ntuhtEÍLm

xtdtuhLþk ltucuj «tRÍ atuhtGþk

Cth;lt xtualt lu;tytu m•tt bu¤JJtlt ;btNtbtk d¤tzwc Au. Cth;lt ltdrhftu vtrfM;tlbtk hbt;t r¢fux skdlt fuVbtk bM; Au. fjf•tt ylu ckdt¤ yuf sbtltbtk htbf]»K vhbnkm, MJtbe rJJuftlk’ ylu hJeL÷lt: xtdtuh:e sdbNnwh nðþk. ckdt¤u su mk;tu, mbts Mþ"thftu fu mkde;- fjt suJt ûtuºttult msoftu ytÃgt Au ;ulu fthKu Cth; rJµ «rmæ" cLGþk ;ub fnuJtbtk sht vK yr;Ngtu¾; lt fnuJtg. ytsu ckdt¤le vnuatl mtihJ dtkøþjele Au. F¨wm ßgtur; ctMþ Au. vtu;tle ò;lu ckdt¤le JtDK fnuJztJ;e bb;t culseo Au.

yuÔþk fnuJtg Au fu su «òlu vtu;tlt bntLþCtJtu vh dtihJ lt ntug ;u «òLþk ¢bN& ;btb M;hu v;l :R òg Au. ckdt¤lu vK AuÕjt J»ttuo:e yt ûtg jtøþ vzâtu Au. yuf sbtltbtk fjf•tt ylu ckdt¤le «r;Ctytultu yuxje n’u ’c’ctu n;tu fu rc{rxNhtu ;ulu Cth;Lþk fuL÷M:tl btl;t n;t. vK ðgtk Jm;t yuJhus ckdt¤e, ;ultk:e rJNu»t htsfthKeytu ylu sz ler;ytulu fthKu ckdt¤lu vtztuNe htßgtult vAt;, rnkmf, ymÇg, GþrlglJt’e btlmltu auv jtdJt btkzâtu. ckdt¤ltu yuf cntu¤tu Jdo ckdt¤lu rcnth suÔþk jucj ytve yLg htßgtubtk M:tge :Jt rnsh; fh;tu hÌttu Au. ytxje ÇËrbft ytvJtLþk fthK yuxÕþk s fu Cth;le sws rJµ rJÇþ;eytubtk vK xtuale nhtu¤btk Bþfe Nftg ;uJt hJeL÷lt: xtdtuhlu b¤uj ltucuj «tRÍ Ntkr; rlfu;lbtk:e atuhtR dGþk Au! òu ftuR lu;t fu JeJeytRvelt mk;tlLþk yvnhK :R dGþk ntu; ;ulu Ntu"e ftZJt fuL÷ mhfth, htßg mhfth ylu vtujem rJCtd r’Jm-ht; yuf fhelu fum WfujJtbtk jtde òg Au. vK, ltucuj «tRÍ suJt ’uNlt dtihJle ftulu vze Au? ;u atuhtR dGþk ylu atuhtgt vAe su he;u ’uFtzt ÃËhðþk ;ulu Ntu"JtLþk ltxf :tg Au ;u s Cth;lt lir;f v;lle «r;;e fhtJJt ÃËhðþk Au.

yt yuJtuzole yuf VjuN cuf Íjf jRyu. 14 lJuBch, 1913lt r’Jmu hJeL÷lt:lu fu subKu Ntkr; rlfu;lle M:tvlt ltlt vtgu fhe ’e"e n;e ylu ;uytu ðgtk s hnu;t n;t ;ublu yuf xurjd{tb bégtu n;tu. subtk MJezeN ltucuj «tRÍ frbxeyu ;ublu ;ublt ftÔg msol yt"the; mtrnðg ‘de;tksje¥ btxu yuJtuzo ylu hfble ònuht; fhe n;e.

yuÔþk ltuk"tGþk Au fu hJeL÷lt:u yuf mtbtLg vºt bégtu ntug ;uxje mns;t:e yt xurjd{tblu bus vh BËfe, Ntkr; rlfu;lbtk yu JF;lt ;ublt Ftm mt:e luvt¤ak÷lu ctujtÔgt n;t. hJeL÷lt:lu Ntkr; rlfu;lltu Cth;eg mkMf]r; yt"the; rNûtK ylu fu¤JKele mkM:t ;hefu rJftm fhJtu n;tu. vK yu JF;u ltKtfeg Vkzle yuxje n’u fxtufxe n;e fu hJeL÷lt:Lþk ytÔþk MJÃl ftuR ft¤u ÃËYk :tg ;ub lntuðþk. yt:e s ltucuj «tRÍ fh;t vK hJeL÷lt:lu rJNu»t ÏþNe Eltbbtk su ltuk"vtºt hfb b¤Jtle n;e ;u ykdule n;e. ;ubKu ;h; s luvt¤ak÷lu fne ’eæþk fu ltucuj «tRÍ vuxu su hfb b¤u ;u Ntkr; rlfu;lbtk Faeo ltkFòu. ltucuj «tRÍ bégtltu ceòu Vtg’tu yu :gtu fu hJeL÷lt: ;tu ytk;hht»x[eg mujec{exe cle s dgt n;t vK ’uN- rJ’uNbtk:e ;ublu Vkz vK b¤Jt jtøGþk ylu sd rJÏgt; Ôg¾;ytu, mkM:tytuyu Ntkr; rlfu;llt rJftmbtk mnCtde :Jt btxu dtihJ yLþCJJt btkzâwk.

hJeL÷lt: btºt Cth;eg s ln´ vK, ltucuj «tRÍ bu¤Jlth «:b yurNgl nM;e n;t. yu JF;u rc{rxN hts ntuR yuJtu vK huftuzo n;tu fu rc{rxN Ntrm; ftuR vK ’uNbtk ltucuj «tRÍ bégtle yt «:b Dxlt n;e. ceS hm«’ Jt; yu Au fu 10 lJuBch, 1913lt htus MJezllt vtxldh Mxtufntuble d{tLz ntuxjbtk ltucuj «tRÍ rJ;hK mbthkC htFJtbtk ytÔgtu n;tu. xtdtuh ;u yuJtuzo juJt YcY lntu;t dgt. ;ubKu ;ule sdtyu ;ubltu bumus Mxus vh Jtkae ytvJt btufjtÔgtu n;tu. MJezlbtk rc{rxNlt mtkMf]r;f «Ô\r•tlt ’q; rbMxh ¾jtRJu ;u Jtkågtu n;tu. xtdtuhu yt bumusbtk jÏGþk nðþk fu ‘‘ytR cud xw fLJu xw " MJezeN yufuzbe btg d{ux Vwj yu«ermyuNl ytuV " c{ezT" ytuV yLzhMxuLz´d Jea nuÍ c{tux " zeMxLx leyh, yuLz nuÍ yuz yu Mx[uLsh yu c{"h.¥¥

;ublu b¤uj ltucuj «btKvºtbtk jÏGþk nðþk fu ‘‘ceftuÍ ytuV neÍ «tuVtWLzje muLmexeJ, £uN yuLz çGþxeVwj Jmo, ctg Jea, Je: fLMGþbux Mfej, ne nuÍ buz neÍ vtuyurxf :tux, yufM«uMz El neÍ ytpl ELøjeN Jzom, yu vtxo ytuV " jexhuah ytuV " JuMx (vrùb).¥¥ Ntkr; rlfu;lle ðgth vAele gNdt:t, rJµ Ebus rJNu vK ÃþM;ftult JtuÕGþb jFe Nftg ;ub Au ylu ¢bN& ;ubtk su C{Ðtath, mztu, mu¾m ftiCtkztu ylu «vka jejtltu ’tuh òBgtu Au ;ult vK bntd{k:tu jFe Nftg ;ub Au. yuf Jdo yuÔþk btlu Au fu ’wjoC aesJMðþytuLþk ytk;hht»x[eg duhftg’umh Juvth fhlth btVegt suJe xtu¤fele xtdtuhlt ltucuj «tRÍle atuhebtk mkztuJKe Au ßgthu M:trlf ckdt¤le «òlu atuffm yuJe Ft;he Au fu Ntkr;rlfu;l mkfwjbtk «J;o;e yr; y"b fûttlt dk’t htsfthK ylu sw:Jt’Lþk yt vrhKtb Au. J;obtl JneJx’thtu vh fjkf jdtJJtLþk yt »tzgkºt Au. subtk òKCu’wytu s mkztuJtgt Au. ;tu fuxjtf ntjlt s JrnJx’thtubtk:e ftuEyu yt buÕþ f]ðg ytaGþO ntuJtle Nkft fhu Au. M:trlf vtujemLþk yuÔþk btlÔþk Au fu Ntkr;rlfu;l ylu mkfwjbtk ytJuj xtdtuh BGþrÍgble su he;u ntjlt JneJx’thtu ò¤JKe fh;t hÌtt Au ;ulu vK yuxje s ’tur»t; dKJe òuEyu. ytJe mjtb;ele fatNltu Vtg’tu vK òKCu’wytuyu je"tu ntuJtu òuEyu. ltucuj «tEÍ - MB\r; ak÷fle atuhe ydtW ÇË;ft¤btk vK xtdtuhlt yhmtbtk Mfqjbtk su Dkx Jtd;tu ;u Dkxle BGþrÍgbbtk:e atuhe :E åËfe Au sult nsw Mþ"e ftuE mdz l:e. xtdtuhlt vvtiºt Mþr«gtu xtdtuhu yuf xeJe auljlu Bþjtft;btk sKtÔGþk nðþk fu Ntkr;rlfu;lbtk W•thtgl ltblt mkfwjbtk xtdtuhle MB\r;ytulu mtaJðþk BGþrÍgb ytÔGþk Au. ltucuj «tEÍLþk buzj yuf çþjux«wV ftale chKebtk htFJtbtk ytÔGþk nðþk. subt fturnLþh suJt nehtlu mtaJJt mefgtuhexe yujtbo Bþfujtu ntug Au ;ub yt buzjlu vK ftuE ftale chKebtk:e juJt nt: yzftzu ;tu ath rfjtubexhle ºteSgtbtk mtghl JtdJt btkzu ;uJe ÔgJM:t n;e. vK vtujemu ytJelu ;vtm fh;t sKtÔGþk nðþk fu ytJe ftuR meMxb s atuhe :E ðgthu ftgoh; lntu;e !

yt BGþrÍgble Fzuvdu atufe fhJt btxu 24 fjtf ath sKtltu MxtV ntug Au. GþrlJrmoxele mefgtuhexe ytuVem BGþrÍgb:e :tuzt s zdjt ’qh Au. ydtW yt mkfwjbtk m•tt fcòu fhJt htsfeg yFtztytult «;tvlu fthKu sw’t sw’t CJltubtk ytd vK jtde åþfe Au sult vK ftuE fthKtu òKJt bégt l:e. yrnk MB\r; bkr’h suJe, Rbth; yk’h:e ÇË;ft¤btk ’tYle ctuxjtu ylu dCorlhtu"ftu b¤e ytÔgt n;t. Ntkr;rlfu;lltu mu¾m btKJt btxu :;t Wvgtudle atukftJlthe fuxjegu DxltytuLþk CeLþk mkfuje ’uJtg Au. mbd{ mkfwjle mefgtuhexeltu MxtV 70 suxjtu Au vK ytùgoslf he;u ;uytulu ftuE NMºttu ÃËht vtzJtbtk l:e ytJ;t. ;ubtk vK BGþrÍgble Vh;u ;tu ytXuf Vqx Qkae s Jtz ctk"Jtbtk ytJe Au. 70lt MxtVbtk:e mti:e ’wjoC mkd{n "htJ;t BGþrÍgble atufe fhJt btxu athltu s MxtV ytvJtbtk ytÔgtu Au ;u vK yuf ytùgo s Au. Ntkr;rlfu;lbtk ak’llt Ô\ûttulu ftve ;ult jtfztlu vK cnth jE sJtle Dxlt Çþ;ft¤btk cle åþfe Au. mkfwjbtk W’gl, Wzeme, ftultfo, ÃþltMat ylu ~gtbje suJt xtdtuh sgtk sgtk mbg Je;tJ;t n;t fu bntLþCtJtule òuzu dtu»X fh;t n;t fu msolbtk ÔgM; hnu;t ;uJt CJltu Au. Ntkr;rlfu;lLþk yuxje n’u ht»x[eg dtihJ Au fu ;ult atLmujh ;hefu nkbuNt su ;u Jzt«"tl hnuNu ;uJe òudJtE fhJtbtk ytJe Au. lJuBch 2001 vAe Ntkr;rlfu;llt ztghufxhle sdt rJJt’ ylu sw:Jt’ Jåau Ftje s vze hne Au. ÇË;ft¤btk su ztghufxhtult luò nuX¤ JrnJx atj;tu n;tu ;ubtklt btuxtCtdlt vh skde ytr:of ftiCtkz ylu duhhe;e ytahJt ykdu ;vtm atju Au.

ntjlt JtRm atLmujh MþS;fwbth ctMþ ztglebef ylu C{Ðtath rJhtu"e bltg Au. ;ublt fzf vdjt ;ubs swle C{Ð VtEjtulu Vhe FtujJtlt rlKog:e ;kºt F¤C¤e WXGþk nðþk. chtch yt s yhmtbtk ltucuj «tRÍ buzjle atuhe :;t ;ublt vh htSltBþ ytvJtLþk ’ctK JæGþk Au. ;ulu nxtJJt vK ftuE òKCu’wyu yt atuhe fhtJe ntug ;uÔþk clu. yt ckdt¤le M:trlf Dxlt l:e vK ’uNlu btxu fjkfYv ctc; Au.

Top