftbtk 1944:e 1956 Mþ"e "b"btx
hM;tytu cltJJtbtk ftb atjðþk nðþk. 1956btk «urmzuLx zTJtEx ze. ytEÍluntuJhu
yult rJM;hK ylu Mþ"thKtlt «tusufxm NY fgtO. J»ttuo Mþ"e
vmeltu leatuÔgt ct yburhftbtk ytNhu 70,000 rfbe.lt Vtuh jtEl
rmfm jtEl fu yuEx jtEl htuz ;igth Au! sgthu nsw nbKt Mþ"e Cth;btk
mti:e btuxtu htuz «tusufx meytu vnujtlt NuhNtn MËheltu d{tLz
x[f htuz n;tu, su Vf;¥ 1925 rf.be. jtctu n;tu yltu ftujftèt:e
vuNtJh Mþ"e rJM;hujtu n;tu! ylu yburhft s lrn, sboleLþk FFz"s
y:o;kºt Mþ"thJt btxu vK rnxjhu Ntmlle NYyt;btk htuz «tusufxm
nt: Wvh je"t n;t.
yuJe ;tu fE òqE Aze Au hM;tytu
cltJJtbtk?
htuz «tusufxm yuxju EL£tMx[fah¥le
ÓghuFt! vtKe, Jes¤e, Ek"K Jduhu ytk;hbt¤Ftfeg¥
MþrJ"tytubtk htuzm yuJe mdJz Au, sulu je"u ctfele mdJztu
bu¤JJe ytmtl :E òg. hM;tytu Vtuhjul fu rmfm jul ntE Ju clu yule
Eftultube vh "ehu "ehu fuJe atuxzqf ymh :tg yu mbsJt btxu
MþJKo aðþÇþos¥lt fum Mxze vh vtAt Vheyu.
swytu, mhfthe btrn;e Bþsc yt «tusufxbtk
28,000 yuLSleymo ylu 5-6 jtF suxjt ©bSJeytule sYh Au. yuf rfjtubexhu
jdCd 40 btKmtu ftbu jtøgt ntug ;tu yuf J»tobtk 7.3 fhtuz bulzuÍ¥
gtlu btlJ fjtftult ftblt rJmtu :tg. htuzm ;tu J¤e Cth;Chlt
htsgtubtk:e vmth :Jtlt ntug. btxu M:trlf M;hu htusdthele fuxje c"e
;ftu WCe :E! sub òbldhbtk rhjtgLm suJe yufte Vufxhe ytJu ylu
NnuhLþ y:o;kºt ;uSbtk ytJu, yub uNbtk XufXuftKu lJe lJe ltufheytu
WCe :;e òg, subtk bnul;fN bsqh:e jElu btuzlo bulush Mþ"eltlu
vimt fbtJtle ;f b¤u.
yuJe s he;u yt «tusufxmbtk 99 jtF
burx[f xl rmbuLx ylu 8.6 jtF burx[f xl Mxejle sYh vzNu. yuf ykts
Bþsc h J»tuo 25:e 40 jtF xl rmbuLx ylu 2.5:e 3 jtF xl Mxej
Jtvhelu yt gtuslt 2007le mtjbtk ÃËhe :Nu. fwA ytgt mbs buk? rmbuLx-
MxejLþk Wðvtl yule btkd J"Jtlu je"u Jæþ :Nu. yt
fkvleytubtk lJe Ch;e-lJtu Fao :Nu. rmbuLx- Mxej mt:u òuztgujt ftat
btjle btkd vK J"Nu. "thtu fu, rmbuLx cltJJt btxu Mxtul
¢Nh¥ bNel òuEyu Au ;tu yule btkd J"u, gtlu yu bNelbtk Jvht;t
xåËfzt M¢qle vK btkd J"u! yt c"t ltlt-btuxt ÃËhf W¼tudtu
vK "ehu-"ehu ;uSbtk ytJu... ylu rmbuLx- Mxej fkvleytult
Nuhbtk WAt¤tu ytJ;t Nuhcòh vK ;uSbtk ytJu! yt c"e btkdlu vntukae
J¤Jt VtEltLm¥ òuEyu, btxu h´Ale sub MþM; vzuÕþk cuÂLfkd
yuLz ELMgtuhLm mufxh¥ vK yt¤m bhzelu cuXwk :tg. btuxt Ctdle Cth;eg
fkvleytu mrn; yluf fkvleytulu htuzm btxu ftuLx[tfx yvtgt Au. yt
fkvleytulu mtEl ctuzolt abf;t ÃjtÂMxf:e jElu hurjkd vuELx Mþ"ele
aeòule sYh vzJtle! vimtu yufJth hturjkd¥btk ytÔgt vAe Drzgt¤lt
rdgmole sub J;uo. yuf a¬h Vhu, yuxju cesw Vhu! yt cæþk VtEltLm nhðþ-Vhðþ
fuxjtf btKmtult dsJtbtk òg. yu ©ebk; clJtle mt:u s lJt lJt Fao NY
fhu. fth ju, Vleoah ju, hbfzt Fheu, zeJeze Ãjugh Fheu...
btxu yu W¼tudtulu vK Vej øþz Vej øþz :Jt jtdu... yt abðfthlu yxvxt
Nçtubtk òwdh ßntul bultzo fuELmle ELJuMxbuLx bÕxeÃjtgh
r:ghe¥ vK fnuJtg Au!
vK htuz Ntu¥Lþk bltuhksl ytxju:e
yxfðþk l:e. mhfth ºtK he;u htuzle ftbdehe mtukvu Au& htuz ctk"lth
fth, x[f, cm yu c"t Jtnltule yJhsJh vh xtujxu¾m ltFe htufzt
JMËj fhu... fu vAe mhfth xtuj xu¾m JMËju ylu ftuLx[tfxhlu 15 J»to
Mþ"e òuFb rJlt yuf atu¬m hfb b¤;e hnu... y:Jt mhfth s ftuLx[tfxhlu
btfuox vtmu:e fu vtu;tle vtmu:e vimt yvtJe òuELx «tusu¾x fhu. yjct
yt xtuj xu¾m DKtlt ltfLþk xeafwk aztJu ;uJtu Nç Au. vK 1 rf.be.ltu
yuJhus xtuj xu¾m vimtbtk ntug ßgthu 1 rf.be. htuzltu Fao jtFtu-
fhtuztubtk ntug. yule Ju, xtuj xu¾mlt ltbu DvjtctS yuf yjtgtu
rJ»tg Au, vK xtujltft vh cumJtJt¤tytulu htusdthe ;tu b¤Jtle s! yubtk
nsw Cth;btk ytuxtuburxf ftuBÃGþxmo atju ;ub l:e!
Wvhtk;, atuÏFtaKtf rJNt¤ hM;tytu clu,
;tu vAe ;ult vh x[trVf J"Jtltu. (Ft;he l :;e ntug ;tu FkztjtDtx
Jt¤t BþkcE- ÃËlt yu¾m«um ntEJule Bþjtft; jE swytu! subtk Vtuhul
VhJt sJtlt mk;tu»t btxu DKt mtEx meEkd¥ fhu Au!) yt x[trVf
J"u yuxju yuf lJtu mkmth JmJt jtdu. htuz Vh;u Ztct, ntuxj,
btuxj,huMxtuhtk, ytuxtubtuctEj NtuYb, vtllt dÕjt, huMxtuhtk, vux[tuj
vkv- dum Verjkd MxuNl, cth, ntuÂMvxj, yuBGþÍbuLx vtfom, bÕxe Ãjufmem,
dtuztWl... clJt jtdu ylu yu c"tlu lJt-lJt d{tnftu b¤Jt jtdu!
ytÍtele vnuje yz"e me Mþ"e btkz 556 rf.be.
suxjt s Vtuhjul xtEvlt htuz uNbtk cLgt, yule dbdele nJu :tg
Au? nJu yu «r;J»to 1650 rf.be.le Ízvu clu Au.
bntbtdtuole bntl;t yn´ s yxf;e l:e.
ytJt btdtuobtk mjtb;e Jæþ hnuJtle, btxu yu¾mzLxmlt ytfÂMbf òuFb
DxJtlt. J¤e JtnlLþk buELxulLm Jæþ mtÁk :tg. Jtnl WA¤e WAjelu, Ftzt
xufhtle nzoj hum¥ nxtJelu FFze l òg! yuLþk ytGþ»g J"u.
lJe lJe rJuNe fth ytJu, ylu yu cntlu rJuNe BËzehtuftK!
ytæþrlf xufltujtuS:e clujt Jtnltu mzmztx tuzu ;tu yubtk Ek"Kle
FtMme ca; :tg. J¤e mhfthe ykts òuEyu ;tu h J»tuo 8,000
fhtuz YrvgtLþk vux[tuj- rzÍj ytuAwk Jvhtg! btxu vux[turjgble ytgt;
btxu feb;e rJuNe nqkrzgtbK Jvhtðþk yxfu ylu yultu ceS Wtb
xufltujtuSle ytgt; btxu Wvgtud :tg! J¤e, yt ca;le ymh vux[tuj-rzÍjlt
CtJ vh ylu mhJt¤u SJlsYhe aeòult CtJ vh vzu!
VGþyj murJkd:e vK Jæþ BËÕgJtl xtEbmurJkd
Au. yuf x[f rÕne:e ftujftèt 4 rJmu vntukau yulu cju
tuZ rJmbtk s vntukau, NtfCtS- V¤tu suJe ltNJk; (vurhNucj)
JMðþytule ò¤JKeltu Fao fvtg. vrhKtbu yu ;tòk b¤u ylu mM;t b¤u. btxu
Fuzq;lu vK Vtgtu :Jt jtdu. 8 Yrvgtle fuhe Wvhltu Fao fvt;t
3 Yrvgtle b¤u ;tu Jæþ Juatg, ylu ;tu yu Wdtzlthtu rfmtl Jæþ Ízv:e
fbtg! rJ¼t:eoytu fu rcÍlum yu¾;âwrxÔÍ ylu xufltu¢uxm vK mbg catJe
Nfu. 2 xft luNlj ntEJuÍ fwj x[trVflt 40 xftltu ctus mkCt¤u Au. yubtk
50-60 xftltu x[tLmvtuxuoNl xtEb cau, yultu mti:e btuxtu Vtgtu
;tu NnuhefhK yxftJJtbtk Au. dtbzt Ctkde hÌtt Au¥ltu vtufth
fgto fhJt:e dtbzt Ctkd;t yxf;t l:e. Nnuhbtk dtbztltu btKm btºt Jæþ
fbtJt l:e ytJ;tu, vK Nnuhle SkdeLþk øjubh btKJt vK ytJu Au.mhm
hM;tytu ntug ;tu dtbztbtk fbt;tu btKm Nnuhbtk hnuJt lrn ytJu! yu
Jtnlbtk cume rVÕb òuE, Fhee fhe vtAtu ytJNu!
mvtofth mtvK suJt rJM;h;t hM;tytu
sub «mhu yub rJ¿ttlle dtze vK atu:t rdghbtk Mvez vfzu Au. dtuÕzl
¾Jtrz[juxhj btxu s 5,100 rxÃvh, 1020 x[ufxh, 140 d{uzmo, 100 x[tÂLÍx
rbfmmo Eðgtr Eðgtr òuEyu yuÔþk mhfthe VtEjtu fnu Au.
yt c"t E¾JvbuLxmle ftuEf Cuòctsu cuLf¥ cltJe Ctzu ytvJtltu
ytErzgt jdtÔgtu Au. JtEc{uxhe htujhle lJe xuflef ytJe Au. btuÕzuz
ÃjtÂMxf vulÕm:e VTjtg ytuJh Jvht;tu mbg ylu Fato;e hfb vK yz"e
:E òg Au. Jæþ mMðþ ylu xftW bxerhgj cltJJt btxu fkvleytu rhmao fhe
hne Au. sqlJtKe vØr;lu cju nJu htuzm «tuVuNlj bulusbuLxle
b:e clJt jtøgt Au. sub fu, mhfthu ftuÂBvrxNlltu Vtgtu
b¤u yuJe Nh; BËfe Au fu htuz cltJJtbtk rlg; mbgbgtot åËftE
òg ;tu fwj ftuLx[t¾x rzjlt tuZ xft h brnlu az;t òg,
vK òu JnuÕþk ÃþÁ :tg ;tu suxjt bnelt ftb JnuÕþk ÃþÁ :tg, yuxjt brnlt
eX yuf xft ctulm fkvlelu b¤u! tFjt ;hefu fKtoxflt cujdtb:e
bntht»x[ Mþ"eltu 77 rf.be.ltu htuz cltJlth ÃËks jtugz fkvle!
yt 501.6 fhtuzlt «tusu¾xbtk fkvleyu mhfthlu JthkJth Jåau lz;t fucÕmlu
FmuzJt mhfthlu rJlk;e fhe. Mjtu btuNlbtk atj;t mhfthe ftble htn
òuJtlu cju yk;u fkvleyu s tuZ fhtuz Yrvgt Faeolu mhfthu
fhJtLþk ftb ò;u fhe eæþk. VxtVx htuz ;igth fhe 6 brnlt Jnujtu
ftuLx[t¾x ÃËhtu fhelu 50 fhtuz Yrvgtle fbtKe fhe!
;tu mtrnctl fhtl, «tael
Cth;lt «Ïgt; rmÕf Yx¥ suJt dtuÕz Yx¥ htuslt 11 rf.be.le
Ízvu ;igth :;t òg Au, yu òu;t nJu EÂLzgt NtErlkd :Elu De-q"le
leytu JnuJztJe Mþsjtb MþVjtb cle sNu?
* * *
yt mJtjltu sJtc nt uJtbtk Faftx
:tg Au. Jtsvugeltu htuz «tusu¾x yVjtðËl ytErzgt Au. yuf ftkfhu yZ¤f
vkFe vtzu yuJtu Au. lsh mtbu ytjt;hel htuz rzMÃju vK Au. Jtsvugele
;mJehtu åËkxKe vka Ztkfe Nfu, vK htuzm :tuzt ZkftJtlt Au?
jurfl, bdh, rfLðþ, vhkðþ.... Fgtje
ÃþjtJle mtuzb:e fe vux Chtðþk l:e. mhfthe ftd¤tu vh ytjeNtl
jtd;t htuz «tusufxmbtk «ufrxfje fvae leau dhcz dtuxt¤t txelu
Wvh «athLþk htujh VuhJtGþk Au. rcnth-Gþvebtk ;tu fLMx[fNl fkvleytu
vtmu:e M:trlf btrVgt «tuxufNl ble¥ WDhtJu Au! yt s htuz «tusu¾xbtk
atj;t C{Ðtath mtbu yJts WXtJJt s;t mðguL÷ wcu mðgJte
dtk"eSle sub Nne :gtu n;tu! mhfthle gtusltytu xufrlfje
vhVufx Au, vK btuxu Ctdu ftuLx[tfx yuJe he;u fhJtbtk ytJu Au fu
mhfthlu duhVtgtu :tg ylu ftuLx[tfxhlu bjtE-q" ylu
yubtk ltFujt buJt... cæþk s sbJt b¤u. Cth;Chlt Juvtheytu vimtbtk
yÔJj lkch ntug Au, vK vhVtuboLmbtk AuÕje vtxjeyu cumu Au. r«xe rÍLxtlt
dtj suJtu htuz yuf atubtmtbtk ;tu FejJt¤t Dkxedtuct¤t dtj suJtu
:E òg Au. bxerhgÕmbtk u tbtuh t¤btk
vtKe¥ Jt¤e Í´fbÍ´f atju Au. c"u fkE Jzt«"tl Jtsvuge MþvhrJÍl
fhJt l:e s;t. yu ;tu WDtxltu fhelu hJtlt :E òg Au. vAe uNlt
y:o;kºtlu cju vtu;tlt Dhlt y:o;kºtlu mB\rØlt rNFhu jE sJt
btkd;t Õþåat Juvtheytu, jctz htsfthKeytu ylu ÕËkxtht yr"ftheytuLþk
ºtuFz «tusu¾x ftd¤ vh jkctJe, uNle SJttuhe xqkftJ;t
hnu Au!
"uxm " rcduMx «tuçjub. ln´
;tu 50 J»tobtk «òlt xu¾mbtk:e s htuz l cle dgt ntu;? Cth;ltu Wg
;tu åËxfe cò fu :E Nfu ;ub Au, vK yult ;usMJe MËhs ytzu mttjtuCe
JneJx-htsfthKlt ft¤trzctkd Jt¤tytu ytJe òg A!
ylu Cth;lt yt¤Mþ ltdrhftu yt æþBbm
ztbh htuz suÔþk DuÁk cltJ;t òg Au! rJftmle mhfthe gtusltbtk Wkzt
W;hJtltu hm rJftmlt ltbu b; btkd;t lu;tytulu vK l:e, ðgtk sl;tLþk
;tu ÃËAÔþk s ~þk?
VtMx VtuhJzo
åËkxKejûte htsfthKbtk
;tu mzf b;tllt ytdjt rJmu s cltJJe òuEyu. q"le
sub mzfbtk g rbjtJx ntug Au... mzf òuElu jtdu fu yubtk:e :tuzuf
qh ftuElt ckdjt¥ltu «mJ¥ :Nu! mzf cltJJtlt Ãþ½gbtk:e
yult vuxbtk:e ckdjtu vut :;tu nNu. mzfbtk:e Zdjtu fvae-btxe
jE ct¤ftu Dhlt feazlu Ztkfu Au.... yt sbtltbtk su mzfle aes Dhbtk
ltFu yu mV¤ fnuJtg Au!'
(rnLe ÔgkdjuFf nrhNkfh vhmtE)
Top
|