ytsftj

yB\;jtjLþk rvð\;voK

blu btht MJdoM: rv;tlt yu Nç’tuLþk MbhK :Gþk fu suytuyu nkbuNtk yub fÌtwk fu SJlbtk «btrKf;t f’e AtuzJe ln´. SJlbtk fuxjef lc¤e ûtKtu ytJ;e ntug Au ;uJu mbgu jjatgt rJlt ftb fhÔþk yu Ôg¾;yu ytvuje mti:e btuxe Cux Au.

ytb ;tu yB\;jtj Ctirbf xurjftub Vufxhebtk bNel ytuvhuxh ;hefu ftb fhu. yule ytb’tle vK ytuAe, vhkðþ yuf r’Jm Vufxhelt ’hJtò vtmu yuKu yuf ftd¤btk ctk"uje mtu-mtule ltuxtu òuE ylu ytùgo :Gþk. yt y’lt btlJeyu yule rsk’debtk ¾âthug ytxje btuxe hfb òuE lntu;e. ht;lt ytX Jtøgt n;t. yB\;jtj Ctirbf ht;vt¤qe fhJt ytÔgt n;t. at-vtKelt rJhtb mbgu Vufxhelt ’hJtsu:e ltuxtuLþk ckzj béGþk. vnujtk ;tu hM;tbtk NuLþk ckzj vzGþk Au ;ultu Ïgtj l ytÔgtu, vhkðþ vAe ysJt¤tbtk sElu òuGþk ;tu Ïgtj ytÔgtu fu yt ;tu mtu-mtuLþk ckzj Au. yB\;jtj Ctirbfu ytFe rsk’debtk ytxje btuxe hfb òuE lntu;e. yule «btrKf;tle fmtuxe n;e, vK mt:tumt: yult r’Jkd; rv;tlt Nç’tu vK ÇËÕgtu lntu;tu. yuKu ;ðft¤ fkvlelt BþÏg Mþhûtt yr"fthelu ytle òK fhe, mt:u vtujemlu vK Vtul fhe ’e"tu.

cLGþk nðþk yuÔþk fu yt Vufxhele lSf:e btuxhmtEfj vh vmth :;tk ctJem J»tolt ;Lbg m;htlu yfMbt; :gtu n;tu. yt ;Lbg sYhe vu-buLx bu¤Jelu vtAtu Vh;tu n;tu ðgthu yulu ’tZelt ntzft vtmu dkCeh Eò :E ylu ;Lbglu ntuÂMvxjbtk ’tFj fhJtbtk ytÔgtu. yuKu vtujemlu fÌtwk fu yule vtmu yuf jtF YrvgtLþk ckzj nðþk, vhkðþ vtujemlu ytÔþk f~þk béGþk lrn. ytFhu yB\;jtj Ctirbfltu Vtul vntkuågtu ylu vtujemu Bˤ btrjflu hfb bégtle òK fhe. yt yuf jtF Yrvgt yu yB\;jtj Ctirbflu btxu DKe btuxe ctc; n;e fthK fu yultu ytFt J»toltu vdth b¤elu vK jtF Yrvgt :;tu lntu;tu, vK yulu ytlk’ yu Jt;ltu ytÔgtu fu yu rv;tlt ctujlu ò¤Je N¾âtu.

ltLþk f’, btuxe Bþht’

QkatE Cju ytuAe ntug vK ntukmjt çþjk’ òuEyu. 73 J»tolt Ju’ «ftN lGgihle QkatE btºt ath Vqx ylu cu Eka Au, vhkðþ yubltu Yytc yuJtu fu ßgthu Ïþ’ htsfÃþhu yublu ‘buht ltb òufh¥ btk yuf Çþrbft fhJtLþk fÌtwk ðgthu Ju’ «ftNu ;u Jt;lu XwfhtJe ’e"e n;e. yubltu Eht’tu ;tu CÔg he;u Yvuhe vz’u abfJtltu n;tu. ’evt bnu;tle ‘1947-y:o¥ rVÕbbtk yubKu ftb fGþO. ytb ;tu jtuFkzle auEl cltJJtltu ÔgJmtg fh;t Ju’ «ftN ‘nkdtbt¥ ylu ‘nb fememu fb lne¥ suJe "thtJtrnftubtk ftb fhu Au, vhkðþ rVÕb fu xurjrJÍlbtk ftb bu¤JJt btxu bnuhctlele gtalt fh;t l:e. yu MJefthu Au fu ftuE ‘dtuz-Vt"h¥l ntug ;tu rVÕb W¼tudbtk «JuN bu¤JJtLþk mtbtLg btlJelu vK Bþ~fuj clu Au. yubtk vK Ôg¾; ßgthu X´dKe ntug ðgthu ;tu yt mbMgt yr; rJfx cle òg Au.

Jt; yuJe cle fu Ju’ «ftN cth J»tolt :gt ylu yuble QkatE J";e yxfe dE. yu mbgu ytlu btxu ftuE Wvtg vK lntu;tu. yt:e rlgr; su fhu ;u MJefthe juJtLþk hÌtwk. yu vAe ;tu Ju’ «ftN X´dKt ntuJtlu fthKu jtuftu yuble bòf-b~fhe vK fh;t. vhkðþ Ju’ «ftNu yt cæþk nm;u BþFu MJefthe jeæþk. yult vðle vK ºtK Vqx ylu mt; Eka Qkat n;t. yt vr;-vðle rJµlt mti:e X´dKt Gþdj ;hefu ‘rjbft çþf ytuV huftuzoÍ¥btk M:tl vtBgt. vtu;tle yt rmÂæ" rdlum çþfbtk ytJu ;u btxu Ju’ «ftNu ;btb ÃþhtJtytu btufÕgt, vhkðþ rdlum çþfu ;uh ;uh J»to :gt A;tk yt Jt; MJefthe l:e. Ju’ «ftN ct¤vKbtk htbjejtbtk yrClg fh;t n;t. ytJtu yrClg fhJt btxu s ftuE ftb b¤e òg ;tu mtÁk yub "thelu yu ºtK-ºtK JF; ;tu BþkcE ytÔgt ylu ytsu fjtfth ;hefuLþk MJ¡ ÃËÁk fhJt btxu ;uytu «c¤ ÃþÁ»tt:o fhe hÌtt Au.

ytGþ»gltu ytlk’

ztp. fhtuzebj atk’ehbtle vtu;tlt SJl:e «uhKtYv cLgt Au. 75 J»to ylu 198 r’Jm Mþ"e ztpfxh ;hefu ftgo fhelu Cth;btk ;tu rmÂæ" bu¤Je, vhkðþ nJu yubLþk ltb rdlum çþf ytuV huftuzoÍbtk vK ytÔGþk Au. ytGþ»gltu ytJtu rJ¢b ftuE ztpfxh msuo ;u gtuøg dKtg. fthK fu ’’eoytult ythtuøgle sJtc’the ;tu ztpfxh vh ntug Au. ytvKu òKeyu Aeyu fu htude ztpfxhle MVqr;o fu yublt SJlbtk:e vK «uhKt ju;tu ntug Au. ztp. fhtuzebj atk’ehbtle rJµlt mti:e btuxe Jglt ftgoh; slhj «ufxeNlh Au. AuÕjtk yuf J»to:e ztp. fhtuzebj atk’ehbtlelt Ãþºt ztp.ytrjb rv;tle yt rmÂæ"ytu rdlum çþfbtk ltuk"tJJt atn;t n;t, vkhðþ yublt rv;t ‘Cju¥ yub fnelu yt Jt;lu ctswyu BËf;t n;t, vK yuf r’Jm rdlum çþfle JucmtEx vh:e ztpfxhu ytJu’lvºt bu¤ÔGþk ylu ;u Chelu btufj;tk ‘rdlum çþf ytuV JÕzo huftuzuo¥ yublu «btKvºt btufÕGþk. ytsu ztp. fhtuzebj atk’ehbtlele Wkbh 105 J»tole Au ylu vtu;u ò;u ytxje Wkbhu vK ’Jt ytvu Au ylu vtu;u EksufNl vK ytvu Au. yt he;u ztp. fhtuzebju «òlt fÕgtKLþk ftgo fGþok. ÃþM;fbtk yubLþk ltb Cju btuzwk ytÔGþk ntug, vhkðþ ’uNlu btxu dtihJYv fnuJtg. ztp. fhtuzebjle muJtytuyu mnwlu arf; fhe ’e"t Au ylu yt fbogtude ztpfxh ytsu vK yuxje s MVqr;o:e ftb fhu Au. 1923le 22be rzmuBch:e 1999le 9be bu Mþ"e m;; ;cecltu ÔgJmtg fhelu fhtuzebju Cth;eg rJ¢b ;tu M:tÃgtu. rJµrJ¢b vK ntkmj fguto vhkðþ yublu bl yt ’eDtoGþ»tle mti:e btuxe Vj©wr; ;u ’’eoytule muJt fhJtle b¤uje rJNu»t ;ftu Au.